تخریب زمین ۲ میلیارد هکتار از اراضی جهان را تحت تاثیر قرار داده است

فرخ طایراو، نماینده فائو در جمهوری اسلامی ایران در مراسم روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی و خشکسالی اظهار کرد: همکاران گرامی در سازمان‌های همکار، دانشگاهیان، جامعه مدنی و شرکای توسعه،باعث افتخار من است که امروز در گرامی‌داشت روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی و خشکسالی ۲۰۲۶ در کنار شما حضور دارم.

وی افزود: شعار جهانی امسال با عنوان «مراتع را بشناسیم، به آن‌ها احترام بگذاریم و آن‌ها را احیا کنیم» یادآور نقش حیاتی مراتع در تأمین معیشت، حمایت از تنوع زیستی، تقویت تاب‌آوری اقلیمی و تضمین امنیت غذایی و آبی است. در سراسر جهان، مراتع سالم خدمات اکوسیستمی ارزشمندی ارائه می‌دهند و از زندگی میلیون‌ها دامدار، عشایر و جوامع روستایی پشتیبانی می‌کنند؛ با این حال این اکوسیستم‌ها به طور فزاینده‌ای در معرض تخریب سرزمین، خشکسالی، تغییرات اقلیمی و بهره‌برداری ناپایدار قرار دارند.

وی تاکید کرد: برای ایران، این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد. مراتع گسترده و اکوسیستم‌های خشک کشور یک سرمایه راهبردی طبیعی هستند که از تولید دام، معیشت روستایی، عملکرد حوزه‌های آبخیز، تنوع زیستی و تاب‌آوری جوامع محلی پشتیبانی می‌کنند. با این حال، این اکوسیستم‌ها تحت فشارهای فزاینده ناشی از خشکسالی‌های طولانی، تغییرپذیری اقلیمی، کمبود آب، تخریب سرزمین و افزایش طوفان‌های گرد و غبار قرار دارند.

طایروا عنوان کرد: مقابله با این چالش‌ها نیازمند راهکارهای یکپارچه‌ای است که شامل مدیریت پایدار زمین، احیای اراضی تخریب‌شده، کشاورزی سازگار با اقلیم، بهبود مدیریت منابع آب و مشارکت فعال جوامع محلی باشد. همچنین باید پذیرفت که مراتع سالم تنها یک دارایی زیست‌محیطی نیستند، بلکه یکی از پایه‌های اصلی امنیت غذایی ملی و توسعه پایدار روستایی به شمار می‌روند.

نماینده فائو در جمهوری اسلامی ایران بیان کرد: در سطح جهانی، فائو در خط مقدم تلاش‌ها برای مقابله با بیابان‌زایی، تخریب سرزمین و خشکسالی قرار دارد و از کشورها در چارچوب کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی سازمان ملل متحد، دهه احیای اکوسیستم‌ها و ابتکارهای گسترده احیای اراضی حمایت می‌کند. این اقدامات در شرایطی انجام می‌شود که تخریب زمین نزدیک به دو میلیارد هکتار از اراضی جهان را تحت تأثیر قرار داده و سالانه حدود ۱۲ میلیون هکتار زمین حاصلخیز از بین می‌رود. فائو همچنین برآورد می‌کند که بیش از ۱.۶۶ میلیارد هکتار از اراضی جهان در اثر فعالیت‌های انسانی تخریب شده‌اند که ضرورت اقدام فوری برای احیا و مدیریت پایدار را نشان می‌دهد.

وی افزود: فائو طی سال‌های گذشته با دولت جمهوری اسلامی ایران در این زمینه همکاری نزدیکی داشته است. این همکاری با وزارت جهاد کشاورزی، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، مراکز تحقیقاتی، جوامع محلی و شرکای توسعه، در راستای مقابله با بیابان‌زایی، تقویت تاب‌آوری در برابر خشکسالی، احیای اکوسیستم‌های تخریب‌شده و ارتقای مدیریت پایدار منابع طبیعی انجام شده است.

یکی از نمونه‌های مهم این همکاری، پروژه مدیریت یکپارچه منابع طبیعی برای معیشت پایدار در مناطق محروم روستایی ایران (RFLDL) است که با حمایت تسهیلات محیط‌زیست جهانی (GEF) و با همکاری سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری اجرا شده است. این پروژه با ترویج رویکردهای مشارکت‌محور در مدیریت پایدار اراضی، احیای حوزه‌های آبخیز، حفاظت از تنوع زیستی و بهبود معیشت جوامع محلی، نشان داده است که توانمندسازی جوامع محلی می‌تواند به طور همزمان به بهبود وضعیت محیط‌زیست و شرایط اجتماعی–اقتصادی منجر شود.

طایروا گفت: علاوه بر این پروژه، فائو در حوضه دریاچه ارومیه با حمایت دولت ژاپن و با همکاری شرکای ملی، مجموعه‌ای از برنامه‌ها را برای بهبود بهره‌وری آب کشاورزی، مدیریت پایدار منابع آب، آمادگی در برابر خشکسالی و مدیریت یکپارچه آبخیزها اجرا کرده است. همچنین در چارچوب ابتکار جدید احیای دریاچه ارومیه، فائو به همراه برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) در حال گسترش فناوری‌های صرفه‌جویانه آب و کشاورزی هوشمند اقلیمی است.

فائو همچنین در مقابله با طوفان‌های گرد و غبار نقش مهمی ایفا کرده و از طریق برنامه همکاری فنی منطقه‌ای خود با سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، به توسعه ابزارهای ارزیابی ریسک، برنامه‌ریزی سرمایه‌گذاری و چارچوب‌های آمادگی در برابر طوفان‌های گرد و غبار در بخش کشاورزی کمک کرده است.

وی افزود: امروز باید بپذیریم که تخریب سرزمین تنها یک مسئله زیست‌محیطی نیست، بلکه مستقیماً بر امنیت غذایی، منابع آب، معیشت، سلامت انسان، مهاجرت و توسعه اقتصادی تأثیر می‌گذارد. بنابراین سرمایه‌گذاری در احیای زمین و مدیریت پایدار مراتع، سرمایه‌گذاری برای مردم، رفاه و نسل‌های آینده است.

در پایان، فائو همچنان متعهد است از ایران در مسیر مدیریت پایدار زمین و آب، احیای اکوسیستم‌های تخریب‌شده، تقویت تاب‌آوری در برابر خشکسالی و توسعه نظام‌های کشاورزی و غذایی سازگار با اقلیم حمایت کند.

نماینده فایو تاکید کرد: در این روز جهانی، بیایید تعهد جمعی خود را برای حفاظت و احیای سرزمین‌ها تجدید کنیم؛ ارزش مراتع را بشناسیم، به جوامعی که به آن وابسته‌اند احترام بگذاریم و برای احیای این اکوسیستم‌های حیاتی برای آینده‌ای پایدارتر و امن‌تر در حوزه غذا با هم همکاری کنیم.