رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران در گفتوگو با پانا:
آموزش تخصصی صنعت طلاسازی باید از دوره هنرستان آغاز شود
تهران (پانا) - رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران، با اشاره به فعالیت دانشگاه علمیکاربردی این صنف و آموزشهای تخصصی در حوزه طلا و جواهر، بر ضرورت توسعه آموزشهای مهارتی از دوره هنرستان تأکید کرد و گفت: ورود به این صنعت باید بر پایه علاقه، تخصص و آموزش اصولی باشد.
رشته طلا و جواهرسازی در هنرستان، یکی از مسیرهای مهارتی در حوزه هنر است که آموزش را از فضای صرفاً تئوریک خارج کرده و هنرجو را با فرآیند طراحی و ساخت زیورآلات آشنا میکند. این رشته برای دانشآموزانی که به هنر، طراحی، کار با دست و ساخت آثار هنری علاقه دارند، میتواند زمینهای برای ورود به دنیای حرفهای طلا و جواهر باشد.
آنچه این رشته را متمایز میکند، ترکیب هنر، مهارت و صنعت است؛ هنرجو در کنار آموزشهای عمومی، با مهارتهایی مانند طلاسازی، ریختهگری فلزات قیمتی، ساخت زیورآلات و مدلسازی آشنا میشود و در ادامه میتواند مسیر خود را به سمت طراحی تخصصی جواهر هدایت کند.
آموزش از کارگاه آغاز میشود
در برنامه آموزشی این رشته، بخش قابل توجهی از آموزش به مهارتهای عملی اختصاص دارد. هنرجو با ابزار و مواد مورد استفاده در ساخت زیورآلات آشنا میشود و در فرآیند آموزش، مفاهیمی مانند طلاسازی، ریختهگری و ساخت مدلهای مورد نیاز برای تولید جواهر را تجربه میکند.
این تجربه کارگاهی یک مزیت مهم برای هنرجوی علاقهمند به طراحی است؛ زیرا طراح جواهر فقط به زیبایی یک طرح فکر نمیکند، بلکه باید بداند ایده او تا چه اندازه قابلیت تبدیل شدن به یک محصول واقعی را دارد.
از طراحی روی کاغذ تا مدل سهبعدی
مسیر تبدیل شدن به یک طراح جواهر حرفهای، تنها با یادگیری ساخت زیورآلات کامل نمیشود. طراحی دستی، شناخت فرم و حجم، توجه به جزئیات و توانایی ارائه یک ایده، از مهارتهای مهم این مسیر هستند.
در مرحله بعد، فناوریهای دیجیتال امکان تازهای در اختیار هنرجو قرار میدهند. طراحی سهبعدی با نرمافزارهایی مانند Rhino و ابزارهای تخصصی طراحی جواهر مانند Matrix، به طراح اجازه میدهد ایده خود را پیش از ساخت، در فضای دیجیتال مدلسازی و اصلاح کند.
به این ترتیب، مسیر آموزشی میتواند از یک اسکچ ساده آغاز شود و به یک مدل سهبعدی قابل ساخت برسد.
سه سال برای ساختن یک مسیر حرفهای
اگر هنرجو از پایه دهم مسیر خود را هدفمند دنبال کند، میتواند در سه سال هنرستان مرحلهبهمرحله مهارتهای خود را توسعه دهد.
در پایه دهم، تمرکز اصلی میتواند بر شناخت هنر، طراحی دستی، آشنایی با ابزار و مبانی ساخت باشد.
در پایه یازدهم، هنرجو میتواند طراحی جواهر را جدیتر دنبال کند و در کنار آن، یادگیری طراحی سهبعدی را آغاز کند.
در پایه دوازدهم نیز میتوان تمرکز بیشتری بر ساخت نمونهکار، تکمیل مهارتهای فنی و آمادهسازی یک پورتفولیو گذاشت.
در چنین مسیری، هنرجو در پایان دوره صرفاً تعدادی درس را پشت سر نگذاشته، بلکه میتواند مجموعهای از طرحها و نمونهکارهای خود را برای ادامه تحصیل یا ورود به محیط حرفهای در اختیار داشته باشد.
پورتفولیو؛ شناسنامه طراح جوان
یکی از مهمترین بخشهای مسیر حرفهای یک طراح، داشتن پورتفولیو یا مجموعه نمونهکار است.
برای یک هنرجوی طلا و جواهرسازی، این مجموعه میتواند شامل طراحی انگشتر، گوشواره، گردنبند، دستبند، آویز و ستهای مختلف باشد. در کنار طراحیهای دستی، مدلهای سهبعدی و نمونههایی که به مرحله ساخت رسیدهاند نیز میتوانند بخشی از این مجموعه باشند.
اهمیت پورتفولیو در این است که به جای توضیح دادن درباره تواناییهای فرد، امکان مشاهده مستقیم ایدهها، مهارت و روند پیشرفت او را فراهم میکند.
ترکیب هنر و مهارت؛ ویژگی مهم این مسیر
طراحی جواهر در نقطه تلاقی چند حوزه قرار میگیرد؛ از یک طرف به خلاقیت و ذوق هنری نیاز دارد و از طرف دیگر با فناوری، ساخت، شناخت مواد و نیازهای بازار ارتباط دارد.
همین ویژگی باعث میشود هنرجویی که این رشته را انتخاب میکند، بتواند در ادامه مسیرهای متفاوتی را تجربه کند؛ از طراحی دستی و طراحی دیجیتال گرفته تا همکاری با کارگاههای ساخت، فعالیت در حوزه مدلسازی سهبعدی و ادامه تحصیل در رشتههای مرتبط.
البته میزان موفقیت در این مسیر به عواملی مانند مهارت فردی، تمرین مستمر، کیفیت آموزش، ساخت نمونهکار و کسب تجربه عملی بستگی دارد.
هنرستان؛ نقطه شروع، نه پایان
رشته طلا و جواهرسازی فقط به هنرستان محدود نمیشود و هنرجویان این رشته میتوانند پس از پایان دوره هنرستان، تحصیلات خود را در دانشگاه نیز ادامه دهند. ادامه تحصیل میتواند در زمینههای مرتبط با طراحی، ساخت و تولید طلا و جواهر و همچنین رشتههای هنری نزدیک به این حوزه انجام شود.
در دورههای دانشگاهی مرتبط، دانشجو علاوه بر مهارتهای عملی، با مباحث تخصصیتر مانند طراحی جواهرات، طراحی دستی و رایانهای، شناخت مواد و فلزات، تکنیکهای ساخت و روشهای تولید آشنا میشود. به همین دلیل، دانشآموزی که از دوران هنرستان به این حوزه علاقهمند شده باشد، میتواند مهارتهای خود را در دانشگاه تخصصیتر کند.
ادامه تحصیل در این زمینه همچنین میتواند مسیرهای شغلی متنوعتری ایجاد کند. فارغالتحصیلان میتوانند در زمینههایی مانند طراحی طلا و جواهر، ساخت و تولید، مدلسازی سهبعدی، تعمیر و بازسازی زیورآلات و فعالیتهای مرتبط با صنعت جواهر فعالیت کنند. البته عنوان رشتههای دانشگاهی و شرایط پذیرش ممکن است بر اساس دانشگاه و سال تحصیلی تغییر کند.
۹۰ درصد هنرجویان هنرصنعت طلا و جواهر در این قنعت مشغول هستند
نادر بذرافشان؛ رئیس اتحادیه طلا و جواهر در گفتوگو با پانا با اشاره به فعالیت دانشگاه علمیکاربردی اتحادیه طلا و جواهر تهران اظهار کرد: «این دانشگاه از سال ۱۳۹۱ فعالیت خود را آغاز کرده و تاکنون بیش از هزار و ۲۸۰ نفر از آن فارغالتحصیل شدهاند که به گفته وی، حدود ۹۰ درصد آنها در حوزه هنر و صنعت طلا فعالیت دارند.»
وی افزود: «این دانشگاه زیرمجموعه وزارت علوم است و در دورههای مختلف، علاقهمندان دارای دیپلم و مدارک تحصیلی مرتبط میتوانند در آن ادامه تحصیل دهند. در حال حاضر نیز چند صد دانشجو در این مجموعه مشغول تحصیل هستند.»
آموزشهای کوتاهمدت برای ورود به صنعت
رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران با اشاره به برگزاری دورههای آموزشی کوتاهمدت گفت: «اتحادیه دورههای آموزشی ۳۰ ساعتهای را برای افرادی که قصد ورود به این هنر و صنعت را دارند برگزار میکند. این دورهها حوزههایی مانند مدیریت فروش، شناخت سکه و طراحی را دربرمیگیرد و شرکتکنندگان پس از گذراندن دوره و شرکت در آزمون، گواهی آموزشی دریافت میکنند.»
بذرافشان همچنین از پیشرفت قابل توجه بخش طراحی و تولید طلا و جواهر در سالهای اخیر خبر داد و گفت: «طی یک دهه گذشته، تولید و طراحی در این صنعت رشد قابل توجهی داشته و محصولات تولیدکنندگان ایرانی در برخی موارد قابلیت رقابت در بازارهای خارجی را پیدا کردهاند.»
وی با اشاره به ظرفیت تولید ماشینآلات و ابزارهای تخصصی این صنعت نیز اظهار کرد: «در این حوزه نیز مجموعههایی در کشور فعالیت دارند و حتی برخی تولیدکنندگان، ماشینآلات و ابزارهای مورد نیاز را به کشورهای دیگر صادر میکنند.»
ظرفیتهای معدنی و صادراتی کشور
بذرافشان با اشاره به ظرفیتهای موجود در حوزه سنگهای نیمهقیمتی گفت: «کشور از منابعی مانند فیروزه و دیگر سنگهای نیمهقیمتی برخوردار است و در صورت استخراج، فرآوری و تراش مناسب، این محصولات میتوانند در بازارهای بینالمللی عرضه شوند.»
وی در عین حال خواستار حمایت بیشتر از این صنعت شد و گفت: «صنعت طلا و جواهر در حوزههایی مانند تولید، صادرات، اشتغالزایی و ارزآوری ظرفیت قابل توجهی دارد، اما بخشی از این ظرفیتها به دلیل مشکلات و قوانین موجود در زمینه تولید، صادرات و واردات بهطور کامل مورد استفاده قرار نمیگیرد.»
تأکید بر نقش هنرستانها در تربیت نیروی متخصص
رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران درباره اهمیت آموزش این مهارتها از دوران دانشآموزی نیز گفت: «هنرستانهای مرتبط با این حوزه فعال هستند و دانشآموزان میتوانند از دوره متوسطه وارد مسیر آموزش تخصصی شوند و پس از دریافت دیپلم، تحصیلات خود را در دانشگاه علمیکاربردی ادامه دهند.»
وی افزود: «اگر دانشآموزان از سنین پایین وارد یک رشته تخصصی شوند، فرصت بیشتری برای کسب تجربه و تقویت مهارتهای عملی خواهند داشت؛ چراکه در این سنین، زمینه مناسبی برای یادگیری، تجربه و شکلگیری علاقه به یک حرفه وجود دارد.»
بذرافشان همچنین از افزایش حضور زنان در بخشهای مختلف این صنعت خبر داد و گفت: «طی سالهای گذشته، زنان بیشتری وارد حوزههای طراحی، تولید و بهویژه مدیریت فروش شدهاند و حضور آنها در واحدهای صنفی و ارتباط با مشتریان نیز افزایش یافته است.»
ورود به صنعت طلا نیازمند علاقه و تخصص است
بذرافشان با تأکید بر اینکه فعالیت در صنعت طلا نیازمند دانش و تجربه است، اظهار کرد: «افراد پیش از ورود به هر صنعت یا حرفهای باید درباره آن تحقیق کنند و میزان علاقه و توانایی خود را بسنجند.»
وی ادامه داد: «در صنف طلا و جواهر، کسب تجربه و شناخت فنون مختلف اهمیت زیادی دارد و فعالان این حوزه باید بتوانند در مواجهه با مسائل و مشکلات احتمالی، تصمیم درست و حرفهای بگیرند.»
رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران توصیه کرد: «انتخاب رشته تحصیلی و حرفهای نباید صرفاً بر اساس توصیه والدین یا افراد غیرمتخصص باشد؛ علاقه، شناخت، تخصص و آموزش اصولی باید از عوامل اصلی ورود جوانان به هر صنعت و حرفهای باشد.»
آرمیتا رزاقیان
ارسال دیدگاه