روایت ۶۰ سال ایستادگی از دیرقانون‌النهر تا ضاحیه
سید هاشم صفی‌الدین چگونه به «سایه وفادار» مقاومت تبدیل شد؟
تهران (پانا) - دبیرکل شهید حزب‌الله لبنان و پسرخاله سید حسن نصرالله، که پس از شهادت نصرالله به عنوان جانشین او برگزیده شد، در ۱۳ مهر ۱۴۰۳ در حمله هوایی رژیم صهیونیستی به ضاحیه جنوبی بیروت به شهادت رسید. او که در سال ۱۳۴۳ در دیرقانون‌النهر جنوب لبنان متولد شد، طی چهار دهه رفاقت و همراهی با نصرالله، از حوزه علمیه نجف و قم تا شورای اجرایی حزب‌الله، به «سایه وفادار» مقاومت و معمار ساختار اجرایی آن تبدیل شد.
سید هاشم صفی‌الدین، دبیرکل حزب‌الله لبنان و پسرخاله سید حسن نصرالله، در سال ۱۳۴۳ در شهر دیرقانون‌النهر در جنوب لبنان دیده به جهان گشود و در ۱۳ مهر ۱۴۰۳ در حمله هوایی رژیم صهیونیستی به ضاحیه جنوبی بیروت، تنها چند روز پس از شهادت نصرالله و در حالی که به عنوان جانشین او برگزیده شده بود، به شهادت رسید؛ مردی که طی سه دهه، از یک طلبه جوان در حوزه نجف و قم به معمار شورای اجرایی حزب‌الله و «نسخه طبق اصل» سید مقاومت تبدیل شد.
از دیرقانون‌النهر تا نجف؛ تولد یک طلبه مبارز
سید هاشم صفی‌الدین در سال ۱۹۶۴ (۱۳۴۳ شمسی) در شهر «دیرقانون‌النهر» در جنوب لبنان و در خانواده‌ای سرشناس و پرنفوذ شیعه به دنیا آمد. او پسرخاله سید حسن نصرالله بود و خانواده صفی‌الدین در عرصه‌های سیاسی و مذهبی شهرت زیادی داشتند، به‌گونه‌ای که علمای برجسته شیعه و سیاستمدارانی مانند محمد صفی‌الدین، نماینده مجلس لبنان در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، از این خاندان برخاسته‌اند.
برادر او «عبدالله صفی‌الدین» نماینده حزب‌الله در ایران است و پسرش «سیدرضا صفی‌الدین» داماد سردار شهید قاسم سلیمانی و همسر زینب سلیمانی است.
صفی‌الدین در سال ۱۹۸۳ میلادی، پیش از رفتن به قم برای تحصیل علوم دینی، با دختر سید محمدعلی امین، از اعضای مجلس اعلای اسلامی شیعیان لبنان، ازدواج کرد. او در دهه ۱۹۸۰ میلادی به همراه خویشاوند خود حسن نصرالله برای تحصیل علوم دینی راهی شهر قم شد، در حالی که پیش از این نیز در حوزه علمیه نجف درس خوانده بود.
مکتبی که در قم شکل گرفت
دوران تحصیل در قم، نقطه عطفی در شکل‌گیری اندیشه سیاسی صفی‌الدین بود. او در این دوره از تفکر سیاسی پیرامون نظریه ولایت فقیه که توسط امام خمینی (ره) مطرح شده بود، تأثیر پذیرفت و در یکی از کتاب‌های خود نیز به این نظریه پرداخته است.
صفی‌الدین در گفت‌وگویی که متن کامل آن برای نخستین بار در سالگرد شهادتش منتشر شد، درباره آشنایی خود با رهبر انقلاب گفته بود: «آشنایی شخصی من با رهبری از طریق دیدار شخصی نبود، بلکه از طریق حضور در قم و تعهد به حزب‌الله و مسائل مربوط به جمهوری اسلامی بود. برای من افتخار بوده و هست که در مسیر مبارک ولایت فقیه و راه امام خمینی (ره) قرار داشته باشم.»
رفاقت ۴۰ ساله؛ از نجف تا ضاحیه
رابطه سید هاشم صفی‌الدین با سید حسن نصرالله، فراتر از یک رابطه خویشاوندی و سازمانی بود. این دو، پسرخاله بودند و از نوجوانی در نجف و سپس قم با یکدیگر درس خواندند. رفاقت آنان در حوزه علمیه شکل گرفت و در سال‌های مبارزه در حزب‌الله به یک برادری ناگسستنی تبدیل شد.
سید حسن نصرالله در یکی از سخنرانی‌های خود درباره صفی‌الدین گفته بود: «او برادر من، همراه من و تکیه‌گاه من در همه سختی‌هاست.» این جمله، عمق این رابطه را نشان می‌دهد.
صفی‌الدین نیز همواره به عنوان «سایه وفادار» نصرالله شناخته می‌شد. او در تمام سال‌های رهبری نصرالله، در کنار او بود و هیچ‌گاه از او جدا نشد. در واقع، این دو دو بال یک پرنده بودند؛ نصرالله در جایگاه رهبری و صفی‌الدین در جایگاه مدیریت اجرایی، مکمل یکدیگر عمل می‌کردند.
هنگامی که نصرالله در سخنرانی‌های خود از «برادر عزیزم سید هاشم» یاد می‌کرد، این عبارت برای حاضران فقط یک تعارف نبود؛ بلکه بازتاب یک پیوند عمیق انسانی، اعتقادی و راهبردی بود که بیش از چهار دهه ادامه یافت.
سید حسن نصرالله در جریان جنگ ۳۳ روزه و پس از آن، بارها مسئولیت‌های سنگین را به صفی‌الدین سپرد و او را جانشین خود در بسیاری از امور معرفی کرد. این اعتماد تا آنجا پیش رفت که پس از شهادت نصرالله، صفی‌الدین به عنوان دبیرکل جدید حزب‌الله برگزیده شد؛ انتخابی که در واقع تداوم همان مسیر و همان مکتب بود.
سرانجام این دو برادر، در فاصله کمتر از دو هفته، در یک مسیر و برای یک آرمان به شهادت رسیدند و در کنار یکدیگر در ضاحیه جنوبی بیروت به خاک سپرده شدند. این سرانجام، مهر پایانی بر یک رفاقت ۴۰ ساله بود که در تاریخ مقاومت جاودانه شد.
از تأسیس حزب‌الله تا شورای اجرایی
صفی‌الدین از زمان تأسیس حزب‌الله لبنان در سال ۱۹۸۲ عضو این گروه بود. در سال ۱۹۹۴، سید حسن نصرالله او را از حوزه علمیه قم فراخواند تا مسئولیت‌های سیاسی و نظامی را به او بسپارد.
پس از بازگشت از قم، صفی‌الدین ریاست شورای اجرایی حزب‌الله را بر عهده گرفت؛ نهادی که به گفته تحلیلگران، «شبیه به یک دولت برای حزب‌الله» بود. او مسئول اجرای سیاست‌های داخلی و توسعه ساختار اداری حزب‌الله و نظارت بر مؤسسات، اموال و سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی به‌ویژه در جهان عربی شد.
او در سال ۱۹۹۴ به ریاست حزب‌الله در منطقه بیروت منصوب شد، در سال ۱۹۹۵ ریاست شورای مقاومت را برعهده گرفت، در سال ۱۹۹۸ به عضویت مجلس شورا درآمد و به ریاست شورای اجرایی رسید. همچنین ریاست شورای جهاد (بالاترین نهاد در سازمان نظامی حزب‌الله) را بر عهده گرفت و در نوامبر ۲۰۱۰ به عنوان فرمانده نظامی منطقه جنوب لبنان انتخاب شد.
سید هاشم صفی‌الدین مدیریت بازسازی ضاحیه جنوبی بیروت بعد از جنگ ۳۳ روزه را بر عهده داشت. رژیم صهیونیستی در طول این جنگ سیاست زمین سوخته را در این منطقه به اجرا گذاشت و بسیاری از زیرساخت‌ها را تخریب کرد، اما صفی‌الدین در سخنرانی خود در سال ۲۰۱۲ گفت که بازسازی لبنان پس از جنگ، پیروزی جدیدی بر رژیم صهیونیستی بود.
مهم‌ترین سخنرانی‌ها؛ صدای استوار مقاومت
سید هاشم صفی‌الدین همانند سید حسن نصرالله، به سخنرانی‌های آتشین و مواضع استوار شهرت داشت. از مهم‌ترین جملات او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
درباره رژیم صهیونیستی: «اسرائیلی‌ها دائماً در موضع متجاوز، در موضع ظالم و در موضع اشغالگر هستند.»
درباره ایستادگی: «ما شهید می‌شویم، خون می‌دهیم، اما در برابر دشمنان به زمین نمی‌افتیم.»
درباره رهبر شهید انقلاب: «اگر بخواهیم در یک کلام به طور خلاصه سخن بگوییم، باید گفت که کلید عزّت، کلید پیروزی، کلید توفیق، کلید هدایت، در هر تجربه‌ای در مقاومت لبنان، به دست سماحةالقائد است.»
آخرین هشدار به دشمن: در یکی از آخرین سخنرانی‌های خود خطاب به دشمنان گفته بود: «بگذار خود را برای گریه و زاری آماده کنند.»
دیدار با رهبر شهید انقلاب؛ عهدی که تا پای جان ماند
رابطه صفی‌الدین با رهبر انقلاب فراتر از یک رابطه سیاسی بود. او در گفت‌وگوی منتشرنشده‌ای که سایت رهبری آن را منتشر کرد، از تجربه‌های خود در دیدار با رهبر انقلاب در اوایل و اواسط دهه ۱۹۹۰ میلادی سخن گفته بود.
صفی‌الدین در بخشی از این گفت‌وگو با اشاره به تأثیر رهبری امام خامنه‌ای پس از امام خمینی (ره) گفته بود: «با رهبری امام خامنه‌ای بعد از امام خمینی (ره) روح به بدنمان بازگشت.»
شهادت در ضاحیه جنوبی بیروت
در ۱۳ مهر ۱۴۰۳، منطقه ضاحیه جنوبی بیروت هدف حمله هوایی رژیم صهیونیستی قرار گرفت. در این حمله تروریستی، سید هاشم صفی‌الدین به شهادت رسید؛ تنها چند روز پس از شهادت سید حسن نصرالله و در حالی که به عنوان دبیرکل جدید حزب‌الله برگزیده شده بود. رژیم صهیونیستی با بمب‌های نفوذگر، محل استقرار او را هدف قرار داد و لحظات بمباران شدید و صحنه‌های انفجار و دود گسترده در تصاویر منتشرشده به ثبت رسید.
پیکر مطهر او در ۲۴ فوریه ۲۰۲۵، پس از برگزاری مراسم تشییع در کنار سید حسن نصرالله، به خاک سپرده شد.
میراثی که جاودانه شد
با شهادت سید هاشم صفی‌الدین، رژیم صهیونیستی تصور می‌کرد حزب‌الله از هم خواهد پاشید، اما غافل بود از اینکه او ساختاری را در شورای اجرایی پایه‌ریزی کرده بود که متکی به فرد نیست. سردار اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، در این باره گفت: «شهید سیدحسن نصرالله و شهید سیدهاشم صفی‌الدین، حزب‌الله را به مکتب مقاومت تبدیل کردند. وقتی از شخصیت این دو شهید صحبت می‌کنیم، سراسر زندگی آنها سرشار از معرفت، کرامت و بزرگواری است؛ اما آثار وجودی این دو شهید به‌مراتب ارزشمندتر از ویژگی‌های شخصی آنهاست.»
زینب سلیمانی نیز در گرامیداشت یاد این دو فرمانده گفت: «شهید سید حسن نصرالله و برادر مظلوم و همرزمش، شهید سید هاشم صفی‌الدین، پس از دهه‌ها ایستادگی در سنگری واحد، الگویی زنده و جاودان برای آزادگان عالم ساختند تا همه بدانند با تکیه بر نیروی ایمان و مشعل بصیرت، می‌توان راهی پیمود که در برابر آن، مجهزترین ارتش‌های استکباری به زانو درآیند.»
دومین سالگرد شهادت او در حالی گرامی داشته می‌شود که نامش با تاریخ معاصر لبنان و منطقه غرب آسیا و چند دهه مبارزه برای پایان اشغالگری و دفاع از حاکمیت، عزت و کرامت ملت‌های منطقه گره خورده است.
انتشار به مناسبت دومین سالگرد شهادت شیخ هاشم صفی الدین.
ارسال دیدگاه