/مشخصات فنی قاهر ۳۱۳/
قاهر ۳۱۳ دروازه ورود ایران به دنیای جنگندههای پنهانکار
خبرگزاری پانا: با رونمایی از جدیدترین جنگنده بومی ایرانی با نام ˝قاهر ۳۱۳˝، اولین گام بلند ایران برای عرضاندام در باشگاه جنگندههای رادارگریز با قدرت برداشته شد.
به گزارش خبرگزاری پانا به نقل از پایگاه اطلاع رسانی ارتش جمهوری اسلامی ایران ، توانمندیهای فنی صنایع دفاعی ایران درخصوص ساخت و تولید هواپیما تا مدتهای مدید تنها محدود به تعمیرات نه چندان سنگین دورهای بود. اما با پیروزی انقلاب اسلامی و تحریمهای تسلیحاتی غرب علیه ایران، تلاش وسیعی از سوی مراکز تحقیقاتی و صنعتی نظامی ایران برای ساخت هواپیماهای پیشرفته آغاز شد.
این تلاشها در نهایت به ساخت جنگنده "آذرخش" در دهه هفتاد و جنگنده "صاعقه" در اواسط دهه هشتاد انجامید. روندی که در نهایت به ارائه جنگنده F-۳۱۳"قاهر" انجامید.
آشنایی با مشخصات فنی قاهر ۳۱۳
*رادارگریزها؛ رقبای آینده جنگندههای ایرانی
جنگنده" F-۳۱۳ قاهر" در حقیقت نشانه دیگری از روند رو به رشد جنگندههای ایران برای مقابله با تهدیدات جدید در عرصه نبردهای هوا پایه است که از فضای حاکم بر نبردهای نوین نشأت میگیرد. در حالی که نسل جدید جنگندهها در نبردهای آینده به سمت استفاده از فناوری رادارگریزی و امکان انجام همزمان چند عملیات در ماموریتهای رزمی حرکت میکنند.
در طول سالهای اخیر صنعت دفاعی کشور، بر روی چند طرح مهم پروازی متمرکز شده بود که یکی از آنها پروژه هواپیمای بدون سرنشین سفره ماهی است که اولین تجربه جمهوری اسلامی ایران در عرصه رادارگریزی پرندههاست.
همزمان با این پروژه، پرندههای دیگری نیز در دستور کار گرفتند که بعضاً طرح اولیه و یا ماکت این پروژهها در رژههای مختلف نیروهای مسلح به نمایش درآمد.
در یکی از این پرندهها که به همراه ماکت سفره ماهی در رژه نیروهای مسلح به نمایش درآمد، فرم بدنه و استفاده از اصول طراحی هواپیماهای پنهان کار(رادارگریز) گویای این بود که متخصصان عرصه دفاع بر روی موضوع رادارگریزی متمرکز شدهاند.
در این پرنده دقیقاً شکل سکان عمودی به صورت V با فاصله از هم قرار گرفته که این موضوع علاوه بر افزایش توان مانور پرنده، موجب کاهش بازتاب راداری آن نیز میشود.
با مشاهده ماکت این هواپیما و مقایسه آن با "قاهر ۳۱۳" میتوان گفت که شاید بیشترین تجربیات به دست آمده از این پروژهها، نقش اصلی را در طراحی و ساخت "قاهر۳۱۳" ایفا کرده است.
اینها در حالیست که برخی از جنگندههای مشابه غربی و شرقی نیز در ابتدا امتحان خود را درقالب مدلهای کوچکتر پس داده و سپس در مدلهای بزرگ تر شبیهسازی شدند.
*دماغه محدب و سطوح تند؛ راز خفاکاری قاهر
اولین نکته ای که در نمای خارجی جنگنده F-۳۱۳ قاهر جلب توجه می کند، تلاش طراحان این هواپیما برای کاهش سطح مقطع راداری(RCS) این هواپیما بوده است. بنا بر اصول اولیه فناوری خفاکاری، استفاده از زوایای تند و سطوح شیبدار به همراه استفاده از مواد جذب کننده امواج راداری اصلی راه کاهش پراکنش امواج راداری است.
یک بدنه متقارن به همراه سطوح تخت و بدون زائده های بیرونی و امکان حمل سلاح های هوایی در حفرههای داخلی امکان کاهش سطح مقطع راداری را تا حداقل ممکن فراهم می کند.
استفاده از بال های V شکل و بدنه مایل به جلو و طراحی تیز زوایای حمله، از دیگر نکاتی است که در طراحی بدنه این هواپیما مورد توجه قرار گرفته است.
البته استفاده از کانارد در لبه جلویی هواپیما میتواند، یک نکته منفی در خاصیت خفاکاری این بدنه محسوب شود، اما در هر صورت طراحان این هواپیما مجبور بودند تا بین توان خفاکاری و مانورپذیری این جنگنده تعادلی را برقرار کنند.
از دیگر نکات قابل توجه در طراحی این جنگنده استفاده از دماغه محدب است که البته استفاده از چنین طراحی در نمونه های مشابه هواپیماهای اینچنینی از جمله f-۲۲ آمریکایی و pakfa روسی نیز به چشم میخورد.
*جایگاه ورودی های هوا، امتیاز اصلی قاهر
یکی از نکات مهم در طراحی جنگنده خفاکار، کاهش انعکاس راداری دریچههای ورودی هوا و موتور هواپیما است، چرا که معمولا میزان انعکاس امواج راداری از این قسمت هواپیما برای شناسایی هواگرد در حال حرکت از سوی رادار جستجوگر کفایت میکند.
از آنجا که نحوه طراحی دریچههای ورودی هوا در تحویل هوای ورودی به موتور هواپیما و عملکرد بهینه آن در سرعتهای مختلف پروازی بسیار حائز اهمیت است، هرگونه تغییر در دریچههای ورودی هوا باید با توجه به این اصل مهم انجام شود. حتی در جنگنده F-۱۱۷ نایت هاوک به بهای کاهش سرعت هواپیما به زیر سرعت صوت با نصب توریهایی در ورودی هوا میزان انعکاس امواج راداری به شدت کاهش یافته است.
در هواپیمای F-۳۱۳ قاهر برای اولین بار در یک هواپیمای پنهانکار دریچههای ورود هوا در بالای بدنه قرار گرفته است. در کنار این، ورودیهای هوا به سمت جلو کشیده شدهاند تا روند تحویل هوا به موتورهای هواپیما بدون هیچ مشکلی ادامه پیدا کند.
تدبیر دیگری که برای کاهش امواج راداری دراین جنگنده در نظر گرفته شده است، ایجاد پیچش در مخروط داخلی ورودی هوا است. در کنار سطح داخلی این مخروط نیز با مواد جاذب رادار (RAM) است.
شبیهسازی متعدد رایانهای توسط نرمافزارهای رایانهای نشان میدهد که پس از دوبار تضعیف امواج راداری هیچ موج قدرتمندی برای بازگشت به منبع انتشار و کشف محل هواگرد باقی نمیماند.
*اولین جنگنده مجهز به کانارد
یکی دیگر از ویژگیهای ممتاز جنگنده قاهر، استفاده از کانارد یا پیش بال در افزایش مانورپذیری این هواپیما است. هیچ کدام از جنگندههای غربی و شرقی ایرانی که در خدمت نیروی هوایی ایران قرار دارند، به کانارد یا پیش بال مجهز نیستند و قاهر، اولین جنگنده از این نوع در ایران محسوب میشود.
استفاده از پیش بال یا کانارد سبب توزیع هوا به زیر بال و مجرای ورودی هواپیما میشود و بهبود عملکرد پروازی را بهدنبال خواهد داشت.
وجود کانارد در این هواپیما از آنجا ضروری جلوه میکند که پرواز در ارتفاع پایین یکی از مهمترین مأموریتهایی است که برای این هواپیما تعریف شده است.
وجود کانارد، موجب پایداری هواپیما در سرعتهای بالا و ارتفاع پایین شده و بهبود عملکرد هوایی را بهدنبال دارد که به طور حتم مد نظر طراحان این هواپیما بوده است.
*آنچه که بدنه را میسازد
یکی دیگر از پیشرفتهای بزرگ که با ساختن این جنگنده نصیب ایران شده است، رشد قابل توجه صنایع هوایی ایران در فناوری مواد مرتبط با مواد پنهانکار است. گرچه سابقه فناوری مواد پنهانکار در دنیا به دَهها سال قبل باز میگردد، اما هنوز هم بهعنوان یکی از شاخصهای مهم در صنایع هوایی پیشرفته محسوب میشود.
توانمندی استفاده از چنین فناوری به گونهای که امکان مونتاژ این جنگنده در کوتاهترین زمان ممکن فراهم شود، جزو امتیازهایی است که عملیاتی شدن تولید انبوه این جنگنده را در کوتاه مدت فراهم میکند.
*موتوری در عمق بدنه
جنگنده قاهر جنگندهای تک موتوره است که موتور آن بهصورت عمیق در داخل جنگنده قرار گرفته است. گرچه یک موتوره بودن چنین جنگندهای می تواند، سبب کاهش بقاپذیری آن شود اما مزایای چشمگیری نیز به همراه دارد.
موتور این جنگنده میتواند با بالاترین رانش ممکن امکان پرواز در ارتفاع پایین را فراهم کرده و مانورپذیری موثر جنگنده را فراهم کند.
*چشم تیزبین قاهر در کمین دوردستها
سامانههای اویونیکی این هواپیما از چند نمایشگر چند کاره دیجیتال تشکیل شده است که بر خلاف سامانههای آنالوگ و رقمی، امکان انتقال اطلاعات در کوتاهترین زمان ممکن را به خلبان فراهم میکند.
سامانه راداری این هواپیما با توانایی جست و جو و کشف اهداف راداری در فضای فراتر از دید، امکان کشف و درگیری با اهداف کشف شده و هدایت موشکهای هدایت شونده توسط امواج راداری را فراهم میکند.
ارسال دیدگاه