آموزش و گفتگو باید جایگزین ممنوعیت و کنترل شود

محمد آقایی در گفت‌وگو با پانا با تأکید بر ضرورت توجه خانواده‌ها به حضور کودکان در فضای مجازی گفت: «مدیریت زیست مجازی فرزندان دیگر یک انتخاب نیست، بلکه به یکی از ضرورت‌های جدی فرزندپروری در عصر دیجیتال تبدیل شده است.»

این کارشناس سوادرسانه، با اشاره به گسترش استفاده کودکان و نوجوانان از اینترنت و ابزارهای هوشمند اظهار کرد: «امروز بخش قابل توجهی از آموزش، سرگرمی، ارتباطات و حتی شکل‌گیری هویت کودکان در فضای آنلاین اتفاق می‌افتد و نمی‌توان با رویکرد حذف و ممنوعیت، این واقعیت را نادیده گرفت. براساس نتایج یک پیمایش ملی، ۸۵ درصد کودکان و نوجوانان ۶ تا ۱۵ ساله به اینترنت متصل هستند که نشان می‌دهد فضای مجازی به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی این نسل تبدیل شده است.»

وی افزود: «مسئله اصلی این نیست که کودک از اینترنت استفاده کند یا نه، بلکه موضوع مهم، «چگونه استفاده کردن» است. والدین باید بدانند فرزندشان چه محتوایی می‌بیند، با چه افرادی ارتباط دارد، چه بازی‌هایی انجام می‌دهد و چه اطلاعاتی را در اختیار دیگران قرار می‌دهد.»

این کارشناس سوادرسانه ادامه داد: «نظارت والدین نباید به معنای جاسوسی، ایجاد ترس یا سلب کامل استقلال کودک باشد؛ بلکه باید بر پایه گفت‌وگو، اعتماد، آموزش و تعیین قواعد روشن شکل بگیرد. کودک باید بداند اگر با محتوای نامناسب، پیام تهدیدآمیز، ارتباط مشکوک یا درخواست اطلاعات شخصی مواجه شد، می‌تواند بدون ترس موضوع را با والدین در میان بگذارد.»

آقایی با تأکید بر نقش سوادرسانه‌ای والدین هم گفت: «نمی‌توان از کودکی انتظار داشت خطرات فضای مجازی را بشناسد، در حالی که والدین خودشان با سازوکار شبکه‌های اجتماعی، حریم خصوصی، الگوریتم‌ها و آسیب‌های آنلاین آشنا نیستند. بنابراین ارتقای سوادرسانه‌ای والدین، مقدمه مدیریت صحیح زیست مجازی فرزندان است.»

وی تصریح کرد: «خانواده‌ها باید برای استفاده از تلفن همراه و اینترنت زمان‌بندی مشخص داشته باشند، ساعات بدون صفحه‌نمایش را در خانه جدی بگیرند و خودشان نیز الگوی مناسبی برای مصرف رسانه باشند. ابزارهای کنترل والدین و تنظیمات حریم خصوصی نیز می‌توانند در کنار آموزش و گفت‌وگو مورد استفاده قرار گیرند.»

این کارشناس سوادرسانه در پایان تاکید کرد: «هدف از مدیریت فضای مجازی، دور کردن کودکان از فناوری نیست؛ بلکه باید به آنها یاد بدهیم چگونه در این فضا آگاهانه، مسئولانه و ایمن زندگی کنند. آینده کودکان امروز تا حد زیادی به میزان مهارتی بستگی دارد که برای مواجهه هوشمندانه با جهان دیجیتال به دست می‌آورند.»