کالابرگ جدید؛ طرحی برای حمایت از نوسانات قیمتی کالاها و حذف رانت ارزی

به گزارش خبرگزاری پانا، با اجرای سیاست جدید دولت برای حمایت از معیشت خانوارها، نسخه تازه‌ای از کالابرگ الکترونیکی رسماً وارد فاز عملیاتی شده است؛ طرحی که بر اساس آن، یارانه کالاهای اساسی به‌جای تخصیص در ابتدای زنجیره واردات و تولید، مستقیماً به مصرف‌کننده نهایی منتقل می‌شود و قرار است بخش مهمی از تغییرات ارزی و قیمتی بازار را برای مردم جبران کند.

تعلق کالابرگ  جدید به همه مردم ایران

بر اساس تصمیم نهایی دولت، کالابرگ جدید به تمام مردم ایران تعلق می‌گیرد و برخلاف برنامه‌ریزی ابتدایی که مشمولان را به ۹ دهک درآمدی محدود می‌کرد، در اصلاح انجام‌شده حتی خانوارهای دهک دهم نیز در فهرست دریافت‌کنندگان قرار گرفته‌اند، در مجموع حدود ۸۰ میلیون نفر از جمعیت کشور تحت پوشش این طرح هستند و ملاک اصلی شمول، دریافت یارانه نقدی در پایان سال ۱۴۰۴ عنوان شده است، کارمندان دولت و بازنشستگان نیز بدون توجه به دهک درآمدی، مشمول دریافت کالابرگ خواهند بود.

اختصاص یک میلیون تومان به افراد به صورت ماهانه

در قالب این طرح، به هر نفر ماهانه یک میلیون تومان اعتبار کالابرگ اختصاص می‌یابد، با این حال، در ابتدای اجرای طرح، اعتبار چهار ماه به‌صورت یکجا در نظر گرفته شده است و به همین دلیل، مبلغ چهار میلیون تومان به‌ازای هر نفر، در قالب اعتبار غیرنقدی به کارت بانکی سرپرست خانوار اختصاص داده می‌شود، این اعتبار به‌صورت پول نقد قابل برداشت نیست و صرفاً برای خرید کالاهای اساسی تعریف‌شده در طرح کاربرد دارد.

سیدعلی مدنی‌زاده،‌وزیر امور اقتصاد و دارایی در تشریح این طرح اعلام کرده است که  یک سبد کالایی مشخص طراحی شده که منابع لازم برای آن تأمین شده و این منابع در قالب «اعتبار» در اختیار مردم قرار می‌گیرد. مردم می‌توانند انتخاب کنند که از اعتبار کالابرگ برای خرید از یک سبد مشخص استفاده کنند یا سبدی را انتخاب کنند که مابه‌التفاوت قیمت‌ها پس از اصلاح را پوشش می‌دهد.اگر نرخ ارز تغییر کند، به طور مستقیم به کالابرگ اختصاص می یابد.

انتقال یارانه به ابتدای زنجیره تامین

به گفته وزیر اقتصاد در صورتی که نرخ ارز در آینده تغییر کند، اثر آن به‌صورت مستقیم در سامانه اعتباری کالابرگ لحاظ شده و مجدداً به مردم بازمی‌گردد. اصل این اصلاح بر انتقال یارانه از ابتدای زنجیره تأمین به انتهای زنجیره و پرداخت مستقیم، مساوی و یکسان به خود مردم استوار است.

وزیر امور اقتصادی و دارایی همچنین از آغاز رسمی اجرای این طرح خبر داده و اعلام کرده است که  این طرح از صبح ۱۴ دی  با ابلاغ معاون اول رئیس‌جمهور وارد فاز اجرایی شده است. در حوزه واردات کالاهای اساسی نیز هماهنگی‌های لازم با رئیس کل بانک مرکزی انجام شده و به‌زودی کشتی‌های حامل کالاهای اساسی بر اساس رویه جدید وارد کشور می‌شوند.

به گفته وی‌، با اخذ مجوز از مقام معظم رهبری، بخشی از منابع صندوق توسعه ملی به این موضوع اختصاص یافته تا عوارض ناشی از اصلاح نظام ارزی مدیریت شود و منابع یارانه‌ای لازم برای حمایت از مردم به‌طور پایدار تأمین شود. 

مدنی‌زاده مجموع این منابع را حدود ۱۰ میلیارد دلار اعلام کرده و می‌گوید این منابع هم در سال جاری و هم در سال آینده، از محل بودجه دولت و منابع ارزی کشور قابل تأمین خواهد بود.

کالابرگ جدید از ۲۰ دی قابل برداشت است

براساس این گزارش خانوارها بر اساس زمان‌بندی اعلامی که از طریق پیامک به سرپرست خانوار اطلاع‌رسانی می‌شود، از ۲۰ دی‌ماه می‌توانند با مراجعه به فروشگاه‌های طرف قرارداد، خرید خود را انجام دهند. استفاده از اعتبار کالابرگ به‌صورت تدریجی و متناسب با اعتبار هر ماه امکان‌پذیر است و طبق اعلام دولت، پس از مرحله ابتدایی، شارژ اعتبار به‌صورت منظم و ماهانه ادامه خواهد داشت.

پیش‌بینی اقلام پرمصرف در سبد کالای مشمول کالابرگ

سبد کالای مشمول کالابرگ شامل اقلام اصلی و پرمصرف خانوار است؛ از جمله شیر، پنیر، ماست، گوشت قرمز، گوشت مرغ، تخم‌مرغ، برنج، روغن مایع، ماکارونی، قند، شکر و انواع حبوبات. دولت تأکید کرده است که این فهرست ثابت نیست و در صورت پیشنهاد دستگاه‌های اجرایی و تأیید ستاد تنظیم بازار، امکان اضافه‌شدن اقلام جدید به سبد کالابرگ وجود دارد.

خرید با کالابرگ در بیش از ۲۶۰ هزار فروشگاه خرد و زنجیره‌ای در سراسر کشور امکان‌پذیر شده است و بنا بر اعلام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، این عدد در روزهای آینده افزایش خواهد یافت، علاوه بر فروشگاه‌های ثابت، فروشگاه‌های سیار و ظرفیت تعاونی‌ها، دهیاری‌ها و اصناف محلی نیز برای پوشش مناطق کم‌برخوردار و روستایی به‌کار گرفته می‌شود.

ستاد تنظیم بازار تعیین‌کننده نرخ  اقلام موجود در سبد جدید کالابرگ

قیمت کالاهای مشمول کالابرگ بر اساس مصوبات ستاد تنظیم بازار تعیین می‌شود و دولت اعلام کرده است هرگونه افزایش تدریجی قیمت‌ها، با افزایش متناسب اعتبار کالابرگ در دوره‌های بعدی جبران خواهد شد تا قدرت خرید خانوارها حفظ شود. به‌گفته مسئولان، یکی از اهداف اصلی این طرح، حذف رانت ارزی و جلوگیری از تأثیرپذیری قیمت کالاهای اساسی از نوسانات شدید بازار ارز است.

اعتبار باقی‌مانده کالابرگ از طریق اپلیکیشن «شما»، پیام‌رسان «بله»، کد دستوری #۱۴۶۳*۵۰۰* و همچنین صندوق‌های فروشگاهی قابل استعلام است، هم‌زمان، یارانه نقدی، طرح یسنا و برنامه‌های حمایتی مربوط به رفع سوءتغذیه کودکان و مادران باردار بدون تغییر و طبق روال گذشته ادامه خواهد داشت.

دولت اجرای کالابرگ الکترونیکی را بخشی از یک بسته جامع حمایتی می‌داند؛ بسته‌ای که هدف آن، کاهش اثر شوک‌های ارزی و قیمتی بر سفره مردم و اطمینان از تأمین حداقل‌های معیشتی در حوزه کالاهای اساسی عنوان شده است، با این حال، مقامات دولتی تأکید دارند که موفقیت این طرح، به استمرار تأمین اعتبار، نظارت دقیق بر قیمت‌ها و دسترسی آسان همه خانوارها به فروشگاه‌های طرف قرارداد وابسته است.