شناسایی گسل جدید بین بزرگراههای حکیم و همت
اولين زلزله ثبت شده در تاريخ براي شهر تهران مربوط به ۴۰۰ سال پيش از ميلاد است که اين زلزله با بزرگي ۷.۶ ريشتر مناطق «ري» و «ايوانکي» را لرزانده است.
به گزارش پانا، آخرين زلزله بزرگ تهران مربوط به سال ۱۸۳۰ ميلادي است، زمين لرزهاي به بزرگي ۷.۱ ريشتر در محدوده شميرانات - دماوند. در گزارشهاي تاريخي آمده كه در اثر زلزله ۱۸۳۰ تهران، بخشي از ديوارهاي عمارت سفارت بريتانيا در شمال تهران آسيب ديده است. حالا كمتر از ۲۰۰ سال از آن زمين لرزه بزرگ ميگذرد و كارشناسان علوم زمين و زلزلهشناسان از احتمال زلزله ديگري در تهران خبر ميدهند. سالهاست كه كارشناسان زمينشناسي اعلام ميكنند كه دوره بازگشت زلزله تهران به اتمام رسيده و آمادگي در برابر اين حادثه اهميت ويژهاي دارد. با اين حال هنوز هم انتقادات زيادي به شيوه مديريت بحران و ميزان آمادگي شهري پايتخت براي مقابله با آسيبهاي زلزله احتمالي وجود دارد.
زلزله در ايران همواره با تخريب و تلفات انساني همراه بوده است. يکي از نگرانيهاي محققان علوم زمين و زلزلهشناسان، زمينلرزه در کلانشهر تهران است؛ چراکه علي رغم وجود گسلهاي فراوان، بلندمرتبهسازي در آن بدون رعايت حريم گسلها به شدت رواج دارد. به اعتقاد كارشناسان در شهر تهران نسبت به مديريت ريسک مخاطرات زمين سالهاست كه بيتوجهي شده و ساختمانهاي بلندمرتبه و سازههاي حساس در اطراف گسلها ساخته شده است. در همين حال روز گذشته بود كه رييس پژوهشکده علوم زمين از شناسايي گسل جديد در بين بزرگراههاي حکيم و همت با توان لرزهزايي بالا خبر داد. مرتضي طالبيان در گفتگو با ايسنا، ايران را کشوري زلزله خير معرفي کرد و ادامه داد: از ۳۰ سال گذشته سازمان زمينشناسي با تهيه نقشههايي، گسلهاي تهران را معرفي کرده و از آن زمان تاکنون تغييرات زيادي در اين گسلها و جايگاه آنها ايجاد نشده است. گسلهاي شناخته شده عمدتا در شمال و جنوب بوده است.
رييس پژوهشکده علوم زمين از اجراي مطالعات جديدي بر روي گسلهاي تهران خبر داد و اظهار کرد: نتايج اين مطالعات نشان داد که گسل شمال تهران توان ايجاد زمين لرزههايي که در تاريخ تهران درج شده را ندارد و گسلهاي جنوب تهران نيز اين قابليت را ندارند. وي با اشاره به ثبت شده زمين لرزههاي تاريخي در شهر ري، گفت: سوالي که در اين زمينه مطرح شد اين بود که منشا اين زمين لرزهها کجاست. براي يافتن پاسخ مناسب به اين سوال، مطالعات گستردهاي در بخش مرکزي شهر تهران انجام شد و توانستيم گسل «پرديسان» را اخيرا معرفي کنيم. طالبيان به محل قرار گيري اين گسل اشاره کرد و افزود: محل اين گسل در بين بزرگراه آيت الله حکيم و شهيد همت قرار دارد. اين گسل در حال حاضر فعالترين گسلي است که در تهران وجود دارد و توان لرزهزايي آن به مراتب بيشتر از گسلهاي شمال و جنوب تهران است.
لزوم بازنگري نقشه جامع شهر تهران
اين محقق علوم زمين با اشاره به اثرات گسل پرديسان در نقشه جامع تهران، تاکيد کرد: بر اين اساس لازم است اين نقشهها مورد بازنگري قرار گيرند؛ چرا که در مصوبات شوراي عالي شهرسازي نيز بر رعايت حريم گسلها تاکيد شده است. به گفته وي لازم است هر سال يکبار نقشه جامع شهر تهران مورد بازبيني قرار گيرد. طالبيان با بيان اينکه در زمينه بازنگري نقشه جامع شهر تهران اقدامات آغاز شده است، ابراز اميدواري کرد که به زودي در اين زمينه اقدام شود تا براي ساختمانهايي که در نزديکي گسلها قرار دارند، مقررات خاصي وضع شود ضمن آنکه ساختمانهاي حساس در حريم گسلها ساخته نشود. رييس پژوهشکده علوم زمين اجراي اين امر را موجب ايمن سازي شهر تهران خواهد شد. رييس پژوهشکده علوم زمين با اشاره وجود پديده فرونشست زمين در کشور، گفت: اين پديده، يک پديده مستقل از زلزله است و ارتباطي با رخدادهاي زمين لرزه ندارد. وي يادآور شد: ولي در مناطقي که فرونشست وجود دارد به دليل تغييراتي که در سطح زمين رخ ميدهد موجب خواهد شد که ساختمانها حتي بدون رخ دادن زلزله، فرو بريزند. طالبيان همچنين اظهار کرد: از سوي ديگر با ايجاد فرونشست، ساختمانها سست و ضعيف و در زمان
زلزله، تخريب شديدتر خواهد شد.
زلزله تهران قطعي است
در همين ارتباط يك استاد علوم زمين دانشگاه تهران در گفتگو با خبرنگار «تجارت» ميگويد: امکان تشخيص وقوع زلزله در کوتاهمدت مثل چند روز يا حتي چند ساعت قبل به هيچ وجه وجود ندارد و تنها امکان شناسايي بلندمدت وجود دارد. در کشور ايران به دليل اينکه از بدو تولد سرزميني به نام ايران تکتونيک فعال بوده، بنابراين اين فعاليت همچنان ادامه مييابد. دكتر حسين معماريان خاطرنشان كرد: ارتفاع رشته کوههاي البرز هر سال چند ميليمتر افزايش مييابند چراکه فلات ايران ساليانه ۸ ميليمتر جمع ميگردد و منجر به افزايش ارتفاع رشته کوههاي البرز ميشود. به زبان ساده ميتوان اثبات کرد که زمينساخت فعال است. معماريان ادامه داد: در صورت وقوع زلزله در پايتخت بيشترين مناطقي که ممکن است آسيب ببينند گسل شمال تهران با توانمندي بيش از ۷ درجه ريشتر، دو گسل در جنوب تهران با توانمندي ۷ درجه و يک گسل اوشان فشم که از فيروزکوه آغاز شده و تا لواسانات ادامه مييابد و از گسل شمالي تهران جدا ميشود که اين گسل توانمندي ۸ ريشتر هم دارد. به اعتقاد اين مدرس زمينشناسي؛ با توجه به زلزله خيزي گذشته تهران يا همان البرز مرکزي و با توجه به سازهها و خيابانهايي که در اينجا وجود دارد، احتمال قريب به يقين زلزله تهران گريز ناپذير است. منبع:روزنامه تجارت
ارسال دیدگاه