دهم آذر،گرامیداشت شهادت آیت الله مدرس وروزمجلس
شهید آیت الله سیدحسن مدرس، از بزرگ مردان تاریخ ایران زمین است ودر سالهای۱۲۸۹ تا ۱۳۰۷ نماینده مجلس بود وهیچ گاه از راه انقلابی خویش پشیمان نشد و در طول این مدت، با جسارت و شجاعت شگفت انگیز به مبارزه با استبداد و استعمار پرداخت و سرانجام جان خود را نیز در این راه فدا کرد.
به گزارش پانا شهرستانهای تهران ،سیدحسن قمشه ای اسفه ای، مشهور به مدرس، در سال ۱۲۸۷ هجری قمری برابر با ۱۲۴۹ خورشیدی، در خانواده ای از سادات طباطبایی ساکن سرابه، از توابع زواره اردستان به دنیا آمد.
پدرش، سید اسماعیل، زندگی خود و خانواده اش را در کمال سادگی و قناعت اداره می کرد، میرعبدالباقی، پدربزرگ مدرس، مرد زاهد و عابدی بود که از سال ها پیش در قُمشه (شهرضای کنونی) سکونت داشت،مدرس به همراه پدر ره سپار قمشه شد و مدت ده سال در آن شهر، مقدمات ادبیات عرب و فارسی را فراگرفت.
او شانزده سال بیشتر نداشت که برای ادامه تحصیل به اصفهان رفت و حدود سیزده سال در آن شهر اقامت گزید،پس از آن، راهی نجف اشرف شد و هفت سال در آن مکان مقدس به تحصیل علم پرداخت، وی در دوره دوم مجلس شورای ملی از طرف علمای نجف، به عنوان یکی از پنج مجتهدی که قوانین مصوّب مجلس را برای مغایر نبودن با موازین شرع نظارت می کردند، برگزیده شدو سرانجام جان خویش را بر سر مخالفت با رضاخان پهلوی گذاشت و به درجه والای شهادت رسید .
در دیدگاه مدرس، مجلس قانون گذاری به دلیل تشکیل شدن از نمایندگان مردم کشور، به منزله عصاره ملت و مرکز ثقل مملکت است،وی مجلس را رقم زننده امور ملت و تنها مرجع تصمیم گیرنده در مملکت می دانست، مدرس معتقد بود هیچ قانون، مصوّبه و امتیاز بدون نظر و تصویب مجلس، قانونی نیست.
نخستین مجلس در ایران
مجلس شورای ملی را باید ثمره انقلاب مشروطه دانست، مردم ایران پس از چند صد سال خفقان و استبداد، در قیامی ملی به مشروطیت رسیدند و توانستند با استبداد مبارزه و ثابت کنند که مردم نیز دارای حقوق سیاسی و اجتماعی هستند، آنها معتقد بودند اولاً باید قانون اساسی وجود داشته باشد تا کشور بر پایه آن اداره و تصمیم گیری ها طبق قانون و ضوابط خاص باشد، نه بر اساس سلیقه های فردی و گروهی، ثانیا مجلسی از نمایندگان منتخب ملت تشکیل شود تا حقوق مشروع ملت در آنجا حفظ گردد .
پس از تشکیل مجلس ملی برای نخستین بار در زمان مشروطه، در دوره سلطنت پهلوی، مجلس، ماهیت اصلی و هدف خود را از دست داد و ابزاری در دست شاه برای قانونی جلوه دادن خواسته های او گردید، در دوران سلطنت پهلوی، مجلس شورای ملی که در قانون اساسی مشروطه پیش بینی شده بود، به صورت ابزاری نمایشی از سیاست تجددطلبی توخالی دولت خودکامه درآمد و سرانجام به مجلسی فرمایشی و مکانی برای نمایش خیمه شب بازی عروسک های دست آموز درباره پهلوی تبدیل شد .
مجلس شورای اسلامی
با پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، تحولات شگرفی در شرایط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران به وجود آمد و نظام ارزشی جامعه ایران دگرگون شد، بنابراین، ارکان حکومتی نظام شاهنشاهی نمی توانست جایی در ایران داشته باشد، زیرا ماهیت و حقیقت این بنیادها و نهادها، با اهداف و آرمان انقلاب ملت ایران در تضاد بودو یکی از نهادهای مهم سیاسی، مجلس شورا بود که می بایست به معنای واقعی کلمه خانه ملت باشد، بدین ترتیب، با پیروزی انقلاب اسلامی، مقدمات تشکیل مجلسی اسلامی و مردمی در تاریخ ایران فراهم آمد و در ۲۴ اسفند ۱۳۵۸، نخستین مجلس شورای اسلامی با رأی و نظر مستقیم مردم انتخاب شد تا مظهر قدرت و حکومت مردم و مصداق خارجی جمهوری باشد .
بر اساس قانون اساسی، وظیفه اصلی مجلس شورای اسلامی، قانون گذاری و نظارت است، ولی مجلس نقشی بیش از این بر عهده دارد. مجلس، رقم زننده سرنوشت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور است و از سوی دیگر، ناظری ملی بر عملکرد قوه مجریه به شمار می آید، حاکمیت ملی از سوی نمایندگان اعمال می شود و ملت با دو اهرم قانون گذاری و نظارت، حقوق خود را حفظ و اختیارات دولت مردان را محدود می کند .
رسیدگی به طرح ها و لوایح در پنج مرحله انجام می پذیرد، مرحله اول، اعلام وصول طرح یا لایحه در مجلس و ارجاع آن به کمیسیون مربوط است و در همان حال، تکثیر می شود و در اختیار نمایندگان قرار می گیرد تا اگر نظر و پیشنهادی داشته باشند، به کمیسیون مربوط مراجعه کنند .
مرحله دوم، رسیدگی در کمیسیون است و در مرحله سوم، طرح یا لایحه رسیدگی شده در کمیسیون، به همراه گزارش کمیسیون به هیئت رئیسه مجلس تسلیم می شود تا برای شور اول در دستور جلسه علنی مجلس قرار گیرد، سپس کلیات آن در جلسه علنی به رأی گذاشته می شود و در صورت تصویب به مرحله بعد می رود و در مرحله چهارم، بار دیگر به همراه پیشنهادهای اصلاحی نمایندگان، در کمیسیون بررسی می شود و در مرحله نهایی، برای بار دوم در دستور مجلس قرار می گیرد و در وقت تعیین شده، از طرف مخبر کمیسیون توضیح داده می شود و یک یک موارد آن مورد بحث و رسیدگی و رأی گیری قرار می گیرد .
مجلس شورای اسلامی افزون بر تصویب قوانین، حق نظارت مستمر بر اجرای قانون را دارد. قانون اساسی حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را به مجلس داده و برای آن ضمانت اجرا هم تعیین کرده است تا مجلس بتواند این وظیفه را به صورت مطلوب انجام دهد، مجلس شورای اسلامی از نظر سیاسی وظیفه دارد با نظارتی که اعمال می کند، خود به خود تخلف از قانون را به حداقل ممکن برساند، درجه اعتبار مجلس، از اساس تا حد زیادی به این نظارت بستگی دارد ومجلس نظارت خود را از راه تذکر، سؤال و استیضاح اعمال می کند .
شورای نگهبان؛ ناظر بر قوانین مجلس
شایان ذکر است ،قانون گذاری در جمهوری اسلامی ایران بر اساس موازین شرع صورت می گیرد و مصوّبات مغایر با احکام شریعت یا اصول قانون اساسی، اعتبار ندارد. ازاین رو، لازم است بر مصوّبات، هم از نظر شرعی و هم از نظر قانونی نظارت شود، مرجع صلاحیت دار برای چنین نظارتی، شورای نگهبان است، قانون اساسی، اظهار نظر درباره شرعی بودن مصوّبات را در انحصار فقهای شورای نگهبان می داند و وظیفه نظارت قانونی، یعنی مغایر نبودن مصوّبات با اصول قانون اساسی بر عهده اعضای حقوق دان شورای نگهبان گذاشته شده است .
/خبرنگار:امیر غلامی/
ارسال دیدگاه