موزه گرمابه پهنه سمنان، گوشه ای از تاریخ هزارساله ایران

عکاس: امیدلکزایی

کد مطلب: ۶۰۹۲۰۹
لینک کوتاه کپی شد

حمام پهنه يکی از آثار قديمی و ارزشمند سمنان است ‌، که کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

اين حمام که در گوشه شمال غربی تکيه پهنه سمنان، بين مسجد جامع و مسجد امام خمينی و امامزاده يحيي قرار گرفته و در سال ۸۵۶ هجری قمری، در زمان سلطنت ابوالقاسم بابرخان، پادشاه تيموری و به دستور وزير وي، خواجه غياث‌الدين بهرام سمناني ساخته شده‌است.

اين حمام در سال ۱۳۱۲ هجري قمري در زمان سلطنت مظفرالدين شاه و به دستور حاج ملا علي حكيم الهي دانشمند معروف، نسبت به تعمير و تجديد بناي آن اقدام شد. يكي از قسمت هاي جالب توجه اين حمام، سر در زيبا و كاشيكاري شده آن است و در بالاي در ورودي اشعاري به خط نستعليق خوانا و استادانه نوشته شده است. اين حمام از موقوفات مسجد جامع است و سازمان ميراث فرهنگي استان در سال ۱۳۷۳ پس از باز سازي آن را به عنوان موزه مردم شناسي بازگشايي كرد.

اين حمام به علت کم توجهى در زمان سلطنت ناصرالدين‌شاه قاجار، ويران و کتيبهٔ آن ربوده شد. ساختمان حمام از سه قسمت تشکيل يافته است: قسمت اول رختکن يا سربينه است که به وسيلهٔ يک هشتى کوچک به قسمت دوم و سوم يعنى گرمخانه و خزانه متصل مى‌شود. يکى از قسمت‌هاى جالب توجه اين حمام سردر زيبا و کاشى‌کارى شدهٔ‌ آن است. با اين که در انجام کاشى‌کارى به اندازه کافى دقت نشده، باز هم از جذابيت قابل توجهى برخوردار است.

در صحن بزرگ گرمابه سالن اصلی موزه وجود دارد، این قسمت خود دارای چند قسمت جدا می باشد. در یکی از غرفه های متصل به صحن اصلی شاخص ترین عنصر موزه ای موزه سمنان که اسکلت ۴۰۰۰ ساله بدست آمده از تپه حصار دامغان می باشد، قرار دارد.

این اسکلت به شکل کاملاً دست نخورده از محل حفاری در تپه حصار به این مکان انتقال یافته است. در کنار آن شایاء لوازمی قرار دارد که در هنگام مرگ کنار متوفی قرار داده است. هدف اصلی از قرار دادن این اسکلت نشان دادن شیوه تدفین در هزاره دوم پیش از میلاد در بخش فلات مرکزی ایران می باشد. این اسکلت با ضمائم آن در یک محفظه مکعبی شیشه ای قرار گرفته است.

در ویترین دیگری در ادامه مسیر اشیائی از جنس سفال خاکستری مربوط به هزاره دوم پیش از میلاد مربوط به تپه حصار قرار دارد. این اشیاء شامل کاسه، آبریز و ظروف آیینی دیگر می باشد. از دیگر آثار سفالین موجود در موزه ظروف بدست آمده از منطقه خطیر کوه سمنان می باشد که مربوط به هزاره اول پیش از میلاد است.

در طرفین درب ورودی، که از از چوب با گل میخهای آهنین ساخته شده، دو نقش یکی از افسر و فرمانده قاجار با شمشیر وجود دارد.

در بالاى در ورودى، بر هشت قطعه کاشى لاجوردى اشعارى به خط نستعليق خوانا و استادانه نوشته شده است. اين اشعار توسط مرحوم اسدا... منتخب‌السادات، پدر استاد حبيب يغمايى سروده شده است.

حمام پهنه که از موقوفات مسجد جامع است، در اختیار اداره اوقاف می باشد و سازمان میراث فرهنگی استان جهت ایجاد موزه مردم شناسی از سال های گذشته به تعمیرات اساسی آن پرداخت، تا اینکه بالاخره در اردیبهشت ماه سال ۱۳۷۳شمسی، موزه مذکور بازگشایی گردید.

ناگفته نماند که حمام پهنه به علت نزدیکی با بقعه حضرت یحیی بن موسی بن جعفر به نام گرمابه حضرت نیز خوانده می شود.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار