نگاهی به بنای تاریخی یخچال نه پله ارومیه

یخچال تاریخی نه پله در زبان محلی ” دقوز پله یخچالی ” اثر تاریخی متلعق به دوران قاجاریه بخشی از میراث فرهنگی و هویت شهر ارومیه محسوب میشود.

کد مطلب: ۶۲۸۴۱۲
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرنگار پانا آذربایجان غربی، يخچال قديمي دوقوزپله (نه پله) در خيابان عسگر خان و درمحله اي به همين نام (محله دوقوزپله) واقع شده و در كنار نهر كوچكي به نام دره چاي قرار گرفته، تا قبل از گسترش شهر به صورت فعلي، اهالي اروميه جهت انجام مراسم چهارشنبه سوري به كنار اين رودخانه آمده و در محلي حوضچه مانند كه آب نهر مذكور به آن مي ريخت و حدود ۴۰ متر با يخچال فاصله داشت مراسم چهارشنبه سوري را انجام مي دادند

موقعيت فعلي :

در حال حاضر اين مكان قديمي در كنار خيابان عسگر خان و يكي از كوچه هاي منشعب از آن قرار گرفته با تغير و تحولات شهرسازي اخيراً تعدادي از منازل مسكوني اطراف آن تبديل به خيابان شده و اين اثر در محوطه فضاي سبز قرار خواهد گرفت. بنا يك بناي عمومي و عام المنفعه بوده که اینک نوع مالكيت آن دولتي می باشد و قدمت آن به دوره قاجاریه می رسد که در تاریخ ۲۳/۱۱/۱۳۸۰ به شماره ۴۷۸۸ در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است.

تاريخچه بنا :

با توجه به فرم ساختماني و پلان مربوطه اين مكان قديمي، يكي از آثار باقيمانده دوره قاجاريه بوده كه به لحاظ تكنيك خاص معماري و نوع مصالح بكار رفته تقريبا سالم بوده و صدمات زيادي به آن وارد نشده، همچنين هيچگونه الحاقاتي به بنا اضافه نگرديده است. بطوريكه گفته می شود اين بنا محل انبار يخ شهر بوده كه تا قبل از استفاده از كارخانه يخ ماشيني، مورد بهره برداري بوده و در مجاورت آن ، نهر دره چاي جريان داشته و دارد كه علاوه بر تأمين آب مورد نياز مردم و يخچال قديمي محلي جهت انجام مراسم چهارشنبه سوري بوده است.

مشخصات بنا :

اين بنا شامل يك فضاي ورودي و يك سالن انبار يخ است. فضاي داخلي بنا (سالن اصلي) به علت تناسبات خاص و كشيدگي ارتفاع و دقت در آجرچيني سقف داراي شكوه و گيرايي خاصي است. بناي يخچال قديمي دوقوزپله كه از آجر و سنگ ساخته شده، با توجه به عملكرد مصالح آن از پي تا محل شروع پاكار قوسها از سنگهاي تراشدار خاكستري و سقف پوششي آن كه به صورت طاق و چشمه مي باشد از آجر انتخاب گرديده، در محل شروع پا طاقها و پاكارسقف بنا، شكافهاي مدوري كه احتمالاً محل نصب تيرهاي چوبي بوده كه از آنها به عنوان داربست استفاده مي­كرده اند وجود دارد، تمام عمليات ساختماني بنا و مصالح بكار رفته با دقت انتخاب شده و از نظر قدرت استحكام نيز در وضعيت بسيار مطلوبي قرار دارد.

عوامل تزئين شده و نوع آنها :

با توجه به عملكرد يخچال هيچ نوع آرايشي در بناي آن بكار نرفته ولي دقتي كه در چيدن سنگها و آجرهاي بكار رفته در نماي داخلي ساختمان يخچال به عمل آمده ظرافت خاصي بدان بخشيده و جبهه داخلي بنا فاقد هر نوع پوششي مي باشد.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار