مجموعه عصر امتیازها | قسمت دهم
«داستان بیطرفی ۲» و سقوط ارتش نوین در چند ساعت
تهران (پانا) - دهمین روایت مصور از مجموعه «عصر امتیازها»، روایتی تلخ از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم را بازگو میکند. «داستان بیطرفی ۲» نشان میدهد که چگونه سناریوی جنگ جهانی اول (که در پوسترهای قبلی مرور شد)، این بار در دوران رضاشاه و با ابعادی ویرانگرتر تکرار شد.
توهم بیطرفی مقتدرانه
این روایت از کاخ شاه و با دیالوگ رضاشاه آغاز میشود که تصور میکرد با اعلام رسمی بیطرفی و تکیه بر «ارتش نوین» خود، میتواند ایران را از آتش جنگ اروپا دور نگه دارد. اما همانطور که مردم کوچه و بازار در تصویر پیشبینی میکنند، «بیطرفی بدون قدرت واقعی، اعتباری ندارد.»
ایران؛ پل پیروزی متفقین
تصاویر میانی مذاکرات چرچیل و استالین را نشان میدهد. برای متفقین، ایران تنها یک مسیر تدارکاتی حیاتی (پل پیروزی) برای رساندن مهمات به شوروی و سدی در برابر نفوذ آلمان به قفقاز بود. بهانهی آنها حضور کارشناسان آلمانی در ایران بود؛ بهانهای که با وجود تلاشهای دقیقه نودی شاه برای محدود کردن آلمانها (مانند ندادن سوخت به هواپیماهایشان در عراق)، همچنان پابرجا ماند.
فروپاشی ارتش و نگرانی ملکی شاه
نقطه عطف این روایت تصویری، واکنش رضاشاه و ارتش او به تهاجم سوم شهریور ۱۳۲۰ است. در حالی که سربازان در جبههها به دلیل دریافت دستورات ضدونقیض سردرگم بودند و فرماندهان از «عدم توان دفاع» سخن میگفتند، شاه در کاخ خود نگران تمامیت ارضی نبود، بلکه نگران املاک شخصیاش بود: «پس تکلیف زمینهای من چی میشه؟!»
در نهایت، ارتش شاهنشاهی که سالها بودجه کشور را بلعیده بود، در برابر تهاجم متفقین تاب نیاورد و با استعفای شاه و نخستوزیر، کشور بار دیگر به اشغال بیگانگان درآمد.
محمد طوافی
ارسال دیدگاه