«ارتش پلاستیکی»؛ فروپاشی ۳ روزه ارتش رضاخان در برابر اشغالگران

فرار به جای قرار: آزمون شهریور ۲۰

این کتاب نگار ابتدا به دوران رضاخان اشاره می‌کند؛ دورانی که شاه همیشه به ارتش نوساخته‌اش افتخار می‌کرد. اما در آزمون واقعی شهریور ۱۳۲۰، زمانی که متفقین (انگلیس و شوروی) به ایران حمله کردند، این ارتش پرادعا فرو ریخت.

طبق روایت این گزارش، افسران و سربازان فرار را بر قرار ترجیح دادند و پادگان‌ها یکی پس از دیگری تخلیه شدند. نتیجه این عملکرد فاجعه‌بار، اشغال کامل ایران و تقدیم کشور به بیگانگان در کمتر از ۳ روز بود.

محمدرضا پهلوی و ویترین نظامی

بخش دوم گزارش به دوران محمدرضا پهلوی می‌پردازد و رویکرد او را تمرکز بر «زرق‌وبرق» به جای توانمندی بومی توصیف می‌کند. در این دوره، سلاح‌های پیشرفته با قیمت‌های چند برابری از غرب خریداری می‌شد، بدون آنکه دانش ساخت حتی یک قطعه از آن‌ها به داخل کشور منتقل شود.

گران‌فروشی آمریکایی‌ها به شاه

نکته قابل تأمل در این اینفوگرافیک، اشاره به سوءاستفاده کمپانی‌های اسلحه‌سازی غربی است: «آمریکایی‌ها به کارخانه‌های سازنده جنگنده دستور داده بودند قیمت‌ها را برای ایران بالا ببرند، با این استدلال که شاه هر قیمتی را که تعیین شود، پرداخت خواهد کرد.» این موضوع نشان‌دهنده حراج منابع ملی برای خرید امنیت وارداتی بود.