به بهانه ۲۸ خرداد روز بیابان زدایی
مرگ خاموش و تدریجی منابع طبیعی شروع شده است
توجه و صیانت نکردن از مراتع و جنگل ها و به دنبال آن وقوع سیل، خشکسالی، کاهش و تغییر نوع بارش ها موجب آغاز مرگ خاموش و تدریجی منابع طبیعی شده است که ادامه این روند وضعیت اسفناکی را برای موجودات زنده روی زمین ترسیم می کند.
به گزارش پانا از زنجان، حاکم شدن اقلیم خشک و فراخشک موجب شکنندگی و آسیب پذیری بالای طبیعت شده و با بی توجهی و دخالت های انسانی، اراضی ملی در معرض بیابانی شدن قرار گرفته است .
افزایش جمعیت روستایی و عشایری و وابستگی آنها به بهره برداری از اراضی در معرض تخریب و رقابت برای بهره برداری غیر اصولی از اراضی مرتعی و کشاورزی موجب گسترش پدیده بیابانی زایی شده است .
علاوه بر این، برداشت بی رویه از آب های زیرزمینی و آلودگی آن از طریق پساب های صنعتی، شهری و کشاورزی، تغییر کاربری اراضی، شخم بیش از حد مراتع برای اراضی دیم کم بازده و برداشت غیر اصولی معادن سطحی از دیگر عوامل بیابان زایی به شمار می رود .
مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان زنجان به مناسبت ۲۸ خرداد روز مهار بیابان زایی گفت: ۵۷ درصد از تخریب اراضی ملی و مرتعی در این استان ناشی از کشت و توسعه اراضی کشاورزی است .
بهمن اسکندری، توسعه کمی در کشاورزی را بی فایده دانست و افزود: باید افزایش تولید محصولات کشاورزی در واحد سطح انجام شود تا از تخریب این ثروت طبیعی و خدادادی جلوگیری شود .
وی تاکید کرد: باید اراضی ملی تخریب شده احیا شود چرا که طبیعت اگر توجه شود، تجدید پذیر است .
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان زنجان گفت: بازگشت منابع طبیعی که ۱۰ سال قبل هم تخریب شده امکانپذیر است و این مساله حمایت و برنامه ریزی را می طلبد .
اسکندری بر ایجاد رابطه منطقی بین نیاز مردم و ظرفیت ها تاکید کرد و یادآورشد: باید به بهره برداران در عرصه های منابع طبیعی کمک شود تا از سایر ظرفیت های موجود به جای تصرف اراضی ملی برای ایجاد درآمد استفاده کنند .
* حفظ منابع ملی نیازمند عزم ملی است
معاون فنی منابع طبیعی و آبخیزداری، تنها مشکل اصلی بیابان زایی در جوامع امروزی را توجه نکردن به منابع طبیعی اعم از جنگل ها و مراتع بیان کرد .
بهروز گنج خانلو افزود: تخریب اراضی ملی، شخم زدن به منظور توسعه زمین های کشاورزی، آتش سوزی و دام مازاد بر ظرفیت مراتع از مهمترین عوامل بیابان زایی است .
وی، گسترش و شیوع آفت ها و بیماری های گیاهی و دامی و انسانی را مهمترین نتیجه افزایش و گسترش بیابان عنوان کرد و یادآورشد: این موارد روز به روز زیادتر و تنوع آنها نیز بیشتر می شود .
معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری گفت: موارد بیان شده در همه جوامع شهری و روستایی مشاهده می شود و در حال حاضر نیز آلودگی هوا مساله ای حاد شده که در نتیجه توجه نکردن به منابع طبیعی، جنگل ها و مراتع اتفاق افتاده است .
گنج خانلو به شخم زدن و برداشت بی رویه از اراضی ملی اشاره کرد و افزود: دامداران برای تامین درآمد خود با شخم زدن های بی رویه به زمین فشار وارد می کنند و از طرفی دیگر با وارد کردن دام مازدا بر ظرفیت مراتع گیاهان خوش خوراک در این عرصه از بین رفته و گیاهان مهاجر جایگزین آن می شود .
وی تاکید کرد: ظرفیت مراتع استان زنجان ۷۰۰ هزار واحد دامی است درحالی که دامداران این استان با یک میلیون و ۳۵۰ هزار راس دام وارد مراتع شده اند .
* ۲۰ درصد از مساحت استان زنجان در معرض بیابانی شدن قراردارد
معاون آبخیرداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری گفت: مناطق بیابانی دارای بارندگی های کم، دمای زیاد، پوشش گیاهی و جانوری کم است .
جمال موسوی اظهارکرد: فرسایش خاک در مناطق بیابانی موجب از بین رفت خاک حاصلخیز شده و خاکی بی فایده تولید می شود .
وی مساحت کل بیابان استان زنجان که در اثر بهره برداری های بی رویه و تغییر اقلیم اتفاق افتاده را ۲۰ درصد عنوان کرد و افزود: این مقدار، خاک مناسب و حاصلخیزی ندارد، تبخیر زیاد و بارندگی های کمی دارد .
معاون آبخیرداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری گفت: این استان در منطقه شمالغرب و کوهستانی واقع شده و متوسط بارندگی های آن ۳۰۰ میلی متر است .
موسوی ادامه داد: در ۲۰ درصد از مساحت استان که در معرض بیابانی شدن قراردارد متوسط بارندگی بین ۱۵۰ تا ۲۲۰ میلی متر است .
وی افزود: این موضوع نیازمند توجه جدی و اهمیت دادن به آن است و البته در مقایسه با وضعیت سایر استان های کشور در خصوص بیابانی شدن، استان زنجان وضعیت بهتری دارد .
معاون آبخیرداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری، عوامل انسانی و اقلیمی را مهمترین عامل در بیابان زایی بیان کرد و گفت: عوامل انسانی بیشترین دخالت را در این مساله دارد .
موسوی خاطرنشان کرد: افزایش جمعیت، برنامه ریزی برای تولید بیشتر و تامین مواد غذایی مورد نیاز را می طلبد .
وی با بیان اینکه در خصوص افزایش تولید در واحد سطح موفق نشده ایم، تاکید کرد: با افرایش تعداد دام ها و شخم های بی رویه و هجوم به اراضی ملی، افزایش سطح اراضی کشاورزی را جایگزین افزایش تولید در واحد سطح کرده ایم .
بیابان زایی در کنار دو چالش تغییر اقلیم و کمبود آب شیرین به عنوان سه چالش مهم جامعه جهانی در قرن ۲۱ محسوب میشود .
به همین منظور سازمان ملل متحدد کمیتهای بین المللی جهت تدوین کنوانسیون بین المللی مقابله با بیابان زایی راه اندازی کرد و این کمیته سرانجام پس از سه سال طی جلسه های مختلف در ۱۷ ژوئن (برابر با ۲۸ خرداد) ۱۹۹۴ کنوانسیون بین المللی مقابله با بیابان زایی (UNCCD) را تاسیس کرد و این روز به عنوان روز جهانی مقابله با بیابان زایی نامگذاری شد .
شعار امسال روز جهانی مقابله با بیابان زایی، حفاظت زمین و احیای اراضی با مشارکت مردم نامگذاری شده است.
انتهای پیام/
ارسال دیدگاه