وام اشتغال به ۴۰۰ میلیون تومان افزایش یابد

یکی از چالش‌های مهم در مسیر کارآمدی وام اشتغال مددجویان، عدم تطابق میان مبلغ تسهیلات حمایتی و نرخ تورم است. در شرایط اقتصادی فعلی، مبلغ ۲۰۰ میلیون تومان که پیش‌تر برای ایجاد اشتغال کفایت می‌کرد، اکنون کارایی خود را در برابر نرخ فزاینده هزینه‌ها از دست داده است. برای اقشار ضعیف جامعه که هدف اصلی این حمایت‌ها هستند، این مبلغ دیگر نه یک ابزار توانمندسازی، بلکه مبلغی ناچیز است که نمی‌تواند حتی گام نخستِ یک فعالیت اقتصادی پایدار را بردارد. این شکاف میان مبلغ حمایتی تعیین شده و هزینه واقعی سرمایه‌گذاری است که عملاً مانع از ورود مددجویان به چرخه تولید واقعی شده و اثرگذاری سیاست‌های حمایتی را به شدت کاهش داده است.

برای راه‌اندازی یک طرح خورشیدی، هزینه‌های مربوط به تجهیزات اصلی نظیر پنل‌ها، اینورترها، ساختار نصب و زیرساخت‌های فنی، به دلیل وابستگی به نرخ ارز و تورم تجهیزات، به‌شدت افزایش یافته است. مبلغ ۲۰۰ میلیون تومان به‌هیچ‌وجه پاسخگوی تامین تجهیزات باکیفیت و راه‌اندازی یک واحد تولیدیِ کارآمد نیست. از این رو، برای اینکه مددجویان بتوانند واقعاً در پروژه‌های خورشیدی مشارکت کنند و نه صرفاً در حد یک فعالیت نمایشی، ضروری است که سقف وام اشتغال مددجویان حداقل به ۴۰۰ میلیون تومان افزایش یابد تا با واقعیت‌های بازار تجهیزات همخوانی داشته باشد.

علاوه بر افزایش مبلغ وام، اصلاح ساختار بازپرداخت نیز یک ضرورت حیاتی برای جلوگیری از فشار مضاعف بر خانوارهای کم‌درآمد است. نیروگاه‌های خورشیدی ماهیت سرمایه‌گذاری بلندمدت دارند و بازگشت سرمایه در آن‌ها تدریجی است. تنظیم دوره بازپرداخت بر مبنای مدل‌های سنتی، باعث می‌شود اقساط سنگین از همان ماه‌های نخست، جریان نقدیِ حاصل از فروش برق را می‌بلعد و به‌جای توانمندسازی، خانوار را در چرخه بدهی گرفتار کند. برای جلوگیری از این آسیب، دوره بازپرداخت وام اشتغال در این حوزه باید حداقل به ۷ سال افزایش یابد تا میان زمان بازگشت سرمایه و زمان پرداخت اقساط هماهنگی ایجاد شود.

بابک رضازاده عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در ابتدای صحبت‌های خود با اشاره به عدم تطابق مبلغ تسهیلات در حوزه حمایتی با واقعیت جامعه خاطرنشان کرد: «یکی از موضوعات اصلی در زمینه کارآمدی وام اشتغال مددجویان، مسئله مربوط به عدم تطابق مبلغ این تسهیلات حمایتی از مددجویان و اقشار ضعیف جامعه با تورم است که منجر شده است کارآیی این وام برای این اقشار در این برهه حیاتی کاهش یابد. »

نماینده مردم مشگین‌شهر تأکید کرد: «البته حتی اگر پرداخت تسهیلات آغاز شود، مبلغ فعلی ۲۰۰ میلیون تومان برای ایجاد اشتغال واقعی و مشارکت مؤثر در طرح‌های خورشیدی کافی نیست. با افزایش هزینه تجهیزات، پنل‌ها، اینورترها، زیرساخت‌های نصب و سایر هزینه‌های اجرایی، این رقم دیگر پاسخگوی راه‌اندازی یک فعالیت اقتصادی پایدار نیست. بنابراین ضروری است سقف وام اشتغال مددجویان حداقل به ۴۰۰ میلیون تومان افزایش یابد.»

وی ادامه داد: «علاوه بر افزایش مبلغ وام، دوره بازپرداخت نیز باید متناسب با ماهیت طرح‌های اشتغال‌زا اصلاح شود. نیروگاه خورشیدی یک طرح درآمدزای بلندمدت است و نباید بازپرداخت آن به‌گونه‌ای تنظیم شود که از همان ابتدا فشار سنگین اقساط بر خانوار کم‌درآمد وارد کند. به همین دلیل، بازپرداخت وام اشتغال باید حداقل ۷ ساله شود تا درآمد حاصل از فروش برق بتواند اقساط را پوشش دهد و خانوار نیز از محل آن منتفع شود.»

رضازاده در پایان خاطرنشان کرد: «بانک مرکزی باید هرچه سریع‌تر اعتبارات و سهمیه‌های ملی و استانی مربوط به وام اشتغال را به شبکه بانکی ابلاغ کند. افزایش مبلغ تسهیلات به حداقل ۴۰۰ میلیون تومان، اصلاح شرایط بازپرداخت تسهیلات با افزایش مدت زمان بازپرداخت به ۷ سال و کمک به تسهیل شرایط پرداخت این وام جهت هدایت این منابع به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر توسط بانک مرکزی، هم به کاهش بیکاری کمک کند و هم بخشی از ناترازی برق کشور را جبران کند.»