فصل فراموشی سینمای کودک و نوجوان
آنچه که مهم ترین و جدی ترین مساله این گونه سینمایی است، نه مساله اکران و عدم سرمایه گذاری بخش خصوصی در این گونه است؛ بلکه مساله را باید در فرارسیدن تقریبی فصل فراموشی سینمای کودک و نوجوان تا زمان برگزاری دوره بعدی جشنواره فیلم کودک و نوجوان دانست.
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا؛ پروانه های زرین بر شانه برگزیدگان قرار گرفته اند و کودکان و نوجوانان سرخوش از این که با همسن و سال هایشان به مهمانی و جشن سینما دعوت شده اند، هنوز هم خاطرات با هم بودن و تماشای فیلم ها را مرور می کنند. اما با گذشت حدود یک ماه از برگزاری سی امین جشنواره بین المللی فیلم های کودکان و نوجوانان که به نظر می رسید نسبت به دوره های اخیر آن پرشورتر برگزار شد-اگرچه بی نظمی هایی داشت- فصل فراموشی سینمای کودک و نوجوان دارد سر می رسد. فصلی که سینماگران به معنای عام و متخصصان این گونه در حال فراموشی نسبت به نتایج و کژکارکردهایش هشدار داده اند. در فصل پیش رو شاید بیش از هر چیز عدم راه اندازی دبیرخانه ای دائمی برای پیگیری امور سینمای کودک و نوجوان و جشنواره ویژه آن یک خلا محسوب می شود. این اتفاق البته باید بسیار قبل تر از این ها و در روزگاری که سینمای کودک و نوجوان به واسطه آثاری چون «بچه های آسمان» مجید مجیدی یا فیلم های زنده یاد عباس کیارستمی در اوج خود به سر می برد، محقق می شد. روزگاری که سینمای ایران به واسطه برخورداری از جشنواره ای سینمایی ویژه گروه سنی کودکان و نوجوانان دارای اعتبار
بین المللی بود و بعدها مسئولیت حفظ این اعتبار را عمدتا آثاری به نمایندگی از سینمای تاریخی یا اجتماعی بر دوش کشیدند. تاسیس و راه اندازی دبیرخانه دائمی برای جشنواره بین المللی فیلم های کودکان و نوجوانان گذشته از آن که به سازماندهی امور این رویداد سینمایی می انجامد، در ارتقای جایگاه و وضعیت سینمای کودک و نوجوان نیز موثر است.
از سویی دیگر پرهیز از آزمون و خطاهای تصمیم گیری برای ایجاد تحولات بنیادین در این گونه سینمایی ضروری به نظر می رسد. تصمیم و اجرایی کردن تفکیک بخش کودک و نوجوان جشنواره در دوره گذشته، کوچ جشنواره فیلم نوجوان به شهر همدان، تاسیس شورای راهبردی سینمای کودک و نوجوان و عدم داشتن خروجی در خور توجه و... را باید متاسفانه در این ضعف ها مورد نظر داشت. همچنین نامطلوب بودن تعامل دو سویه و متقابل میان وزارت آموزش و پرورش به عنوان ظرفیتی شایان توجه برای مخاطب شناسی و رونق سینمای کودک و نوجوان و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان متولی این سینما غفلتی است که باید به واسطه امضای تفاهم نامه های جدید با ضمانت های اجرایی یا احیای تفاهم نامه های خاک خورده در هر دو وزارتخانه جبران شود.
فصل فراموشی سینمای کودک و ونوجوان همچنین سر نخواهد رسید؛ مشروط بر آن که سینمای نوجوان نیز دارای مرزبندی های آشکار و مشخص و دارای معیار و استانداردهای ویژه خود در تعریف این گونه شود. چراکه به نظر می رسد سینمای کودک علیرغم مشکلات و مسائل خود دست کم از وضعیت مناسب تری در تعریف فضای گفتمانی و محتوایی در مضامین مورد نظر و ساختار و فرم خود بهره می برد و به اصطلاح تکلیف سینماگران علاقه مند و مشتاق برای فعالیت در این حوزه را مشخص کرده است. فصل فراموشی سینمای کودک و نوجوان همچنین به جشنواره زدگی این گونه سینمایی نیز مرتبط است. فیلم های سینمای کودک و نوجوان غالبا برای رسیدن به جشنواره فیلم کودک و نوجوان و اکران در بازه زمانی برگزاری ساخته می شوند. کوتاه بودن زمان تولید به منظور کاهش هزینه های ساخت، زمان کم باقیمانده تا جشنواره و ضرورت رسیدن آثار به این رویداد، تعداد کم آثار و کاهش فضای رقابتی به تبع آن، اختصاص بودجه های کمتر به این آثار در قیاس با سایر گونه ها، عدم فعالیت یا محدودیت فعالیت بخش خصوصی در ژانر کودک و نوجوان سینما و عوامی از این دست همگی به جشنواره ای شدن این نوع سینما منجر شده است که باید از آن پرهیز
شود.
همچنین در پایان باید در نظر داشت سینمای کودک و نوجوان گونه ای متفاوت از سایر گونه های سینمایی است. از این منظر که تنها گونه ای است که نه به لحاظ مضمونی و محتوایی که با دسته بندی و تفکیک گروه سنی از سایر گونه های سینمایی متمایز می شود و خود می تواند خرده ژانرهایی از سینمای کودک فانتزی، اجتماعی، کمیک، تخیلی و... را در خود جای دهد.
با اشاره به عمده ترین خلاها و کمبودهای سینمای کودک و نوجوان به نظر می رسد آنچه که مهم ترین و جدی ترین مساله این گونه سینمایی است، نه مساله اکران و عدم سرمایه گذاری بخش خصوصی در این گونه است که این مهم بعد از حل مشکلات بنیادینی تری که در این یادداشت به آن ها اشاره شد، دست یافتنی است؛ بلکه مساله را باید در فرارسیدن تقریبی فصل فراموشی سینمای کودک و نوجوان تا زمان برگزاری دوره بعدی جشنواره فیلم کودک و نوجوان دانست.
یادداشت: رکسانا قهقرایی
ارسال دیدگاه