گزارش پانا از آلودگی های محیط زیستی؛
منحنی رو به رشد بیماری های حاصل از آلودگی آب
طبق آمارسازمان جهانی بهداشت ۲۵ درصد بیماریها به آلودگی های محیط زیستی باز می گردد.آلودگی هایی چون آب، هوا، نور، صدا و وجود گازهای سمی همه از مواردی هستند که سسب رشد بیمارهای ناشی از آلودگی های محیط زیست شده اند .آلودگی آب یکی از مواردی است که طی چند سال اخیر سبب نگرانی های بسیاری شده است.
به گزارش خبرنگار اجتماعی پانا، آب شرب آلوده به نیترات در برخی از شهرهای کشور از جمله این نگرانی هاست . گرچه مسوولان مربوطه بر این موضوع تاکید دارند که آب شرب ، آلوده به نیترات نیست ولیکن کارشناسان محیط زیست ادعایی دیگر دارند .اکثر شهرهای بزرگ کشور مانند تهران ،اصفهان ،مشهد،اراک وگرگان ...درگیر موضوع آلودگی آب شرب هستند.
به طور مثال در بررسی پژوهشی که درباره آلودگی آب گرگان انجام شد؛ مشخص شد که ۸۰ درصد آب آشامیدنی شهر گرگان از منابع آب های زیرزمینی تامین می شود . طبق این پژوهش مقادیر زیادی نیترات در آب های زیرزمینی این شهر وجود دارد که در نتیجه با بررسی های به عمل آمده، وجود زباله و فاضلاب خانگی در کنار آبخوان ها و نفوذ شیرابه های زباله از عوامل آلودگی آب این منطقه به شمار می آید .
اوایل سال جاری نیز مسؤولان از وجود بالاتر از استاندارد نیترات در چاههای آب شرب مشهد خبر دادند و آن را نگران كننده اعلام كردند. قبل از آن هم اراك بود كه آلودگی آب آن با میزان بالای نیترات، نگرانی را در دلهای مردم این شهر نشاند اصفهان هم به عنوان یک شهر صنعتی از این مشکل بی بهره نمانده است ، بلایی كه انگار به جان شهرهای صنعتی ایران افتاده است.
صنعتی شدن و رشد صنعت و نبود تصفیه خانه فاضلاب باعث شده تا آلایندهها به مرور به آبهای زیرزمینی انتقال یابد و آبهای شرب "نیتراته" شود.
اما ظاهرا وضعیت تهران از باقی شهرها وخیم تر است .زیرا رتبه اول را در آلودگی آب شرب را دارد .طبق گفته مسوولان محیط زیست درصد نیترات موجود در آبهای تهران بالاتر از حد استاندارد است و پایتخت ایران از این نظر در رتبه اول کشور قرار دارد. آب شرب مناطق جنوب و جنوب شرقی تهران که از آبهای زیرزمینی تأمین میشود، دارای درصد بالایی از نیترات بوده و سلامت مردم این مناطق را تهدید میکند.
افزایش درصد آلاینده نیترات در آبها عوارض شدیدی از نظر سلامت ایجاد میکند که این عوارض گاها قابل جبران نیستند.
محمد هادی حیدرزاده رییس محیط زیست استان تهران می گوید: موازی کاری ۲۵ سازمان زیستمحیطی به بحرانهای زیستمحیطی مانند آلودگی آب و هوا دامن میزند.
اسماعیل کهرم، کارشناس محیط زیست نیز با تأکید بر آماری که درباره استفاده از آب چاه ها شنیده، اظهار می دارد که هم اکنون حدود ۴۹ تا ۵۰ درصد آب تهران از طریق سفره های آب زیر زمینی و چاه های عمیق تأمین می شود و این در حالی است که وضعیت سدهای اطراف تهران نیز بشدت وخیم است و سدهای لار، لتیان و کرج در آستانه خشک شدن قرار دارند و این زنگ خطری است که به ما اعلام می کند متأسفانه باید استفاده از آب سفره های زیر زمینی را افزایش دهیم.
کهرم می گوید : به طور قطع در آب تهران نیترات وجود دارد، چراکه در این کلانشهر برای دفع فاضلاب از هزاران چاه جذبی استفاده می شود. آب آن از طریق دیواره های چاه، وارد سفره های آب زیر زمینی می شود بنابراین نمی توان گفت که آب تهران فاقد نیترات است.
این کارشناس محیط زیست مسأله اصلی را در میزان نیترات آب می داند و اینکه چه کسانی نباید از این آب استفاده کنند، چرا که ممکن است میزان نیترات موجود در آب فقط برای گروه های خاصی مثل زنان باردار و شیرخوارگان خطرناک باشد که این موضوع هم باید اطلاع رسانی شود.
علیرضا مصداقی نیا رییس پژوهشکده محیط زیست دانشگاه تهران درباره وضعیت آلودگی آب شرب پایتخت و بیمارهای ناشی از آن به پانا می گوید: در منطقه مدیترانه ۱۹تا ۲۵درصد بیماری ها ناشی از آلودگی هایی با منشا محیط زیستی هستند که آلودگی آب یکی از این مصادیق است .
به گفته این استاد دانشگاه آلودگی هایی از این دست سبب بروز بیماری های غیرواگیردار می شود که از نظر بار مالی و اقتصادی هزینه بسیای به کشور تحمیل می کند .
او تاکید می کند که مسوولان برای رفع این مشکل باید به فکر حذف آلاینده ها باشند تا شاید نمودار رو به رشد بیمار یهای ناشی از آلاینده ها به سمت منفی متمایل شود.
احمد خراسانی متخصص بیماری های عفونی درباره بیماری های که حاصل آلودگی آب به نیترات است این چنین می گوید که نیترات زیاد در بدن به تشکیل ترکیباتی به نام نیتروز منجر می شود که برخی از آنها سرطان زاست. هرچند هنوز نتایج قطعی مبنی بر بالارفتن احتمال ابتلا به سرطان در نتیجه بالا بودن نیترات آب به دست نیامده است و برخی مطالعات آن را تائید و برخی دیگر این احتمال را رد می کنند.
به گفته وی همچنین برخی مطالعات نشان داده که بالا بودن نیترات در آب می تواند موجب کاهش جذب ید در بدن و اختلال در کار غده تیروئید شود. تحقیقات دیگری نیز نوعی ارتباط بین دیابت در کودکان با بالا بودن نیترات در آب را نشان می دهد.
او ادامه می دهد :همان طور که پیشتر اشاره شد، نیترات وارد شده در بدن از طریق فعالیت باکتری ها و دستگاه گوارش به نیتریت تبدیل می شود. نیتریت زیاد نیز موجب از دست رفتن توانایی هموگلوبین خون برای حمل اکسیژن می شود. با این حال در بدن نوجوانان و بزرگسالان آنزیمی وجود دارد که می تواند این توانایی را دوباره به هموگلوبین برگرداند، اما در بدن نوزادان شیرخوار این آنزیم بسیار کم است و به دلیل مصرف بیشتر آب نسبت به وزن بدن در کودکان، در صورتی که بیش از ۱۰ درصد هموگلوبین در بدن نوزاد توانایی حمل اکسیژن را از دست بدهد، ممکن است نوزاد دچار «سندرم کودک کبود» شود؛ عارضه ای که در نتیجه کاهش اکسیژن در جریان خون نوزادان بروز می کند.
به هر سو آلودگی آب شرب در برخی از شهرهای کشور زنگ خطری برای تمامی کشور به حساب می آید زیرا در استانهایی مانند گیلان و مازنداران هم زمزمه آلودگی آب شرب به نیترات شنیده می شود .مسوولان به جای کتمان و ارایه آمارهای نادرست به فکر رفع مشکلاتی از جمله دفن غیر بهداشتی زباله ها و چاههای فاضلاب در کنار چاههای جذبی وگسترش شبکه سراسری فاضلاب باشند تا مانند دیگر کشورهای دنیا که از این موضوع رنج می برند به راهکاری علمی و کارساز برسند.
گزارش از فرشته مرادی
ارسال دیدگاه