عوامل نمایش نمایش ˝من خیال تو نیستم˝ در گفتگو با پانا:

نمی گذارند به آدمهای جنگ نزدیک شویم

این روزها در ایرانشهر بر خلاف روال معمول این تماشاخانه نمایشی از دوران دفاع مقدس بر روی صحنه است. «من خیال تو نیستم» در روزهای پایانی اجرایش همچنان نمایش پرمخاطبی است. با کارگردان و بازیگران این نمایش آقایان حمیدشریف زاده ، مهدی فریضه و رویا بختیاری به گفتگو نشسته ایم که بخش اول آن را در روزهای گذشته منتشر کردیم و امروز بخش دوم و پایانی آن را منتشر می کنیم.

کد مطلب: ۵۰۹۸۵۴
لینک کوتاه کپی شد

شما برای رسیدن به نقش محمد جواد چه کارهایی انجام دادید؟ آیا مابه ازای این شخص را در دنیای واقعی دیده اید؟

مهدی فریضه: فاصله ما از واقع نمایی بسیار به ما آسیب وارد کرده است. مثلا من همین کتابچه های کوچک خاطرات شهدا را چندتایی از آنها را خواندم. آدمهایی از همین جنس مردم هستند. کاملا زمینی. بعضی ها آدمهای جنگ را می خواهند بنویسند می آیند برایشان بال می سازند و شکل آسمانی به آنها می دهند که باورپذیر نیست. اگر بگذارند واقعیت ها گفته شود مردم هم این آدمها را باور می کنند. من بازیگر برای ساختن کارکتر محمدجواد در نمایش «من خیال تو نیستم» بسیار دغدغه مند بودم. الان جای آقای رئیسی بسیار خالیه. ایشان برای بازی در نقش شخصی مثل حاج رضا بسیار دغدغه مند است و هر شب که ما فیس تو فیس هم هستیم من این را احساس می کنم. همه فکرمان این است که بگویم این آدامهای بزرگ و شجاع آدامای روی زمین بودند. دغدغه آن زمان آب و خاک بود و آن جوانان همچنان هستند. الان این نویسند و کارگردان نمایش می آید و برای نمایش زحمت می کشد خوب شماها که وظیفه تان حمایت از جور کارهاست وقتی از این نمایش حمایت نمی کنید از چه چیزی می خواهید حمایت کنید.

کسانی که از سالن تئاتر بعد از دیدن نمایش من خیال تونیستم خارج می شدند به فیلم اخراجی ها اشاره می کردند و این نمایش را نسخه دیگری از اخراجی ها معرفی می کردند آیا شما با این تعریف موافق هستید؟

حمید شریف زاده :
من هیچ حرفی روی هیچ فیلمی برای خوب یا بد بودنشان ندارم. اما راجع به خودم می گویم، روزی که بخواهم از فیلم یا داستانی تقلید کنم و آن را بازنویسی کنم به شخصه ترجیح می دهم که ننویسم. یا وقتی که به من می گویند که برو این متن یا قصه را بخوان . خیلی به نوشته ات کمک می کند اتفاقا نمی روم که بخوانم. می گویند برو فلان فیلم را ببین به نوشته ات کمک می کند. اتفاقا نمی روم ببینم. من دور خودم حصاری می چینم وقتی می خواهم بنویسم تا تخیل خودم راه بیافتد. تمام قصه های جهان تکراری است. مگر قصه ای وجود دارد که تابحال به آن پرداخته نشده باشد. من الان توی ذهنم دارم روی قصه ای کار می کنم که در آن زمین را تمام می کنم. دیگر روی زمین نباشم. من وجه انسانی شخصیت هایم برایم مهم است. چه ایرانی بنویسم و چه درباره شخصیت های خارجی.

مهدی فریضه: حمید به نکته خوبی میان حرف هایش اشاره کرد. دغدغه ای که حمید داشت مربوط به آدم های بازمانده از جنگ بود. خانواده افراد باقی مانده از جنگ. صبر آنها، انتظار آنها بلکه وفاداری آنها را نشان بدهد. هر دو شخصیت زن نمایش «من خیال تو نیستم» کسانی هستند که پای عشق شان صبوری کرده اند. و وفادار مانده اند.

حمید شریف زاده: وقتی ما به یک قصه جنگی می پردازیم چون تا بحال بسیار به این قصه ها پرداخته شده است هر کاری بکنیم بالاخره شبیه یکی از آنها قصه ها می شود. من همانطور که سفارشی کار نمی کنم تماشاگر اتوبوسی هم ندارم. باید بگویم که روزی که بخواهم از داستانهای ضعیف روز تقلید کنم آن روز، روز مرگ من است. اگر من بخواهم با قصه ای حال کنم و از آن لذت ببرم. به کتابفروشی ساقی می روم و دو تا کتاب از آنجا می خرم و خاطرات شهدا را از بان همسرانشان را مطالعه می کنم و لذت می برم. تعاریف عوض شده است. خودشان کاری کردند که وقتی حرف می زنی می گویند شعار می دهد. شعار را شما شعار کردید؛ مگر نه شعار بخودی خود بد نیست. چرا شعار را بولد کردید؟ چرا حرف و شعارتان را درست نزدید.

من متن این نمایش را برای یک بازیگر فرستادم و بعد از مدتی که او متن را خواند از من پرسید مگر شما حزب الهی هستید؟ خوب من هم اعتقاداتی دارم. من حمید شریف زاده هستم با اعتقاداتی که تو می توانی هر اسمی روی آن بگذاری. حزب الهی، گبر یا مسلمان. من با اعتقاداتم دارم یک کاری را شروع می کنم چه ربطی دارد که یک مهر خاص را روی من می گذاری. اصلا یعنی چه؟ مگر ما در جنگ مان مسیحی نداشتیم که می جنگیدند برای دفاع از خاک سرزمین شان. آیا آنها حزب الهی بودند. جنگ ما ل همه بود. شهدا پیغمبر نبودند اما شهدا آدهای با جنمی بودند. خیلی بزرگ بودند دلشان بزرگ بوده . ولی همه جور آدمی توی جنگ بوده. آدم عرق خور، آدم دزد و ... اما ما به عنوان هنرمند تئاتری همه را نشان بدهیم. مردم دیگر باورتان می کنند. جنگ را انحصار کرده اند برای یک سری آدمهای خاص و از آن نان می خورند. و کیسه می دوزند و کیسه هایشان را پر می کنند. معلومه جنگ تبدیل به یک دکان می شود. جنگ الان مال همه نیست. اگر جنگ مال همه بود کسی به تئاتر جنگ و دفاع مقدس نمی گفت داری کار شعاری می کنی. می گفتند دم تان گرم که دارید از آدم های ما حرف می زنید. دم تان گرم که از جانبازان این جنگ حرف می زنید. ما می خواهیم به این آدمها نزدیک شویم اما آنها نمی گذارند.

مهدی فریضه: اگر شما یک آدمی که در جنگ بوده و یک عیب و ایرادی داشته و بخواهی آن را نشان بدهی آن مسئول می آید و می گوید چرا آن را می خواهی نشان دهی. بی خیال شو. در حالی که جزییات است که داستان را می سازد. نومی خواهی نشان دهی که این آدم که بود و چه شده است. و وقتی شما مسئول اجازه نمی دهی این حرفا و نکات گفته شود نتیجه این می شود که کسی می آید و همین موارد را به سخیف ترین شکل ممکن نشان می دهد.

با توجه به مضمون طنز در نمایش شما آیا در برهه کنونی تغییر زاویه نگاه در نمایش های دفاع مقدس موجب جذب تماشاگر به این نوع تئاتر می شود؟

حمید شریف زاده :
اول این را بگویم که قصه نمایش ما تلخ است. تمام نمایش های من تلخ هستند. ولی نوع گفتن من فرق می کند. این را هم نمی توانم بگویم که من از اول تصمیم می گیرم که تماشاگر را بخندانم. مدل نوشتن من اینگونه است. دلم می خواهد که سرگرم کننده بنویسم چون خودم قبل از اینکه نویسنده و کارگردان باشم بازیگر هستم. شخصیت هایم را بازی می کنم. وقتی بازیگری می آید تا نقشی برایم بازی کند من قبل از او آن نقش را بازی کردم. دلم می خواسته خوب بازیش کنم. وقتی بازیگر مورد نظر نقش را می خواند می گوید:« خوب جای بازی دارد برای من» چون من هر اتفاقی را که لازم بوده رقم زدم تا دست بازیگر در نمایش باز باشد.

من نمی دانم چرا دوست دارند که مردم گریه کنند تا اینکه بخندند. من نمی گویم که گریه بد است، خنده بهتر است. من می گویم چرا یک نوع آنقدر پررنگ شده که دیگه یک نفر مثل من یک نمایش ۹۰ دقیقه ای کار می کند و تماشاگر می خندد، همه می گویند متفاوت کار کرده است. این تفاوتخیلی اتفاق بدی است چون آنقدر نبوده که می گویند:« اِ..اینجوری هم هست» من فکر نمی کنم که تلاشی کرده باشم که تفاوتی ایجاد کنم. از نظر من زندگی اصلا جدی نیست یک شوخی بزرگ است. در نمایش هم همین دیالوگ را داریم. شخصیت نمایش می گوید، این جدی ترین شوخی عمرم بوده است. خیلی به این فکر نکردک که تلخی یا خنده را نشان دهم. بیشتر حرف دلم را نئشته ام. چیزی را که دوست داشتم را نشان دادم. جنگ بی خمپاره و ترکش را نشان داده ام. من پای حرف های افراد جانباز، که می شینم دلم می لرزد. چرا من نباید برای این آدمها بنویسم. من خیلی این آدمها را دوست دارم. من با هر خبط و خطایی که دارم شاید فردا بروم و کار دیگری کار کنم که البته هم کار می کنم. قطعا ژانرم را عوض می کنم. اما دلم این طرف است. دلم می خواهد اسم تمام شخصیت های نمایش هایم رضا باشد. کاری به من نداشته باشند، دوست دارم تمام وقتم بشینم و خاطرات شهدا را بخوانم.

من می گویم آدمها با هر عقیده ای رفته اند و برای مملکت شان جنگیده اند آن کسی که برای مملکتش رفته است و جنگیده است، عزیز است. اگر آن عقایدی که برای شان به جنگ رفته اند درست بوده است پس این آدمها برای ما عزیز هستند. اسطوره من هستند این آدمها.

نمایش با صحنه محمد جواد خوب و پر تنش شروع می شود اما در ادامه و در صحنه های ریحانه و کودک ریتم نمایش می افتد. به نظر می رسد که در پرداخت این صحنه ها به اندازه صحنه های محمدجواد و حاج رضا چندان تلاش نشده است. نظر شما چیست؟

حمید شریف زاده : این صحنه که به آن اشاره کردید مشکل من در نوشتن این نمایشنامه بود. در مورد صحنه های دیگر بعدها که با بچه ها نمایش را تمرین می کردیم از خودم می پرسیدم که این صحنه ها را من چه جوری نوشتم؟ چون به نظرم خوب به هم چفت و بست شده بودند. الان نوشتن آن صحنه های خوب برایم سخت است. اما سخت تر از آن نوشتن این صحنه ریحانه و بچه اش بود. خیلی زیاد من این صحنه را بازنویسی کردم. این صحنه آنقدر بوی خانه و زندگی می داد که بر خلاف سایر صحنه ها من نمی توانستم دیوونه بازی دربیارم. در واقع از ریتم نمی افتد اما تمپوی سایر نمایش ها آنقدر بالا بود که این احساس را کردیم که ریتم افتاده است. اما می خواهم بگویم که لابه لای آن صحنه های پرطمطراق و خوب ممکن است که صحنه های دراماتیک هم ببینیم.

مهدی فریضه: دوست دارم این نکته ای که می گویم مغفول نماند و حتما به آن اشاره بشود . من از روز اول اجرا تا کنون خیلی مورد لطف تماشاگران نمایش بوده ام. و اینها را من مدیون حمیدشریف زاده هستم. مدیون دیالوگ های خوب او که برای شخصیت محمدجواد نوشته بود. و اگر من می توانم این دیالوگها را خوب از پسش بربیام بخاطر کمک های اوست. چون حمید خیلی خیلی زیاد دغدغه داشت و خیلی زیاد با هم حرف زدیم. و در مجموع فکر می کنم دیالوگهای محمدجواد خیلی خوب نوشته شده چون حمید این آدم را می شناخته است. یک روز حمید به من گفت که این محمدجواد را من بچه گی هایم در محله مان دیده ام. و این صحنه های محمد جواد آنچنان خوب شده اند که سایر صحنه ها از جمله این صحنه مورد بحث هر چقدر هم که حمید تلاش کرده است و چندین بار آن را بازنویسی کرده است، باز نتوانسته است که به آن سطح و لِول برسد.

حمید شریف زاده: به نظرم باید میان صحنه ها ی مختلف نمایش فرق و تفاوت باشد . باید یک تونالیته کوچک این بین باشد همه نباید به یک رنگ باشند. باید اوج بگیری و بیایی پایین.

رویا بختیاری : من وقتی اولین بار متن را خواندم به دستیار آقای شریف زاده گفتم که من می خواهم محمدجواد را بازی کنم. چون خیلی خوب نوشته شده بود. (خنده جمعی)

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار