سقوط دولت ملی با «اعتماد اشتباهی»

طراحی کودتا در اتاق‌های تاریک

داستان از پاییز ۱۳۳۱ آغاز می‌شود؛ جایی که سازمان‌های جاسوسی سیا (CIA) و ام‌آی‌۶ (MI۶) پس از ناامیدی از فشارهای سیاسی و تحریم‌های اقتصادی، تنها راه بازپس‌گیری منافع نفتی خود را در «کودتای نظامی» می‌بینند. آمریکا صراحتاً اعلام می‌کند تا زمانی که مسئله نفت به نفع غرب حل نشود، هیچ کمکی به ایران نخواهد کرد.

شاه مردد و فراری

تصاویر میانی، تزلزل محمدرضا پهلوی را به تصویر می‌کشند. او که حتی در دیدار با «کرمیت روزولت» (فرمانده عملیات کودتا) از ریسک کردن می‌ترسید، سرانجام با فشار اطرافیان فرمان عزل مصدق را در کلاردشت امضا کرد و بلافاصله پس از شکست موج اول کودتا (۲۵ مرداد)، بزدلانه به بغداد گریخت.

دامِ سفیر برای مصدق

نقطه عطف و دردناک ماجرا، فریب خوردن دکتر مصدق است. در حالی که پس از شکست اولیه کودتا، مردم و نیروهای ملی در خیابان‌ها بودند، «لوی هندرسون» سفیر آمریکا با تهدید به خروج اتباع آمریکایی، مصدق را تحت فشار گذاشت. دکتر مصدق با «اعتماد اشتباهی» به نیت آمریکا، دستور داد حامیانش خیابان‌ها را خالی کنند و تظاهرات ممنوع شود.

پایان تلخ: از اوباش‌گری تا تانک

با خالی شدن خیابان‌ها از مردم، نقشه دوم کودتا کلید خورد. اوباش اجیر شده به سرکردگی افرادی چون شعبان بی‌مخ به خیابان‌ها ریختند و راه را برای ورود تانک‌های ارتش باز کردند. سرانجام با محاصره خانه نخست‌وزیر و قرائت بیانیه فضل‌الله زاهدی از رادیو، دولت ملی سقوط کرد و فصل جدیدی از استبداد آغاز شد.