درس

سخت بنویسیم یا نرم ؟ مساله این است / ۲

واحد آموزش پانا: در درسِ یکِ که از مقاله آموزشی “آرایه ادبی و روزنامه نگاری”، به قلم استاد علی اکبر قاضی زاده، تنظيم شده بود؛ مختصری از تفاوت ادبيات و روزنامه نگاری گفتيم و توضيح دادیم که هدف ایراد گرفتن نسبت به کوشش های زیبایی شناسانه ی نگارش در روزنامه نگاری نبوده و نيست؛ اما قصد بر این است تا به چالش ها و نيز سوء تفاهم های رواج یافته در محيط رسانه ای پيرامون سخت خبر و نرم خبر بپردازیم . اینک ادامه ی تفاوتهای این دو شيوه خبری را بخوانيد:

کد مطلب: ۶۲۴۰۴۸
لینک کوتاه کپی شد

تفاوت در پاسخگویی به عناصر خبری متفاوت

خبر سخت، گزارش از رویدادهایی است که در ذات خود ٬ فوریت دارند ٬ یعنی رویدادها ٬ برخوردها و تحول هایی که به تازگی اتفاق افتاده اند ٬ یا در حال رخ دادن هستند و انتشار آنها باید فوری صورت گيرد؛ اگر نه ارزش خود را ازدست می دهند. مثل: حوادث ٬ همایش ها ٬ تظاهرات، سخنرانی ها ٬ جلسه های دادگاه و ... این خبرها توضيح می دهند که چه ٬ در کجا و کِی؟ روی داده و چرا و چگونه باید بر خواننده اثر بگذارند .

خبر نرم ٬ گزارش از رویدادهای مربوط به علاقه های انسانی و پدیده های نوظهور ٬ عجيب ٬ اما جذاب است که گزارش آنها چندان فوریت ندارد . یعنی رقابتی ٬ با رسانه های دیگر برای انتشار آنها ٬ در ميان نيست. مثل جوانی که بر اثر حادثه ای ٬ هفت سال پيش یک دست خود را از دست داده و حالا هواپيمای مدل می سازد. یا توله سگی که در محفظه خطوط تلفن شهری گير کرده بود.و یا کارایی و پی آمدهای مصرف نوعی قرص لاغری .

خبرهای نرم دو خصلت عمده دارند. اول: نمی توان گفت کدام یک بر دیگری ارجح است. دوم: موضوع این خبرها ٬ از مدت ها پيش ممکن است جریان داشته باشد. یعنی زمان و فوریت جاذبه ی آن به حساب نمی آید .

اطلاعات اصلی یا حاشيه ای؟

سخت خبر ٬ اطلاعات اصلی و مهم زندگی مردم را با سرعت و فوری عرضه می کند اما نرم خبر ٬ شامل خبرهایی است که در آن اطلاعات حاشيه ای، پيشينه و مهم تر از آن توجه و علاقه عمومی ٬ نقش برجسته تری دارند .

کدام نوع از اخبار در نرم یا سخت خبر جای می گيرد؟

معمولا خبرهای مربوط به سياست ٬ جنگ ٬ اقتصاد و جرم و جنایت در دسته خبرهای سخت جای می گيرند. حال آنکه خبرهای عرصه هنر ٬ سرگرمی(هنرنمایی) و پدیده های مربوط به زندگی اجتماعی در نرم خبرها قرار دارند.

*** نکته

اما باید گفت در حال حاضر به نحوی فزاینده این خط کشی مخدوش شده است. مثلا می پرسند: خبری در مورد زندگی شخصی فلان سياست مدار ٬ خبر سياسی است یاخبر سرگرم کننده؟ (خبر سخت است یا نرم؟). یا: گزارشی از اهميت پس انداز پيش از بازنشستگی ٬ خبری مربوط به اقتصاد است یا مربوط به زندگی اجتماعی (سخت یا نرم؟) که البته پاسخ فوری ندارد .

در حال حاضر با توجه به گسترش شبکه های متنوع خبررسانی، و استقبال مردم از اخباری که لحن خشک و رسمی ندارند ، روز -نامه نگارانِ حرفه ای را به سمتی می برد تا اخبار خود را به نرم خبر نزدیک کنند.

عينيت یا سرگرمی؟

یک تفاوت ميان خبرهای نرم و سخت ٬ به شيوه ارایه خبر ربط می یابد. خبر سخت به عينيت ها توجه دارد: چه روی داده؟ چه کسی درگير بوده؟ کی و کجا روی داده؟ و چرا؟ خبر نرم اما سعی دارد مخاطب را سرگرم کند ٬ تاثير گذار باشد یا راهنمایی کند. در رسانه ها مثلا در تلویزیون ٬ مخاطب با مطالب یا برنامه هایی سرو کار پيدا می کند که مدعی است: این خبر کاربردی است. مثل گزارش هایی در مورد کشش عضله ها هنگام کار. یا برای خرید کامپيوتر باید چه نکته هایی را رعایت کرد .

شناخت این دو عرصه به خبرنگار کمک می کند تا چگونگی روی دادن واقعه خبری را به مخاطب انتقال دهد. و اینکه کدام دسته از خبرها قابل پخش یا قابل چاپ هستند. و نبز کمک می کند تا نویسنده بخواهد مقاله موثری بنویسد که مخاطب زیر تاثير قرار گيرد .

چندنکته مهم را به خاطر بسپارید :

· نگارش خبر ٬ به هر یک از این دو شيوه ٬ امتيازی برای خبرنگار در پی نمی آورد و به خصوص نشانه نوجویی و نوگرایی نمی تواند تلقی شود .

· نرم خبر به هيچ وجه ٬ رویه و شيوه تازه کشف شده ای نيست . از قضا می توان گفت پيشينه خبرهای غيرفوری ٬ عاطفی و حسی ٬ بسيار بيشتر از پافشاری بر عناصر خبر است .

· پيداست که در خبرهای نرم ٬ امکان هنرنمایی ادبی(تشبيه ٬ توصيف ٬ استعاره ٬ اشاره و ...) بيشتر است ٬ این بدان معنی نیست که هر جا هنرهای کلامی به کار رفت ٬ نرم خبر توليد می شود.

· بهانه نرم خبر نباید راه گریزی از جست و جوگری و کشف نکته ها ٬ پيام ها ٬ اطلاعات و استنادها لازم در کار خبر تلقی شود .

· روزنامه نگاری اگر یک مفهوم قاطع داشته باشد؛ پيگيری و تلاش مستمر و خستگی ناپذیر برای کشف نکته های پنهان نگاه داشته شده است. پس چه نرم خبر یا سخت خبر ٬ وظيفه اصلی خود را فراموش نکنيد ! خستگی ناپذیر در پی اطلاعات درست باشید.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار