آیا "دوتیتری" انتخابی بر سر دو راهی است؟!
واحد آموزش پانا: تیتر؛ بهترین قلاب برای جذب و ترغیب او برای دیدن، خواندن است. طبیعی است که برای رسیدن به این مشخصه باید از فنونی برای جذاب سازی و خلاقیت تیتر بهره گرفت. یکی از این فنون و تجربیاتِ تیترزنی ˝دو تیتری˝ مربوط به تنظیم خبر است، که قواعد استاندارد خاص خود را دارد در این درس کوتاه به تاریخچه ،علت پیدایش و ویژگیهای ˝دوتیتری˝ها می پردازیم و در بخش دوم چند توصیه مهم در نوشتن "دو تیتری" خواهیم گفت.
*بخش اول
تاریخچه
برای نخستین بار "دو تیتری ها" در جریان جنگ نیروهای متحدین با عراق، موسوم به "جنگ نفت "در یکی از روزنامه های کشور مورد استفاده قرارگرفت. تا قبل از آن تیترهای دو جمله ای مرسوم بود که دو جمله از یک سخنرانی را به صورت تیتر مینوشتند زیرا در آن زمان تیترهای طولانی و خارج از معیارهای رسانهای معمول بود.
دو تیتری چیست؟
"دو تیتریها" معمولا در مورد خبرهای چندموضوعی یا خبرهای تلفیقی نوشتهمیشوند. منظور از دو تیتری، دو تیتر جداگانه است که در پیوند با یکدیگر زدهمیشود و دو یا چند موضوع به طور همزمان به اطلاع خواننده میرسد.
مثلا:
·الجزایر در آستانه جنگ داخلی
نظامیان قدرت را به دست گرفتند
باید در نظر داشت؛ این پیوند کمتر ظاهری است و بیشتر در معنا وجود دارد به همین دلیل در نگاه اول تا اندازه ای گسیختگی در این تیترها به چشم میخورد، امّا گاهی همین گسیختگی سبب کنجکاوی خواننده می شود
مثال:
·پافشاری ایران برای تشکیل کنفرانس اسلامی
جبهه دوم علیه عراق از ترکیه گشوده شد
چنانچه ملاحظه میشود این دو تیتر ارتباط ظاهری با هم ندارند، اما ارتباط معنایی داشته و همین به ظاهر نداشتن ارتباط کنجکاوی خواننده را برمیانگیزد؛ تا خبر را بخواند .
ارتباط معنایی و ظاهری دوتیتری
از نظر شکل تیتر اول را باید بدون فعل و تیتر دوم رابا فعل خاتمه داد . هرچند در برخی از مواقع به ضرورت زیبایی می توان هر دو تیتر را بافعل تمام کرد. فعل پایانی تیتر دوم، تحکیم بیشتری به تیتر می دهد و از نظر معنا تیتر را روشن تر و واضح تر می سازد. مثال۱:
·درخواست جهانی برای کمک به مردم عراق
بغداد همچنان زیرآتش است
با مطالعه خبر متوجه میشویم که این دو تیتر از چند خبر مرتبط به هم با موضوع "جنگ نفتگ تلفیق شده است. این دو تیتر در عین حال از دو خبر مجزا نوشتهشدهاست که هم ارتباط معنایی (جنگ نفت،جلب عواطف مخاطب) هم ارتباط ظاهری دارند( هر دو در کشور عراق )
اما در این تیتر؛
·نبردهای تن به تن در کویت
نیروهای متحدین به خاک عراق تجاوز کردند
ارتباط ظاهری دیدهنمیشود، اما ارتباط معنایی و ماهوی دارد. از اینرو توجه و کنجکاوی خواننده را برای خواندن خبر تحریک می کند.
در حال حاضر بهویژه در سایتهای خبری غالبا دو تیتری ها را در یک سطر مینویسند و بهوسیله یک slash "/" آن را از هم جدا میکنند.
مثال:
· رزمایش موشکی نیروهای مسلح طبق جدول زمانبندی انجام میشود/آمریکا پاسخ تهدیداتش را دررزمایش بگیرد
استفاده از این شکل "دوتیتریها" بدلیل صفحه آرایی و سایر مسایل ،کمتر در مطبوعات متداول است و اغلب در سایتهای خبری و خبرگزاریها رواج دارد. و متاسفانه در اغلب موارد هم بدون در نظر گرفتن استانداردهای لازم نوشتهمیشود. بطوری که حتی در برخی از خبرگزاریها سه تیتر هم زده می شود!
امیرعبداللهیان : بررسی طرح بهروز شده ایران با مقامات سوریه/اسدالهی: یک نفر از تیم هسته ای به سوریه و لبنان میرفت/ زنگنه: بانک سوخت منطقه ای طرحی پیشدستانه است.
*این نوع تیتر نویسی غلط است .
انواع دو تیتری ها بر اساس نوع خبر:
۱ - نگارش تیتر از خبر چند موضوعی
مثل:
رئیس جمهوری در میان بلوچها/بهره برداری از سد "پیشین" آغاز شد
۲ - نگارش تیتر از خبر چندموضوعی با استفاده از روش استنباطی
مثل:
موشکپرانی در منطقه/ آژیر خطر در عربستان و کویت به صدا درآمد
۳ -نگارش تیتر ا ز خبرهای تلفیقی با استفاده از روش استنباطی
مثل:
شاخههای خونین زیتون در " مادرید"/حمله دیپلماتها و نظامیان آمریکا و اسرائیل آغاز شد
*****
بخش دوم
در هر حال مجددا تاکید میکنیم ، استفاده از دوتیتریها اغلب در خبرهای چندموضوعی، مثل کنفرانسهای خبری متداول است؛ آنگاه که چند خبر مهم و عمدتا مرتبط به هم، رخ دادهاست. بنابر این:
چه نباید کرد؟
- دو تیتری فرصتی برای رهایی از مسوولیت انتخاب یک تیتر از بین چند تیتر برای خبرنگار نیست! زیرا گاهی برخی خبرنگاران دو یا چند تیتر را برای یک خبر به نظرشان رسیده است _برای خلاص شدن از انتخاب یکی_هر دو یا چند تیتر را می زنند، که اشتباه است. این کار نقش و خلاقیت حرفهای روزنامهنگار را زیر سوال میبرد و آن را کمرنگ می کند.
- "دو تیتری"؛ بیانگر میزان اهمیت خبر و هیجان دادن به خبر نیست. پس لطفا سعی نکنید با دوتیتری اخبار خود را مهم جلوه دهید! فلسفه دو تیتری این نیست.
- "دو تیتری"؛ مسیری برای نمایش متفاوت بودن خبر نیست.
- "دو تیتری"(یا متاسفانه مطابق آنچه معمول شده است؛ چند تیتری )؛ راهی برای بدستآوردنِ دل منابع خبری و افرادی که سوژه خبر شدهاند؛ نیست. پس سعی نکنید با نوشتن نام یا مطلبی از آنها،در تیترهای جداگانه_ در قالب دو یا چند تیتری_قواعد تیتر نویسی را به هم بریزید .
- "دوتیتری" فقط یک انتخاب از بین انتخابهای شماست، آن را برای همه اخبار خود بهکار نبرید.
- به یادداشتهباشید! همیشه آنچه که در رسانهها، عمل میشود؛ درست نیست. پس لطفا توجیه نکنید؛ همه اینگونه مینویسند، این دلیل خوبی برای انتخاب "دوتیتری" نیست.
*منبع بخش اول: ۱_خبر؛ یونس شکرخواه-مرکز مطالعات و برنامهریزی رسانهها/۲_ویژهنامه آموزشی رسانه ( با تغییرات واحد آموزش پانا)
* بخش دوم : اعظم عابدینی
Top of Form
Bottom of Form
ارسال دیدگاه