مروری بر زندگینامه حجربن عدی صحابه امام علی(ع)
خبرگزاری پانا: به بهانه هتك حرمت تروریستها در نبش قبر حجربن عدی، زندگینامه این صحابه امام علی(ع) را در ادامه مرور میكنیم.
به راستى قلم در برابر عظمت و وفاى حجر، عاجز و نا توان است. او كسى نبود كه بزرگیها و فداكاریهاى او را بتوان به آسانى ترسیم كرد، مرد وفا بود، شب زندهدار و روزهدار بود. او یك مسلمانان راستین بود. از دوران جوانى، دلاورى و شجاعت با سرشت او در هم آمیخته شده و خون حماسه و پیكار در رگهاى او جارى بود .
او در نوجوانى همراه برادرش «هانى بن عدى» به حضور پیامبر اسلام(ص) شرفیاب شد و به آئین اسلام گروید. او از دوران حیات پیامبر(ص) چیزى درك نكرد و پس از زمان اندكى كه از مسلمانى او مىگذشت پیامبر از دنیا رفت و در جنگهاى زمان آن حضرت نیز اسم او به چشم نمیخورد .
او در عین رزمجوئى، مرد تقوى و نیایش و معنویت بود و به همین سبب او را حجرالخیر مىنامیدند، در برابر حجر شر كه از یاران معاویه بود. او نسبت به مادرش همواره نیكى مىكرد و نماز و روزه فراوان انجام میداد. او هرگز بىوضو نمیماند و هر وقت وضو مىگرفت، نماز میخواند. دعاى او در پیشگاه، پروردگار به هدف اجابت مىرسید .
او نسبت به مادرش همواره نیكى مىكرد و نماز و روزه فراوان انجام میداد. او هرگز بى وضو نمیماند و هر وقت وضو مىگرفت، نماز میخواند . دعاى او در پیشگاه، پروردگار به هدف اجابت مىرسید
حجر مرد هدف و عقیده بود، او به مردان حق و فضیلت عشق میورزید، او هنگام مرگ ابوذر در ربذه همراه اشتر بر بالینى او حاضر شد، آرى مردان خدا از همرزمان خود چنین یاد مىكنند! حجر شیفته حق و عدالت و تشنه فضیلت و مردانگى و پیرو راستین اسلام بود و همه اینها را در وجود على(ع) مىدید .
حجر در زمان حضرت علی(ع) و در میان یاران حضرت على(ع) نمونه بود. او در مدت خلافت امیرمؤمنان(ع) در هر سه جنگ صفین، نهروان و جمل در ركاب آنحضرت شمشیر مىزد .
او پیش از شروع جنگ صفین، روزى پشتیبانى خود را از امیرمؤمنان(ع) چنین اعلام كرد: ما زاده جنگ و فرزندان شمشیریم مىدانیم جنگ را از كجا باید شروع كرد و چگونه از آن بهرهبردارى نمود، ما با جنگ بزرگ شده و آن را آزموده زود شناخیتم ما داراى یاران نیك، خویشاوندان و عشیره فراوان، رأى آزموده و نیروى پسندیدهاى هستیم اینك اختیار ما در دست توست، اگر به شرق یا غرب جهان بروى، در ركاب تو هستیم و هر چه دستور بدهى اطاعت مىكنیم . امیرمؤمنان(ع) از این وفادارى خوشحال شد و درباره او دعا كرد. یكى از افتخارات وى مقابله با ضحاك یكى از فرماندهان نامدار شام بود كه در این نبرد پیروز شد .
حجر در جنگ صفین از طرف امیرالمؤمنین علی(ع) فرمانده قبیله كنده بود و در جنگ نهروان فرماندهی میسره لشگر امام را برعهده داشت .
هنگامى كه نوبت قتل حجر وفادار و بزرگوار رسید از دژخیم خود اجازه خواست دو ركعت نماز بخواند، او موافقت كرد، حجر به نماز ایستاد و نماز را طول داد، پرسیدند آیا از ترس مرگ نماز را طول دادى گفت: به خدا سوگند در عمرم هر وقت وضو گرفتهام، دو ركعت نماز خواندهام و هرگز نمازى به این كوتاهى نخواندهام و براى اینكه خیال نكنید من از مرگ میترسم به این كوتاهى خواندم و بعد گفت پس از مرگ من، زنجیر از دست و پایم باز نكنید و خون پیكرم را نشوئید زیرا مىخواهم روز رستاخیز با همین وضع با معاویه روبرو شوم !
بعد از شهادت حضرت على(ع) و جریان صلح تحمیلى بر امام حسن(ع) حاكمان شهرها به دستور معاویه شروع به شكنجه و آزار شیعیان حضرت على(ع) كردند، یكى از این حاكمان مغیره بود كه چون از محبوبیت عمومى و شایستگى و فضیلت حجر آگاه بود ناگزیر به آن اعتراف مىكرد و میگفت، نمىخواهم بهترین مردان شهر را بكشم تا آنان در پیشگاه خدا سعادتمند شوند و من بدبخت و تبهكار! او اضافه كرد با قتل حجر و یاران او معاویه در دنیا به عزت و آقائى مىرسد ولى مغیره روز قیامت ذلیل و مغذب مىشود .
پس از شهادت امام مجتبی(ع) رفت و آمد بزرگان عراق و اشراف حجاز با امام حسین(ع)، دستنشاندگان معاویه به دستور او سختگیری بیشتری نسبت به شیعیان، بهخصوص شیعیان كوفه میكردند و بعضی از چهرههای سرشناس شیعه را به بهانههای پوچ و بیاساس به قتل میرساندند. یكی از آنان حجربن عدی كندی بود .
حجر بن عدى فرداى ضربت خوردن مولاى متقیان چنین گفت: تأسف و اندوه من به خاطر سرور پرهیزگاران، پدر پاكان، و شیر مرد پاكیزه خوئى است كه او را كافرى پست و گمراه، و دور از رحمت خدا و گنهكارى مفسد و سنگدل كشت. لعنت خدا بر كسى باد كه از شما خاندان دورى كند، زیرا شما از خاندان پیامبر راهنما و نقطه امید من در روز رستاخیز است .
چشمان نافذ و بصیر امیر مؤمنان(ع) به سوى حجر دوخته شد و او را مخاطب ساخته و فرمود: «چگونه خواهى بود هنگامى كه تو را به تبرى از من فرا خوانند و چه خواهى گفت در آن حال كه از تو بخواهند پیوند دوستىات را از من بگسلى؟» حجر پاسخ داد: به خدا سوگند، اگر با شمشیر بدنم را پاره پاره كنند و اگر خرمنى از آتش بیفروزند تا مرا در آن بیندازند، تمام اینها را قبول مى كند ولى تبرى از تو را، نه! حضرت على(ع) شهادت حجر و یارانش را پیشگوئى كرد و فرمود: اهل كوفه! هفت نفر از بهترین مردان شما در عذراء كشته خواهند شد و وضع آنان مانند اصحاب اخدود خواهد بود .
در سال ۵۰ هجرى دست مرگ طومار عمر مغیره بن شعبه را در هم نوردید و معاویه، زیاد بن ابیه، برادرخوانده بدنام و سفاك خود را كه حكمران بصره بود به حكمرانى كوفه نیز منصوب نمود. اما با چنان اعتراض سختى و مبارزه بى امانى از جانب جهر مواجه شد كه بر فراز منبر رفت و چنین گفت اگر نتوانم این قریه ناچیز (یعنى كوفه) را از شر تحریكات حجر حفظ كنم مرد نیستم! من بلائى بر سر حجر بیاورم كه براى آیندگان عبرت باشد !
اما مغیره با سرسختى حجر و یارانش مواجه شد و ناگزیر پس از تلاشهاى فراوان از دستگیرى وى ناامید شد اما با بىوفائى و خیانت كوفیان چندى بعد حجر مجبور شد در عوض دادن اماننامه از ظرف زیاد خود را تسلیم كند چون همرزمان حجر بازداشت و سركوب شدند، زیاد براى اینكه معاویه را به كشتن حجر وا دارد شروع به جمع آورى شهادتهاى دروغ و طومارى بىاساس بر ضد حجر و همرزمانش كرد. و سرانجام حجر و یازده تن از یارانش را به شام حركت داد و در نتیجه هفت تن از همراهان حجر آزاد و باقى به مرگ محكوم شدند .
هنگامى كه نوبت قتل حجر وفادار و بزرگوار رسید از دژخیم خود اجازه خواست دو ركعت نماز بخواند، او موافقت كرد، حجر به نماز ایستاد و نماز را طول داد، پرسیدند آیا از ترس مرگ نماز را طول دادى گفت: به خدا سوگند در عمرم هر وقت وضو گرفتهام، دو ركعت نماز خواندهام و هرگز نمازى به این كوتاهى نخواندهام و براى اینكه خیال نكنید من از مرگ میترسم به این كوتاهى خواندم و بعد گفت پس از مرگ من، زنجیر از دست و پایم باز نكنید و خون پیكرم را نشوئید زیرا مىخواهم روز رستاخیز با همین وضع با معاویه روبرو شوم !
خبر شهادت جانگداز حجر دلیر و همرزمانش بازتاب وسیع داشت. من جمله اعتراض شدید امام حسین(ع) به معاویه بود .
شهادت حجر تأثیر بسیاری بر روحیه مردم گذاشت و موج نفرت از خاندان اموی سراسر جامعه اسلامی را فرا گرفت، معاویه برای این كه عمل خود را توجیه كند، گفت: در آن زمان هیچ مرد عاقل و كاردانی نزد من نبود تا مرا از این كار باز دارد .
گزارش از محمد حسین سراج
ارسال دیدگاه