با اوقات فراغت کودکانمان چه کنیم؟
همه ما فصل تابستان را فصل تعطیلی مدارس می دانیم در حالی که امام خمینی(ره) با یک جمله کوتاه اما زیبا به تعطیلی مدارس معنا بخشید و گفت: مدارس تعطیل می شود، اما تعلیم و تربیت هرگز تعطیل نمی شود. پس باید برای ایام تابستان کودکانمان برنامه ریزی صحیح و درستی داشته باشیم.
به گزارش خبرنگار پانا از سمنان، اوقات فراغت زمانی است که کودک باید آزادانه به انجام فعالیتهای مورد علاقه خود بپردازد. تنظیم زمان و فراهم کردن اوقات فراغت برای کودکان بهعهده بزرگسالان است.
کودکان برای رشد خود به تحرک و بازی نیاز دارند. تحرک رمز سلامت کودکان است. بازیهای پرتحرک سبب تخلیه هیجانی و در نتیجه آرامش کودکان میشود.
جهت پركردن اوقات فراغت بچه ها نباید آنها را با اصرار به كلاس فرستاد، بلكه میتوان از خودشان پرسید كه چه چیزی خستگیشان را برطرف میكند و آنها را به سمت كارهای مورد علاقهشان سوق میدهد.
اوقات فراغت به نظر بعضی از والدین و مسئولان چیزی زاید است .طبیعی است كه اگر برای اوقات فراغت بچهها هدفگذاری نشود، به طور حتم این اوقات زاید به نظر میرسد و والدین روزشماری میكنند كه تابستان هرچه زودتر به پایان برسد.
یكی از روش هایی كه میتواند اوقات فراغت افراد جامعه را زیر پوشش قرار داده و بسیاری از ضعف ها و كمبودهای جسمانی و روانی را رفع و درمان كند، ورزش و تفریحات سالم است.
تربیت بدنی و ورزش گذشته از جبران ضعف ها و حفظ تندرستی افراد، آنان را برای زندگی، تلاش و اهداف مشترك آماده میسازد. این امر در ایجاد هماهنگی حركت مشاركت نموده و به پیشگیری و تنظیم اضطراب و افسردگی كمك میكند.
پرداختن به فعالیت بدنی هدایت شده میتواند باعث پرورش سایر رفتارهای بهداشتی مثل پرهیز از سیگار، مواد مخدر و رفتارهای خشونتبار گردد و نیز كودكانی كه فعالیت بدنی بیشتری دارند، نتایج تحصیلی بالاتری نیز كسب كردهاند.
اوقات فراغت چیست؟
فراغت در لغت به معنى " آسودگی" است و معمولاً در مقابل کار، انجام امور روزمره و اشتغالاتى که موجب خستگى مىشود، به کار مىرود. در زمان فراغت معمولاً افراد به علایق و سرگرمىهاى خود مىپردازند و این امر موجب تقویت بهداشت روانى آنها مىگردد. چگونگى گذراندن اوقات فراغت تا حدود زیادى مىتواند نشانگر ویژگىهاى فکرى فرد و نیز ویژگىهاى فرهنگى جامعهاى باشد که فرد در آن زندگى کند.
اوقاتى که افراد در آن به فعالیتهاى منظم و برنامهریزى شده (مثل مدرسه رفتن، درس خواندن و کار کردن) که انتظارات ویژهاى را برآورده مىسازند، مىپردازند، جزء اوقات فراغت محسوب نمىشود.
کودکان تا قبل از سن مدرسه، اوقات خود را بهطور آزاد مىگذرانند و فعالیتهاى آنها براساس بازىها و سرگرمىهاى روزمره ی آنها مىگذرد. ولى با ورود آنها به مدرسه باید خود را بر طبق برنامهریزىهاى تعیینشده ی روزانه مستمر وفق دهند و از یک نظام خاص تبعیت نمایند. بنابراین انجام این فعالیتها به حساب وظایف آنها مىآید و فعالیتهائى که در ساعاتى غیر از ساعات انجام وظایف به آنها پرداخته مىشود، علایق و سرگرمىهاى آنها محسوب مىشود.
اولویت بندی در زمان چیست؟
در برنامهریزى اوقات فراغت، اولویتها باید مورد توجه قرار گیرد. نیازها براساس درجه اهمیت آن ها برآورده شوند. اگر در خانوادهاى نیازهاى اولیه و اساسى نوجوان از قبیل خوراک و پوشاک هنوز برآورده نشده است، درست بهنظر نمىرسد که هزینه زیادى صرف خریدن دوربین فیلمبردارى شود و یا اگر نوجوانى نیاز به کلاسهاى کمکآموزشى دارد و از لحاظ درسى لازم است که زمانى را به غیر از ساعات موظف خود به درس خواندن بپردازد، درست آن است که اولویت اول به این مهم، اختصاص یابد و وقت کمترى را صرف تماشاى سریالهاى تلویزیونى نماید.
در هر صورت، باید به این نکته توجه داشته باشیم که حتماً فعالیتهاى مناسب و مفرح را در اوقات فراغتى هرچند کوتاه، در برنامه زندگى خود لحاظ نمایند و در اوقات فراغت به کیفیت تأثیرپذیرى فعالیت بر بهداشت روانى توجه داشته باشیم.
عوامل محیطی آسیب های اجتماعی
به نظر بسیاری از کارشناسان، عوامل اجتماعی موثر در ایجاد آسیب های اجتماعی به دو دسته تقسیم می شود؛ افزایش جمعیت، عدم ثبات و پایداری اجتماعی، بیکاری، تورم و فقر در شمار یک گروه از عوامل اجتماعی به شمار می رود و خانواده، محیط مدرسه و گروه همسالان جزو دسته ای دیگر است.
اوقات فراغت و مسئولیت نهادها
اوقات فراغت یکی از معضلاتی است که با وجود افزایش جمعیت هنوز چاره ای جدی برای آن اندیشیده نشده است. از آنجا که در ایران نسبت به ۴۰ سال گذشته، جمعیت گروه سنی ۲۴ ـ ۱۵ سال نزدیک به ۵ برابر شده است، می توان انتظار داشت که این جمعیت نیاز بیشتری به معنی افزایش تقاضا برای غنی سازی اوقات فراغت را داشته باشد.
عدم بهره گیری از اوقات فراغت موجب ناپختگی های دوران نوجوانی خواهد شد و او فرصت و تجربه و آزمون را پیدا نخواهد کرد و هنگام ورود به اجتماع ناکارآمد و نارسا خواهد بود. بنابراین ضرورت احساس مسئولیت نهادهای حکومتی بیشتر می شود، که جوانان نیازهای خود را از طریق مجاری صحیح برطرف نمایند و نه مجاری خلاف و غیر مجاز که این خود زمینه بزهکاری و انحراف اجتماعی را موجب می شود.
پژوهش ها در ایران نشان می دهد که بسیاری از انحرافات جوانان به واسطه عدم برنامه ریزی صحیح در گذران اوقات فراغت جوانان پدید می آید.
چند راهکارخوب برای ثمر بخشی ایام فراغت تابستان:
۱. قبل از هر چیز تلاشتان بر آن باشد که تابستان ایامی خوش و به یادماندنی برای فرزندانتان باشد.
۲. طوری برنامه ریزی کنید که حداقل یک یا دو سفر کوتاه مدت با کودکانتان داشته باشید.
۳. از فرزندانتان نظرخواهی کنید که در ایام تابستان چه کلاس ها و دوره های آموزشی را دوست دارد طی کند.
۴. سعی کنید شرکت و گذراندن کلاس ها و دوره های آموزشی تابستانه برای کودکانتان لذت بخش و همراه با اشتیاق باشد. به والدین توصیه می گردد هیچگاه نام دوره های تابستانه را کلاس نگذارید، بهتر است آنها را فعالیت های تابستانه یا اردوهای یادگیری و... بگذارید.
۵. توصیه می گردد هر فعالیت ورزشی را که فرزندتان دوست دارد، انجام دهد. اگر در روستاها زندگی می کنید نقش بازی های محلی و سنتی را در تخلیه و تعادل انرژی زاید کودکتان از یاد نبرید.
۶. اگر کودکانتان در ایام تابستان به یک فعالیت هنری و شغلی پرداخته است، به منظور تقویت انگیزه و استمرار در فعالیت سعی کنید محصولات فعالیت او را بخرید و به افراد فامیل نزدیک هم توصیه کنید که این کار را بکنند.
۷. طوری محیط و موقعیت را برای کودکانتان آماده نمائید که درک کنند کتاب هایی را که برای آنها خریداری نموده اید و تاکنون موفق به خواندن آنها نشده اند، در تابستان بهترین زمان مطالعه اینگونه کتاب ها می باشد.
۸. هرگز به علت مشکلات اقتصادی و مالی خویش، فرزندانتان را (به ویژه کودکان زیر ۱۲ سال) را به منظور حرفه آموزی در کارخانجات و کارگاه های غیر بهداشتی نگمارید و یا آنها را به کارهای سخت وادار نکنید، چرا که زیانش بیشتر از مقدار درآمد حاصل از این نوع کارها می باشد.
۹. به والدین توصیه می شود که به منظور آشنایی کودکان با انواع مشاغل و یادگیری غیرمستقیم آداب فروشندگی یا همکاری و تعامل در محیط کار هر چند مدت فرزندانتان را به محل کار ببرید. البته در این مورد حفظ موارد امنیتی و بهداشتی و اخلاقی باید مورد توجه قرار گیرد.
۱۰. اولیاء این مسئله را مدنظر بگیرند و به فرزندان بیاموزند به جای اینکه وقت خود را به تماشای زیاد رایانه و تلویزیون بگذرانند که هم ضرر جسمی دارد و هم ضرر روحی، در انجام کارهای منزل و بیرون از آن مشارکت داشته باشند که می تواند حس مسئولیت پذیری را در آنها تقویت کند.
در پایان لازم به ذکر است که پدر و مادر و مربیان الگوهای اصلی یادگیری کودکان به شمار می روند. اگر آنان در خانواده و مراکز آموزشی فعالیتهای مناسبی برای اوقاعت فراغت خود داشته باشند، کودکان نیز از آن ها میآموزند. پس الگوی شایستهای برای آنان باشیم.
/امید لک زایی/
ارسال دیدگاه