رانندگان مسن اتوبوس ها اختلا خواب بیشتری دارند
خبرگزاری پانا: نتایج پژوهشی در کشور نشان داد: با افزایش سن رانندگان اتوبوسهای بین شهری کیفیت خواب آنها نیز کاهش مییابد.
به گزارش پانا، خواب یک جزء ضروری زندگی برای حفظ عملکرد و سلامتی انسان است. یک انسان بالغ برای برخورداری از ظرفیت عملکردی مناسب در طول روز به ۸ تا ۹ ساعت خواب در طول شب با حداقل دورههای قطع شبانه نیاز دارد.
مشخص شده است که حدود ۴۵ درصد از افراد ۱۸ تا ۶۴ ساله دارای اختلال خواب به صورت خوابآلودگی شدید در طول روز هستند که این حالت با اختلال در فعالیتهای اجتماعی فرد به صورت کاهش ظرفیت عملکرد و بهرهوری، مشکلات شناختی، افزایش فشار خون، حوادث قلبی عروقی و در مجموع با اختلال در سلامت عمومی فرد همراه است.
تحقیقات نشان داده است بخش قابل توجهی از حوادث شغلی از جمله تصادفات جادهای از اختلالات خواب ناشی میشود؛ بطوریکه ۲۰ - ۵۰ درصد سوانح جادهای در کشورهای مختلف دنیا بر اثر خواب آلودگی و خستگی راننده رخ میدهد.
در این میان، اتوبوسرانی یکی از گستردهترین شبکههای موجود در سیستم حمل و نقل جادهای کشور بهشمار میرود.
نتایج یک پژوهش مروری در مورد جنبههای مختلف سلامت رانندگان اتوبوس در طول ۵۰ سال نشان داده است که در این افراد شیوع اختلالات جسمانی از جمله بیماریهای قلبی عروقی، عضلانی اسکلتی، گوارشی، اختلالات روانی شامل اختلالات خواب، اضطراب، افسردگی و سوءمصرف مواد در مقایسه با افراد عادی بالاتر است.
براساس آمارهای موجود ۹۶ درصد تصادفات مرتبط با اختلال خواب در رانندگان حمل مسافر رخ میدهد از این رو شناسایی وضعیت سلامت رانندگان اتوبوس از نظر جسمی و روانی و نیز شناسایی رفتارهای پرخطر آنها از اهمیت بسزایی برخوردار است.
بر همین اساس پژوهشی در کشور با هدف تعیین کیفیت خواب و بررسی برخی از عوامل مرتبط با آن در بین رانندگان اتوبوسهای بین شهری مستقر در پایانههای مسافربری تهران انجام شده است.
این پژوهش بر روی ۲۳۸ راننده با میانگین سنی ۲۹ سال با سابقه ۱۱ سال (بطور متوسط) رانندگی صورت گرفته است. این افراد در طول شبانه روز به طور متوسط ۸ ساعت رانندگی کردهاند که بیشترین فراوانی شیفت کاری آنها مربوط به ساعت ۲۴ شب تا ۸ صبح بوده است.
همچنین ۱۷۸ راننده (۷۴.۵ درصد) در این پژوهش سیگار مصرف میکردند که متوسط مصرف سیگار این افراد در طول روز حدود ۲ بسته بوده است. ۲۱۰ راننده (۹۹ درصد) نیز کافئین مصرف میکردند.
یافتههای پژوهش حاکی از آن بود که ۸۵ درصد رانندگان مورد بررسی دارای کیفیت خواب نامطلوب بودند.
مهمترین عامل موثر در کیفیت خواب رانندگان ، سابقه رانندگی بود؛ بطوریکه با افزایش سابقه رانندگی، کیفیت خواب رانندگان افت معناداری داشته و تنها حدود ۷ درصد رانندگان با سابقه کیفیت خواب خود را خوب ارزیابی کردهاند.
طبق این پژوهش متوسط خواب حقیقی رانندگان برابر ۴.۹ ساعت بوده است. همچنین اکثر افراد (۸۴ درصد) حدود ۷۵ درصد از زمان صرف کردن در بستر را در خواب بودند.
در این پژوهش اختلالات شدید خواب در بین رانندگان گزارش نشد و تنها حدود ۱۰ رانندگان برای خواب از دارو استفاده کردهاند.
یافته این تحقیق حاکیست که حدود ۷۴ درصد از رانندگان از اختلالات خفیف و متوسط عملکرد روزانه به علت خواب آلودگی رنج میبردند.
پژوهش فوق نشان داد: نمره کیفیت خواب با سن رانندگی همبستگی معناداری دارد. بطوریکه با افزایش سن و سابقه رانندگی کیفیت خواب رانندگان نامطلوبتر میشود اما بین زمان رانندگی و کیفیت خواب همبستگی معناداری نبوده است.
پژوهشی در برزیل هم نشان داده است که ۶۰ درصد رانندگان دارای حداقل یکی از شکایات مرتبط با خواب بوده اند و ۱۶ درصد آنها گزارش کردهاند که طی رانندگی چرت میزنند.
از جمله اختلالات گزارش شده در این افراد، تاخیر در خواب، خستگی ذهن، خواب آلودگی، اختلال تنفسی، خرخر کردن، تحریک پذیری و بیخوابی بوده است.
نتایج پژوهش پیش رو نیز تاکید میکند که هر چند کیفیت خواب در ساعات کاری بین ۱۸ تا ۲۴ نامطلوب تر از سایر شیفتهای کاری بوده است اما تفاوت معناداری در کیفیت خواب در ساعات مختلف کار مشاهده نشده است.
نتایج پژوهشهای دیگر هم همین موضوع را تایید کرده است که کیفیت خواب در رانندگانی که طی شب رانندگی میکنند قابل مقایسه با کیفیت خواب در رانندگانی است که طی روز رانندگی میکنند؛ اگرچه رانندگان گزارش کردهاند که مدت زمانی که طی روز خوابیدهاند، کوتاهتر و با انقطاع بیشتری همراه بوده اما این افراد مجبور بودند کمبود خواب و خستگی ناشی از کار شبانه را در خارج از ساعات بیولوژیک خود جبران کنند.
نتایج این پژوهش ضرورت توجه بیشتر به کیفیت خواب رانندگان اتوبوسهای بین شهری را نشان میدهد.
پژوهش این موضوع را مورد اشاره قرار میدهد که برخی شرکتهای مسافربری به منظور افزایش میزان ساعات رانندگی و استفاده از شیفتهای مختلف تمهیداتی تشویقی برای رانندگان در نظر میگیرند که این خود موجب بروز خستگیهای مزمن در رانندگان و افزایش وقایع ناگوار برای رانندگان و مسافران میشود.
اقدامات نظارتی بر فعالیت این شرکتها در جهت جلوگیری از تحمیل فشار کاری زیاد به رانندگان در کنار رویکردهای آموزش سلامت خواب به رانندگان برای افزایش کیفیت خواب، روند کاری این افراد را بهبود میبخشد و از خطرات احتمالی رانندگی میکاهد.
منبع: ایسنا
ارسال دیدگاه