بیابان‌زایی تهدید جدی برای کشور و جهان است

رضا افلاطونی رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری افزود: "کشورهای مختلف، حتی آنهایی که دارای پوشش جنگلی متراکم هستند، باید به عضویت کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی ملل متحد درآیند و به این پدیده توجه جدی داشته باشند." او تاکید کرد: "این مناسبت تنها یک رویداد تقویمی نیست بلکه فراخوانی برای اقدام فوری جهانی است. اکنون زمان کنترل هوشمند و مشارکتی این چالش فرا رسیده است."

افلاطونی با اشاره به عواقب بیابان‌زایی، بیان داشت: "این پدیده موجب کاهش توان تولید بیولوژیک اراضی می‌شود و تنها مختص مناطق خشک نیست. مناطق نیمه خشک و نیمه مرطوب نیز در معرض خطر قرار دارند."

وی همچنین به وضعیت ایران در این زمینه اشاره کرد و اظهار داشت: "حدود ۲۰ درصد از مساحت کشور ما، معادل ۳۲ میلیون هکتار، به مناطق بیابانی اختصاص دارد و ۲۲ استان از عواقب بیابان‌زایی و فرسایش بادی متضرر هستند."

وی افزود: بیابان‌زایی صرفاً یک رویداد تقویمی نیست، بلکه فراخوانی برای اقدام فوری جهانی است و امروز دیگر زمان مقابله سنتی با این پدیده گذشته و باید به سمت کنترل هوشمند و مشارکتی حرکت کنیم.

رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با بیان اینکه بیابان‌زایی پس از تغییرات اقلیمی و بحران آب، سومین چالش بزرگ جهان در قرن حاضر است، تصریح کرد: پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد تا سال ۲۰۵۰ خشکسالی بر سه‌چهارم جمعیت جهان اثرگذار خواهد بود که این موضوع به تشدید روند بیابان‌زایی منجر می‌شود.

افلاطونی با تشریح مفهوم بیابان‌زایی گفت: این پدیده به معنای کاهش توان تولید زیستی اراضی در اثر برهم خوردن تعادل آب، خاک، هوا و پوشش گیاهی است و محدود به مناطق خشک نیست، بلکه مناطق نیمه‌خشک و حتی نیمه‌مرطوب را نیز تهدید می‌کند.

وی ادامه داد: پیامدهای این بحران تنها زیست‌محیطی نیست و ابعاد اجتماعی و اقتصادی آن نیز شامل گسترش فقر، بیکاری، مهاجرت، کاهش امنیت غذایی، افت منابع آب زیرزمینی و افزایش طوفان‌های گردوغبار است.

رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور تأکید کرد: هیچ کشوری به تنهایی قادر به مقابله با این بحران نیست و همکاری، هم‌افزایی و همبستگی بین‌المللی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.

وی با اشاره به وضعیت ایران گفت: حدود ۲۰ درصد از مساحت کشور معادل ۳۲ میلیون هکتار را مناطق بیابانی تشکیل می‌دهد و ۲۲ استان کشور تحت تأثیر فرسایش بادی و بیابان‌زایی قرار دارند.

افلاطونی افزود: ایران سومین کشور پیوسته به کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی است و اقدامات مقابله‌ای خود را از سال ۱۳۴۴ با اجرای طرح‌های تحقیقاتی و تثبیت ماسه‌های روان آغاز کرده است.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در کشور تصریح کرد: تاکنون حدود ۱.۴ میلیون هکتار جنگل‌کاری، ۲۸۶ هزار هکتار عرصه‌های تثبیت‌شده، ۱۳ هزار کیلومتر بادشکن زنده و غیرزنده، ۳۵۰ کیلومتر تله رسوب‌گیر و ۳۶۱ هزار هکتار مدیریت رواناب در کشور اجرا شده است.

رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ادامه داد: همچنین حدود ۱۰.۵ میلیون هکتار مطالعات مدیریت مناطق بیابانی انجام شده و طرح ملی کاشت یک میلیارد درخت نیز در همین راستا در حال اجراست.

وی با اشاره به همکاری‌های بین‌المللی ایران گفت: حضور فعال در اجلاس‌های جهانی از جمله کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی در ریاض و نشست‌های منطقه‌ای مقابله با گردوغبار از جمله اقدامات مهم کشور در سال‌های اخیر بوده است.

افلاطونی افزود: در سطح منطقه‌ای نیز کانون‌های گردوغبار در کشورهای همسایه بالغ بر ۲۷۰ میلیون هکتار برآورد می‌شود که لزوم همکاری فرامرزی را دوچندان می‌کند.

وی با اشاره به ماده ۳۲ برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: هدف‌گذاری کاهش ۲۰ درصدی کانون‌های بحرانی فرسایش بادی نیازمند هم‌افزایی همه دستگاه‌های اجرایی است، زیرا از مجموع ۳۲ میلیون هکتار اراضی بیابانی کشور، حدود ۱۴ میلیون هکتار آن به کانون‌های فعال فرسایش بادی تبدیل شده است.

رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با بیان اینکه بیابان‌زایی یک چالش چندبعدی است، گفت: این پدیده علاوه بر آثار زیست‌محیطی، بر سلامت، امنیت غذایی و توسعه اقتصادی نیز اثر مستقیم دارد و مقابله با آن نیازمند نگاه جامع و فرابخشی است.

افلاطونی در پایان با اشاره به شعار امسال روز جهانی بیابان‌زایی با عنوان «مراتع؛ شناخت، احترام و احیا» خاطرنشان کرد: سازمان منابع طبیعی به عنوان مرجع ملی کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی، بر تداوم همکاری‌های بین‌المللی، تبادل تجربیات و مشارکت فعال در برنامه‌های جهانی این حوزه تأکید دارد.