یادداشت

پوشش زنان بختیاری/ اصیل ترین پوشش ایرانیان

واژه حجاب ازواژه گان پارسی است.مردم درآن زمان هیچگاه برهنه نبودند. بلکه نسبت به آب و هوا، نوع پوشش آن هاتغییرمی نمود. اما لباس بختیاری ها در این بین ازنوع و تنوع روشن بودندکه الهام گرفته از طبیعت یا حکومت های آنان بود.و از زنگ های تیره و افسرده استفاده نمی کردند.

کد مطلب: ۵۲۰۴۹۸
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرنگار پانا از خوزستان، زرتشت پیامبر در حدود بیش ازهزاران سال پیش از میلاد مسیح در کتاب یسنا بر عفت و پوشش ظاهری مردم پافشاری کرده است. اما در کتاب گاتها که کتاب دینی زرتشیان است، لباس برای زنان واجب نشده است.
واژه حجاب ازواژه گان پارسی است.مردم درآن زمان هیچگاه برهنه نبودند. بلکه نسبت به آب و هوا، نوع پوشش آن هاتغییرمی نمود. اما لباس بختیاری ها در این بین ازنوع و تنوع روشن بودندکه الهام گرفته از طبیعت یا حکومت های آنان بود.و از زنگ های تیره و افسرده استفاده نمی کردند.
لباس بختیاری به خاطرقرارگرفتن در ارتفاعات زاگرس میانی کمتر مورد تعرض قرارگرفته است.در اسناد مملکتی دوران صفویه برای اولین بار از آن یاد می شود. براساس اظهارنظرکارشناسان لباس بختیاری نزدیک ترین شباهت رابه لباس زنان ایرانی در دوره ساسانی دارد.
این قدمت و اصالت به زمانی بیش ازاین نیز بر می گردد.چه بسا معتقدند نقوش لباس مردان بختیاری برگرفته شده از طرح معماری زیگورات چغازنبیل می باشد. شواهد نشان می دهدکه لباس زنان و مردان بختیاری آمیختگی با فرهنگ و زبان این قوم است و قابلیت عرضه به سایر نقاط ایران به عنوان یک لباس ملی رانیز دارد و لباس کار و جشن و عزا ، هرصنف و هرگروهی با هم فرق دارد.(گیرشمن)
گویش بختیاری که امتداد زبان پارسی میانه است و آداب و رسوم و سنن فراوان آن ها و پیوستگی آن ها با پارسایان روایت دارد.اما پوشش زنان که یکی ازآن ها لچک است، کلاهیست، که زیر مینا استفاده و با انواع پولک های زنگی،سکه،مرواریدوسنگ،تزئین می شود که در زمان ساسانیان و هخامنشیان بر سر زنان خصوصا زنان درباری بود.

مینا که پارچه ای مستطیل شکل و حریر می باشدکه زنان بر روی لچک می پوشند و آن ها را به هم وصل می کند.تن پوشی که لباسی بلند دارای دوچاک بلند در اطراف و یا ساده و بلند در زیر مینا می پوشند و تا زیر زانو می باشد و لباس زنان درباری ساسانی و هخامنشی می باشند و گیوه نیز از زمان ساسانی می باشد که ارث به ما رسیده است.

درکل رنگ لباس زنان بختیاری از طبیعت الهام گرفته شده است که پیشینه آن به دوران باستان می رسد. اما مردان که دارای کلاه نمدی می باشندکه به رنگ های سفید، قهوه ای و سیاه می باشد که به آن کلاه خسروی گفته می شود. طرح آن به کلاه خسروان یا پادشاهان ساسانی برمی گردد.

چوغا که لباسی است که در کوهستان ها از سرما و گرماجلوگیری می کند نقش های آن از ستون های کوتاه و بلندکه برگرفته از چغازنبیل گرفته شده است.البته نقل شده است که ابتدا مورد استفاده مادها قرار گرفته شده است که تصاویر آن ها بر گور دخمه های مادی موجود است. همچنین در بعضی از حجاری های عهدساسانی بر تن بزرگان آن ها دیده شده است.شلوار دبیت که به دلیل استفاده از پارچه سیاهی که از یکصدسال پیش ازکارخانه دبیت انگلستان خریداری شده و به همین نام معروف شده است.اما این لباس نیز به دوران اشکانی برمی گردد طبق نظری که در مورد مجسمه برنزی که در ایذه کشف شده است مطرح شده است.

پا افزاراز نقوش بازمانده از پادشاهان هخامنشی گونه ای کفش بر پای پادشاهان پارسی نمایان است که شباهت زیادی با گیوه بختیاری دارد.به طور کلی پوشش مردان بختیاری بیش از ۲۷۰۰ سال قدمت دارد و در بین اینان برهنگی وجود نداشته است. پوشش زنان زرتشتی پارسی ساسانی اشکانی و مادی با زنان بختیاری تشابهات زیادی دارد...زبان بختیاری پارسی میانه است.و واژه بیگانه کمتر درآن به کار رفته است. چوغا که دارای خط می باشد.خط های سفید و رو به بالا و خط های سیاه رو به پایین که نشانه ی برتری سپنتامیو یعنی دشمن اهریمن برانگره مینو یعنی اهریمن می باشد که لباس و تن پوش عهدهخامنشی می باشد.
موسیقی آنان به دوران ساسانی برمی گردد و شامل سرنا و کوس و طبل و توشمال است و خواستگاه اصلی بختیاری ها پارسوماش یا همان مسجدسلیمان است. بعد از حمله اعراب به کوه های بختیاری گریختند و دلیل آن هم این است که در چهارمحال اشیاء کمتری کشف شده است و نسب بختیاری ها به قبیله پاسارگاد برمی گردد.

زبان و لهجه کوروش هخامنشی هم این زبان بوده است. امابه طور کلی از توشمال راست در جنگ برای تقویت روحیه سربازان در جنگ ها و توشمال چپ که برای عزاداری استفاده می شود در گذشته برای فوت شاهان و سربازن و فرماندهان استفاده می شد.ازطبل و سورنا همچنین برای اعلام خطر یا پیغام رسانی استفاده می شد. (منابع: عبدالعلی خسروی - تاریخ و فرهنگ بختیاری،منصور امانی - تاریخ ایذه وقوم بختیاری،جین راف گارنولیت - تاریخ سیاسی اجتماعی بختیاری،خدابخش دستکی قربان پور،ایران شناس واصغرکریمی سفربه دیاربختیاری.وآرنولد بختیاری ها در دوران)
/ پروانه صباحی/

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار