توپ در زمین واشنگتن است؛ یا تن دادن به مطالبات ایران یا «جهنم آتش» در میدان

سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، با رونمایی از طرح‌های عملیاتی (از فرمول هفت‌روزه تا پیشنهاد متراکم دو روزه پیرامون بازگشایی تنگه هرمز و پایان جنگ)، نشان داد که جمهوری اسلامی ایران در عین آمادگی کامل برای پاسخ قاطع در میدان، میدان‌دار اصلی چانه‌زنی دیپلماتیک برای تحمیل اراده خود به کاخ سفید است.

روایت یک ماه پربار: از بغداد تا دوحه؛ دیپلماسی از موضع قدرت

در نگاهی گذرا به رویدادهای یک ماه اخیر (مهر و آبان ۱۴۰۵)، رویکرد وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران تبلور عینی دکترین «دیپلماسی مقاومت» بوده است. عراقچی که با کوله‌باری از تجربه‌های سنگین دیپلماتیک سکان دستگاه سیاست خارجی را در شرایط حساس منطقه‌ای و سایه سنگین جنگ بر عهده دارد، در یک ماه گذشته لحظه‌ای از تحرک بازنایستاده است.

۱. تثبیت مواضع راهبردی در بغداد (شورای وزیران خارجه سازمان همکاری اسلامی)

یکی از نقاط عطف تحرکات یک ماه اخیر عراقچی، حضور قدرتمندانه او در نشست شورای وزیران خارجه سازمان همکاری اسلامی در بغداد (اواسط مهرماه) بود. وزیر امور خارجه در این گردهمایی منطقه‌ای، ضمن تاکید بر لزوم همگرایی کشورهای اسلامی در برابر زیاده‌خواهی‌های فرامنطقه‌ای، با صراحت اعلام کرد: «یا امنیت را با هم می‌سازیم یا ناامنی را با هم تحمل خواهیم کرد.» این رویکرد، پیام روشنی به کشورهای منطقه بود که تهران لنگرگاه ثبات است، اما در دفاع از منافع حیاتی خود و محور مقاومت کوچک‌ترین تعارفی ندارد.

۲. از طرح هفت‌روزه تا «اولتیماتوم طرح دو روزه» به کاخ سفید

اما هسته مرکزی دیپلماسی عراقچی در هفته‌های اخیر، مدیریت هوشمندانه پرونده تنش و تلاش‌های ایالات متحده برای گریز از بن‌بست میدانی بوده است.

عراقچی در گفت‌وگوهای فشرده با رسانه‌های معتبر بین‌المللی از جمله الجزیره، ان‌بی‌سی و رسانه‌های عراقی، ابعاد طرح گام‌به‌گام ایران را تشریح کرد.

ابتکار عمل ایران مبنی بر «طرح دو روزه» (تکاملی بر پیشنهادهای قبلی با میانجیگری قطر و کانال‌های غیرمستقیم همچون پاکستان) نشان داد که توپ اکنون در زمین کاخ سفید است.

وزیر امور خارجه کشورمان با اعلام شرایط ایران (از جمله لغو تحریم‌های پس از توافقات قبلی، کاهش نیروهای مازاد آمریکایی در منطقه، احیای معافیت‌های نفتی و آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده)، به وضوح خط کشید که تهران به چیزی کمتر از حقوق قانونی و پایان دادن به جنگ در همه جبهه‌ها رضایت نخواهد داد.

موضع صریح روز گذشته او پس از جلسه هیات دولت که در تیتر رسانه‌ها بازتاب یافت («رأی‌دهندگان آمریکایی انتخاب خود را انجام داده‌اند؛ اکنون نوبت کاخ سفید است… پیشنهاد دو روزه ما روی میز است… یا صلح و مطالبات ما، یا جهنمی از آتش در میدان نبرد»)، اوج ترکیب هنر دیپلماسی و صلابت برخاسته از قدرت میدانی رزمندگان را به نمایش گذاشت.

۳. پویایی همسایگی و رایزنی با ۱۲ کشور

عراقچی در بعد دیپلماسی منطقه‌ای نیز محدود به یک کانال نماند. سفر یک‌روزه و پربار او به عشق‌آباد (ترکمنستان) با تمرکز بر امنیت انرژی و تعمیق روابط با همسایگان، و به دنبال آن دور جدید تلفن‌ها و رایزنی‌های فشرده با وزرای خارجه حدود ۱۲ کشور منطقه و جهان (از جمله عربستان سعودی، قطر، اردن، ترکیه، عراق و…) ثابت کرد که دستگاه دیپلماسی ایران همزمان با پیشبرد خط مقاومت، مجمع عمومی و منطقه‌ای را در مسیر منافع ملی و منطقه‌ای بسیج کرده است. پیشنهاد وزیر خارجه عراق مبنی بر تشکیل کمیته مشترک وزارتی، گواهی بر این پویایی است.

دیپلماسی که به میدان پشت نمی‌کند

بررسی کارنامه یک‌ماهه سید عباس عراقچی نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با فشارهای خارجی، رویکردی کاملا تهاجمی، مبتکرانه و در عین حال واقع‌بینانه را برگزیده است. او با ادبیاتی قاطع که پشتوانه آن اقتدار میدانی و آمادگی صددرصدی نیروهای مسلح و رزمندگان است، به کاخ سفید فهماند که دوران دیکته کردن خواسته‌ها به تهران به سر آمده است.

عراقچی با این خط‌مشی ثابت کرد که «دیپلماسی» در تفکر انقلابی و کارآمد جمهوری اسلامی، ابزار تسلیم نیست، بلکه سنگر دیگری برای تحمیل اراده ملت ایران به دشمنان و تثبیت اقتدار منطقه‌ای است؛ سنگری که وزیر امور خارجه با مهارت تمام، آن را به پیشانی‌نوشتِ پیروزی تبدیل کرده است.