جهش ۱۰۵ برابری تولید علم در ایران پس از انقلاب

به گزارش مجموعه نمایشگاهی «تا اوج»، بررسی مقایسه‌ای تعداد مقالات علمی نمایه شده در پایگاه‌های استنادی بین‌المللی (مانند ISI و Web of Science) طی ۴۶ سال اخیر، حاکی از رشد بی‌سابقه سرعت تولید علم در ایران است.

امروز: قدرت هفدهم جهان

طبق آمار سال ۱۴۰۳، محققان ایرانی موفق به انتشار ۶۸,۶۴۶ مقاله علمی شده‌اند. این حجم از تولید علم باعث شده است تا رتبه علمی ایران بالاتر از ۴۰ کشور پیشرفته اروپایی نظیر سوئیس، دانمارک، سوئد، بلژیک و پرتغال قرار گیرد.

امروز سهم ایران از کل تولیدات علمی جهان به ۱.۸ درصد رسیده است که نشان‌دهنده یک رشد ۱۸ برابری در سهم‌خواهی از دانش جهانی نسبت به قبل از انقلاب است.

دیروز: عقب‌ماندگی علمی

در نقطه مقابل، آمارهای سال ۱۳۵۷ (دوره پهلوی) نشان می‌دهد که کل خروجی علمی کشور در آن زمان تنها ۶۵۶ مقاله بوده است. در آن دوران، ایران از نظر رتبه علمی حتی از کشورهایی مانند نیجریه، آفریقای جنوبی و نیوزیلند نیز عقب‌مانده‌تر بود و سهم ناچیز ۰.۱ درصدی از تولیدات علمی جهان را در اختیار داشت.

رکورددار سرعت رشد علمی

یکی از نکات قابل تأمل در این گزارش، مقایسه «میزان افزایش تعداد مقالات» طی ۴۶ سال گذشته است. در حالی که میانگین رشد تولید علم در جهان ۶ برابر بوده است، ایران رشدی معادل ۱۰۵ برابر را ثبت کرده است.

برای درک بهتر این سرعت رشد، مقایسه با کشورهای صنعتی جهان جالب توجه است:

• ایران: ۱۰۵ برابر
• فرانسه: ۵ برابر
• ژاپن: ۵ برابر
• آمریکا: ۳ برابر

این آمار نشان می‌دهد که موتور محرک علمی کشور با شتابی بسیار بالاتر از میانگین جهانی و حتی قدرت‌های سنتی علم، در حال حرکت است.