یادداشتی بر فیلم اِو (خانه ) ساخته اصغر یوسفی نژاد
«خانه» ای شریف در سینمای ایران
فیلم سینمایی «خانه» را میتوان شریفترین فیلمی دانست که در اولین روز اکران فیلم های جشنواره فجر در کاخ جشنواره به نمایش درآمد . فیلمی که به سینما وفادار و به مخاطب احترام می گذارد.
فیلم «خانه» به کارگردانی اصغر یوسفی نژاد که از عرصه نقد و نویسندگی به کارگردانی روی آورده را میتوان شریفترین فیلمی دانست که در اولین روز اکران فیلم های جشنواره فجر در کاخ جشنواره به نمایش درآمد . فیلمی که به سینما وفادار و به مخاطب احترام می گذارد.
اِو (خانه) ، ملودرامی اجتماعی است که با گره گشایی در جای جای فضای قصه و با پایان بندی زیبا ، خود را در دل ژانر جنایی می نشاند. فیلم با گریه و جیغ و داد دختری شروع می شود که اجازه نمی دهد جنازه پدرش را برای دفن ببرند. او می خواهد جنازه پدر به داخل خانه بازگردانده شود.
ریتم تند و شروع چکشی و بده بستان هایی که در سکانس افتتاحیه اتفاق می افتد، مخاطب را به همذات پنداری با دختر داغدار و پیگیری وا می دارد و به همین سادگی صاحب اثر مخاطب را درگیرقصه اش می کند.
فیلمنامه نویس با ظرافت و درایتی خاص قصهای را پیریزی و گسترش میدهد که در ابتدا مخاطب با موضوع مرگ و واکنش خانواده، فامیل و همسایگان روبروست، اما همین که قصه پیش میرود ابعاد دیگری بروز و ظهور پیدا میکنند .
نگاه همسایگان به این حادثه نشان از آن دارد که با مرحوم و افراد این خانواده مراوده خاصی نداشتند ، اما وظیفه همسایگی خود را در ابراز همدری انجام میدهند . خواهر زاده مرحوم به عنوان محور اصلی که با توجه به حرکت دوربین که روی دست میان اهالی میچرخد، مدام در نقطه طلایی قاب دوربین قرار دارد که معرف جایگاه او در روند قصه است . کسی که نظرها را با بازی زیبایش به خود جلب میکند و در واقع از مخاطب میخواهد داستان را از طریق او پیگیری کند .
یوسفی نژاد با ارائه یک قصه ساده و نشان دادن برشی کوتاه و چند ساعته از زندگی یک خانواده آذری زبان چند موضوع را در عیان و لفافه مطرح میکند و به سادگی و صادقانه بخشی از فرهنگ خانواده و جامعه را به تصویر میکشد و مدبرانه ساختمان قصهاش را میسازد . او با شخصیت پردازی خوب توانسته کاراکترهای قصهاش را به خدمت بگیرد تا روایتش را آنگونه که میخواهد و ما دیدیم به تصویر بکشد .
خواهر زاده مرحوم ، نگاهها را به سمت یک عشق پنهان و یکطرفه و ناکام جلب میکند . او با بازی حساب شده که قطعا هدایت کارگردان را می طلبیده ، عشق به دختر عمه ، حسادت و نفرت از مردی که با دختر عمهاش ازدواج کرده را به گونهای به مخاطب القا میکند ، گویی موضوع فیلم دیگر فوت پدر خانواده نیست بلکه یک درام عشقی است که در کنار خاله زنکبازیها و کدورتهای خانوادگی و با دیالوگهایی که جای پای نویسنده اثر را محکم تر میکند، کمکم حقایقی مطرح میشود و هر چه جلوتر میرود تماشاگر را باچالشی جدید روبرو میکند .
یوسفی نژاد، دقیقا قبل از چالش اصلی و پایانی که قرار است حقایقی را برای مخاطب برملا کند و ماهیت اصلی دختر و دامادی که از ابتدا فقط نامش بود و هوشمندانه همانند جسد در قاب دوربین قرار نداده را فاش نماید ، پسر عمه عاشق را از داستان خارج و در دالان تاریکی که روشنایی دهانه آن نوید بخش است، تمام عقدههای چند سالهاش را خالی میکند. از نگاه نویسنده و کارگردان با ورود داماد، در واقع نیروی شر وارد شده و پسر عمه عاشق باید از داستان خارج شود که به نظر این نگاه نگاهی کاملا سیاه و نا امید کننده است .
دختر خانواده که او نیز بخوبی از عهده نقش خود برآمده در واقع نوعی بازی در بازی را به اجرا می گذارد. نقش دختر دلسوز و عاشق بابا که هر چه فیلم جلوتر میرود، رفتار و منش و دیالوگهایش به سمتی میرود که در انتهای فیلم شخصیت اصلیاش رو میشود و در واقع تازه مخاطب متوجه میشود اصرار دختر برای این که جنازه طبق وصیت به اتاق تشریح دانشکده پزشکی برده نشود چیست. او شریک قتل پدر است و چه زیبا تلفیقی از ملودرام و تراژدی در ژانر جنایی به نمایش گذاشته میشود .
اصغر یوسفی نژاد در اولین تجربه اثری را در معرض قضاوت گذاشته که میتوان افق خوبی را برایش متصور شد ،او با توجه به این که فیلمش را با زبان ترکی و زیر نویس فارسی ارائه داده ؛ اما توانسته در ارتباط گرفتن با مخاطب فارسی زبان هم موفق عمل کند و فیلم شریف و محترمی را روانه پرده سینما نماید .
یادداشت: امیر افشار فتوحی
ارسال دیدگاه