رایزنی مجدد میانجی در تهران؛ تکاپوی دیپلماتیک در میانه «آتش» و «تفاهم»
تهران (پانا) - محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، روز گذشته وارد تهران شد. این سفر در ادامه رفتوآمدهای اخیر دیپلماتیک میان تهران و اسلامآباد و در چارچوب افزایش نقش پاکستان در میانجیگری میان ایران و آمریکا انجام گرفته است.
در ماههای اخیر، پاکستان بهتدریج به یکی از مسیرهای فعال ارتباطی در روند گفتوگوهای غیرمستقیم و گاه مستقیم میان ایران و آمریکا تبدیل شده است؛ روندی که با پیشنهاد اولیه اسلامآباد برای برقراری یک آتشبس موقت آغاز شد و سپس با مجموعهای از تماسها، سفرها و نشستهای سطح بالا در منطقه ادامه یافت. آغاز این مسیر به پیشنهاد شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، برای یک آتشبس دو هفتهای میان تهران و واشنگتن بازمیگردد؛ پیشنهادی که بلافاصله جایگاه میانجیگرانه اسلامآباد را برجستهتر کرد و زمینه را برای آغاز مذاکرات فراهم ساخت. در همین چارچوب، هیأتهای ایرانی و آمریکایی به ریاست محمدباقر قالیباف و جیدی ونس در اسلامآباد دیدار و گفتوگو کردند. این مذاکرات حدود ۲۱ ساعت به طول انجامید، اما در نهایت بدون دستیابی به توافق مشخص پایان یافت.
با وجود این، روند دیپلماسی متوقف نشد. در ادامه، مقامهای سیاسی و نظامی پاکستان از جمله فرمانده ارتش و وزیر کشور این کشور در چند نوبت به تهران سفر کردند و با عالیترین مقامهای جمهوری اسلامی ایران از جمله رئیسجمهوری، رئیس مجلس و وزیر امور خارجه دیدار و گفتوگو داشتند. همزمان، وضعیت آتشبس نیز دستخوش تغییر شد؛ ابتدا بهصورت موقت برقرار گردید و سپس به تصمیم طرف آمریکایی برای مدت نامحدود تمدید شد. در همین فضا، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان تهران و اسلامآباد نیز ادامه پیدا کرد و سفرهای متقابل مقامهای دو کشور در دستور کار قرار گرفت. آخرین دور از این رایزنیها با هدف نزدیک شدن به یک چارچوب تفاهم و کاهش تنشها انجام شده است. به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفتوگوها اکنون در مرحله نهاییسازی این چارچوب قرار دارد؛ چارچوبی که قرار است به مدیریت بحران و کاهش سطح تنشها کمک کند.
محکومیت حمله آمریکا به تأسیسات راداری ایران
همزمان با این تحولات دیپلماتیک، تنشهای نظامی در جنوب ایران نیز ادامه داشته و در تازهترین موارد، سپاه پاسداران بار دیگر هشدار داده و وزارت امور خارجه خواستار واکنش فوری سازمان ملل شده است. در آخرین حلقه این تنشها، گزارشهایی از درگیری میان نیروهای ایرانی و آمریکایی منتشر شد. سپاه پاسداران در این زمینه هشدار داد که در صورت تکرار اقدامات خصمانه آمریکا، پیامدهایی از جمله احتمال بسته شدن کامل تنگه هرمز متوجه واشنگتن خواهد بود. در مقابل، ارتش آمریکا مدعی شد که در پاسخ به شلیک پهپادهایی از سوی ایران به سمت تنگه هرمز، برخی سامانههای راداری در مناطق سیریک و جزیره قشم را هدف قرار داده است.
این اتهامها با واکنش متقابل تهران همراه شد. سپاه پاسداران اعلام کرد که در پاسخ به این حملات، موشکهایی به سمت پایگاههای آمریکا در بحرین و کویت شلیک شده است؛ ادعایی که سنتکام در پاسخ آن را با این توضیح رد کرد که موشکها رهگیری شده یا به اهداف موردنظر نرسیدهاند. با این حال، همین سطح از درگیری نیز نگرانیها درباره احتمال گسترش بحران را افزایش داده است. در چنین شرایطی، وزارت امور خارجه ایران روز گذشته در بیانیهای رسمی، حمله بامداد شنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۵ ارتش آمریکا به تأسیسات راداری و مراکز نظارت ساحلی در سیریک و جزیره قشم را بهشدت محکوم کرد. در این بیانیه، این مراکز بخشی از زیرساختهای مرتبط با امنیت مرزها و کشتیرانی بینالمللی معرفی شده و اقدام آمریکا نقض آشکار آتشبس ۱۹ فروردین و تجاوز به حاکمیت ملی ایران توصیف شده است.
این وزارتخانه همچنین تأکید کرده است که نیروهای مسلح ایران در چارچوب حق دفاع مشروع به این حملات پاسخ داده و اجازه تحقق اهداف طرف مقابل را ندادهاند. به گفته دستگاه دیپلماسی ایران، ادامه چنین اقداماتی میتواند پیامدهای گستردهتری برای امنیت منطقه بهدنبال داشته باشد. وزارت خارجه در بخش دیگری از موضعگیری خود، مسئولیت کامل پیامدهای این تحولات را متوجه دولت آمریکا دانسته و بر حق ایران برای دفاع از خود بر اساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد تأکید کرده است. همچنین از کشورهای منطقه خواسته شده از در اختیار قرار دادن امکانات خود برای اقدامات نظامی علیه ایران خودداری کنند.
ارسال دیدگاه