۲۷ دی سالروز شهادت اعضای جمعیت فدائیان اسلام
اسلامشهر(پانا) - در روز بیست و هفتم دی ۱۳۳۴ سیدمجتبی نواب صفوی رهبر جمعیت فدائیان اسلام و سه تن از یارانش در میدان تیر لشکر ۲ زرهی تهران به جوخه اعدام سپرده شدند.
به گزارش پانا شهرستانهای تهران ،سیدمجتبی میرلوحی که بعدها نام خانوادگی مادرش نواب صفوی را برگزید، در سال ۱۳۰۳ هجری شمسی در خانیآباد به دنیا آمد، پدرش سیدجواد میرلوحی، روحانی و مادرش نواب زنی مؤمنه بود.
سیدجواد که در پی غائلۀ متحدالشکل کردن لباس و محدودیتهایی که رژیم رضاشاه برای روحانیون به وجود آورد، از هیات روحانیت بیرون آمده بود، برای دادرسی از مظلومان، وکالت دادگستری را برگزید.
او در همین کسوت بود که در پی مشاجرهای با علیاکبر داور، وزیر وقت عدلیه به مدت سه سال روانۀ زندان شد و بعد از آزادی از زندان به زندگی سادۀ خود ادامه داد تا اینکه در سال ۱۳۱۵ شمسی درگذشت.
خانواده سیدمجتبی در مدت زندان و پس از فوت پدر، توسط دایی وی سیدمحمود نواب صفوی اداره میشدو نواب در همین شرایط مدارج تحصیلی را طی کرد.
او تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان حکیم نظامی تهران و دبیرستان را در مدرسۀ صنعتی آلمانیها گذراندو به دلیل علاقه به فراگیری دروس اسلامی همزمان با تحصیل در دبیرستان، دروس حوزوی را نیز در مسجد قندی خانیآباد و سپس مدرسۀ مروی فراگرفت و دروس فقه، اصول، تفسیر قرآن، اصول سیاسی و اعتقادی را نزد آیات عظام علامه امینی، حسین قمی، محمد تهرانی و مدنی تا پایان سطح ادامه داد.
نواب از همان جوانی فعالیتهای سیاسی ، مذهبی خود را آغاز کرد، وی در دبیرستان صنعتی آلمانیها برای دوستان خود جلسات بحث دینی گذاشته و نسبت به اوضاع آشفتۀ کشور پس از تهاجم قوای روس و انگلیس هشدار میداد و یکبار به خاطر برپایی راهپیمایی دانشآموزی به سمت مجلس در ۱۷ آذر ۱۳۲۱ تحت تعقیب گرفت.
وی پس از اتمام تحصیلات دبیرستان، در خرداد ۱۳۲۲ هجری شمسی به استخدام شرکت نفت آبادان درآمد وبا برگزاری جلسات دینی برای کارگران، به مبارزات خود ادامه داد تا اینکه به دلیل درخواست حکم قصاص مشابه برای مهندسی انگلیسی در برابر تنبیه یکی از کارگران شرکت نفت، درگیریهایی رخ داد و نواب به عنوان محرک جریان، تحت تعقیب قرار گرفت.
او با استفاده از این فرصت به نجف رفت و تحصیلات حوزوی خود را ادامه داد. او در سال ۱۳۲۶ شمسی پس از گذراندن تحصیلات در علوم حوزوی و علوم جدید با نیرهسادات نواب احتشام رضوی دختر یکی از رهبران قیام مشهد در برابر بیحجابی ازدواج کرد. حاصل این ازدواج سه دختر به نامهای فاطمه، زهرا و صدیقه بودند که آخری بعد از اعدام نواب به دنیا آمد.
نواب در نجف بود که با مطالعۀ کتاب نام «شیعیگری» نوشتۀ احمد کسروی به افکار او حساس شد و پس از نشان دادن کتاب به علمای نجف و مرتد دانستن کسروی توسط برخی از آنان در ۱۳۲۳ شمسی برای پیگیری موضوع به ایران آمد.
او پس از بازگشت به کشور، به خانۀ کسروی رفت و نسبت به انحرافاتی که در نوشتههایش دیده بود به او هشدار داد و از گفتن و نوشتن سخنان توهینآمیز درباره اسلام و ائمۀ شیعه و روحانیت بر حذرش داشت و وقتی سخنانش را در کسروی بیتاثیر یافت، به فکر ترور و اجرای حکم ارتداد او افتاد و اینچنین بود که در هشتم اردیبهشت ۱۳۲۴، در چهارراه حشمتالدوله به کسروی حمله کرد ولی پیش از آنکه به مقصود خود برسد توسط پلیس دستگیر و زندانی شد.
نواب صفوی بعد از آزادی از زندان، موجودیت «جمعیت مبارزه با بیدینی» که بعدها نام «جمعیت فدائیان اسلام» به خود گرفت را طی اعلامیهای رسمی با سرلوحۀ «هوالعزیز» و تیتر «دین و انتقام» اعلام و اعدام کسروی را پیگیری کرد وبه تدریج افرادی چون سیدحسین امامی را جذب کرد و این بار با کمک یارانش توانست احمد کسروی را دربیستم اسفد۱۳۲۴از میان بردارد.
ماجرای کسروی و بازگشت نواب به ایران فرصتی شد تا مبارزاتش با کسانی که مخالف دین میدانست ابعاد گستردهتری پیدا کند و پس از آزادی نواب از زندان و ترور کسروی یعنی از ۱۳۲۴ تا ۱۳۲۶ شمسی او با سفر به شهرهای مختلف و ملاقات با مردم و علما ضمن تبلیغ دین به جذب افراد شجاع، معتقد و مبارز برای فدائیان اسلام پرداخت اما پس از آن با تحت تعقیب قرار گرفتن از سوی رژیم، مجبور به مبارزه مخفی شد.
آشنایی نواب با آیتالله کاشانی باعث شد تا از اواسط سال ۱۳۲۴ شمسی علیرغم اینکه وی با ملیگراها میانۀ خوبی نداشت اما با آیتالله کاشانی بر سر حمایت از آنان به توافق برسدو موضوعی که باعث شد فدائیان اسلام نقشی اساسی در راه یافتن کاشانی به مجلس، نخستوزیری مصدق و ملی شدن صنعت نفت ایفا کنند.
فدائیان اسلام در ماجرای ملی شدن صنعت نفت هم فعال ظاهر شدند و با ترور حاجعلی رزمآرا نخستوزیر وقت که به شدت با ملی شدن صنعت نفت مخالفت کرده بود، راه ملی شدن نفت را گشودند.
با روی کار آمدن دولت مصدق اما اختلافات میان نواب و دولت ملی هم آغاز شد،فدائیان اسلام که از دولت مصدق انتظار داشتند اجرای احکام اسلامی را در راس امور قرار دهد، وقتی انتظاراتشان برآورده نشد ساز مخالفت کوک کردند، مخالفتها که بالا گرفت، دولت مصدق که از جانب فدائیان احساس خطر میکرد، رهبران این گروه از جمله نواب را بازداشت و روانۀ زندان کردو نواب به مدت ۲۰ ماه در حبس ماند و یک روز پس از کودتای ۲۸ مرداد علیه دولت مصدق از زندان آزاد شد.
شرکت در برگزاری تظاهرات ۳۱ اردیبهشت ۱۳۲۷ شمسی در همدردی با مردم فلسطین طی اشغال اراضی و تشکیل دولت اسرائیل، ثبتنام از داوطلبان جنگ با اسرائیل، که دولت اجازه اعزام به آنها نداد ، شرکت در کنگرۀ بینالمللی فلسطین در اردن و سخنرانی نواب مبنی بر اسلامی خواندن مسألۀ فلسطین و نه عربی بودن آن، ملاقات با شاه حسین و دعوت وی به اجرای اسلام، رفتن به مصر به دعوت اخوانالمسلمین، سفر به چند کشور عربی از جمله لبنان، سوریه، عراق، تلاش برای ایجاد وحدت اسلامی، ممانعت از دفن رضاشاه در نجف و قم، ترور نافرجام حسین علاء، فعالیت در قالب هیأتهای مذهبی و مسافرت به شهرهای مختلف برای تبلیغ دین اسلام از دیگر اقدامات فدائیان اسلام در دوران رهبری نواب صفوی و پس از آن بود.
سرانجام در ساعت سه و نیم بعدازظهر روز دوم آذرماه ۱۳۳۴ به دنبال ترور نافرجام حسین علاء، سیدمجتبی نواب صفوی رهبر فدائیان اسلام به همراه دو تن دیگر از اعضای این گروه بازداشت شدند.
شایان ذکر است ، اعضای موثر جمعیت فدائیان اسلام بازداشت شده و به زندان افتادند و کمتر از دو ماه بعد در روز ۲۶ دیماه ۱۳۳۴ در پی برگزاری جلسۀ دادگاه، نواب صفوی و سه تن از یارانش به نامهای خلیل طهماسبی، سیدمحمد واحدی و مظفرعلی ذوالقدر به اعدام محکوم شدندو دادگاه تجدیدنظر هم همان روز برگزار شدو به دنبال تثبیت حکم اعدام برای هر چهار نفر، سحرگاه روز ۲۷ دیماه ۱۳۳۴، سیدمجتبی نواب صفوی رهبر فدائیان اسلام بعد از ۱۰ سال مبارزۀ بیوقفه، در سن ۳۱ سالگی به همراه سه یار دیگرش در میدان تیر لشکر ۲ زرهی تهران تیرباران شدند.
/خبرنگار: سمیه محمدی/
ارسال دیدگاه