رکود بهترین عنوانی است که می توان به وضعیت این روزهای تلویزیون و برنامه هایش اطلاق کرد. در حالی که ماه مبارک رمضان یکی از زمان های طلایی این رسانه برای برنامه سازی و عرضه بهترین و دیدنی ترین برنامه ها و آثار نمایشی به مخاطبان است، اما به نظر می رسد تلویزیون امسال در هر دو حوزه حرف چندانی برای گفتن ندارد. سریال «پادری» ساخته محمدحسین لطیفی کارگردانی که اثاری همچون صاحبدلان را از وی در مین ماه شاهد بوده ایم و ا تاکید بر این که پادری اش ادامه ای بر سریال «دودکش» نیست، اثری به اصطلاح شیرین را به بینندگان تلویزیون پیشکش کرده است که جز ایده خلاقانه طراحی تیتراژش خنده که بماند، حتی در مقاطعی شوخی های سطحی آن به شعور بیننده هم بی احترامی می کند. سریال «برادر» ساخته جواد افشار از شبکه دو سیما که به نظر می رسد توانسته با اقبال بیشتری از سوی مخاطبان رو به رو شود، نیز با مشارکت یک شرکت وارد کننده برنج بر مبحث تولید ملی دست می گذارد که این در وهله اول خود یک تناقض به شمار می رود.
«ماه عسل» ویژه برنامه دائمی تلویزیون برای ماه رمضان نیز را هم باید به لیست ویژه های این ماه اضافه کرد که علیرغم وعده هایی مبنی بر شادتر بودن فضای امسال آن هنوز هم رگه های غم و ناامیدی در آن جاری ست. همچنان سوژه های خاص این برنامه در قالبی مشابه ۱۰ سال گذشته که این برنامه آغاز به کار کرد، مقابل احسان علیخانی می نشینند و درباره مشکلات عدیده زندگی شان صحبت می کنند. اگرچه آنان قهرمانان زندگی هستند اما به نظر می رسد ماه عسل به واسطه قالب کلیشه ای، دکورهای حجمی سنگین نظیر سری های قبلی خود، سوالات صریح اما گاه برخورنده مجری برنامه قهرمان پرور مناسبی برای مهمانان خود نیست.
سایر ویژه برنامه های گفت و گو محور تلویزیون در ماه رمضان به تاسی از «ماه عسل» معمولا با دعوت از مهمانان ناشناس که از شرایط سختی در زندگی شان گذر کرده یا موفقیت ویژه ای را بدست آورده اند، در تلاش هستند تا بیننده را دقایقی با خود همراه کنند. اما اغلب آن ها در حد یک کپی برداری صرف باقی می مانند. در واقع آن ها در نظر دارند تا با استفاده از الگویی امتحان پس داده، در صدر پر مخاطب ترین برنامه ها قرار بگیرند. حال آن که بیننده تلویزیون ذائقه نو به نو تغییر یابنده خود را با موجودی های تلویزیون تطابق داده و در صورت عدم احساس رضایت ار تماشای برنامه های آن صرف نظر می کند.
به نظر می رسد عمده ترین چالش برنامه های تلویزیون در شرایط کنونی ادامه دادن قالب های کلیشه ای بدون اعمال خلاقیت است. حتی آن دسته از برنامه هایی که ایده ها و طرح های نویی را در پیش می گیرند نیز با افتادن در دام تکرار یا فاصله گرفتن از سطح کیفی اولیه به تدریج تعدادی از بینندگان خود را از دست خواهند داد.
از این رو بازنگری در الگوهای مورد استفاده در چارچوب برنامه سازی تلویزیون امری مهم است. اگرچه برنامه های گفت و گو محور به عنوان یکی از اصلی ترین قالب های رسانه ای معمولا ساختاری مشابه و متشکل از چند آیتم گفت و گو، گزارش و خبر دارند، اما برخورداری از تم های موضوعی و زاویه دید به روز ومناسب، متن قوی و کارشناسانه، اجرای راحت و صمیمی ضمن رعایت احترام و آیتم های جذاب می تواند بیننده تلویزیون را سر ذوق آورد. از سوی دیگر نیاز این روزهای بینندگان سیما تماشای موقعیت ها و شنیدن عبارت های امیدبخش از صداوسیماست و دیده شدن برنامه ای همچون «خندواه» صرف نظر از نقاط ضعف و قوت و ویژگی های ساختاری اش تاکید بر خنداندن و خندیدن است، هرچند تصنعی!
یادداشت از: رکسانا قهقرایی
ارسال دیدگاه