نگاهی به نمایش «راه مهر، راز سپهر»

راه های نیازموده در اجرای «راه مهر، راز سپهر»

همواره هم اینگونه نیست که تماشاگر برای انتخاب یک نمایش جهت دیدن به نام کارگردان توجه داشته باشد یا اینکه دنبال یک بازیگر مشهور و مطرح در سینما، در آن نمایش بگردد. چه بسیار نمایش هایی بوده اند که در همین سالن اصلی به روی صحنه رفته اند و بدون بهره گیری از فاکتورهای مورد اشاره توانسته اند تماشاگران را جذب کنند.

کد مطلب: ۵۰۴۳۵۷
لینک کوتاه کپی شد
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا؛ نمی دانم در این روزها که نمایش «راه مهر، راز سپهر» بر روی صحنه می رود چگونه مورد استقبال علاقمندان به تئاتر قرار می گیرد. وقتی ما برای دیدن این نمایش به سالن اصلی تئاتر شهر رفتیم آنچه تعجب ما را برانگیخت حضور تماشاگران اندک این نمایش بود. شاید ۱۰ روز از آغاز اجرای این نمایش گذشته بود؛ اما نمایش مخاطب چندانی نداشت. در اینجا چندین سوال برای ما مطرح شد. اول اینکه تماشاگر حرفه ای تئاتر چگونه نمایش های خود را بر می گزیند. آیا او به نام ها توجه دارد. حضور بازیگران نامی در یک نمایش یا نمایشی به کارگردانی یک کارگردان برجسته و شناخته شده ؟
همواره هم اینگونه نیست که تماشاگر برای انتخاب یک نمایش جهت دیدن به نام کارگردان توجه داشته باشد یا اینکه دنبال یک بازیگر مشهور و مطرح در سینما، در آن نمایش بگردد. چه بسیار نمایش هایی بوده اند که در همین سالن اصلی به روی صحنه رفته اند و بدون بهره گیری از فاکتورهای مورد اشاره توانسته اند تماشاگران را جذب کنند. و در کنار آن هم نمایش هایی بوده اند که ویژگی همچون پست مدرن و مدرن داشته اند و حتی درک آنها برای اساتید برجسته داانشگاههای هنری کشور هم سخت و حتی غیرممکن بوده است اما با استقبال عجیب تماشاگران مواجه شده است. حتی اگر ۹۸ درصد تماشاگران حاضر در آن نمایش خاص را هم تماشاگر مهمان بدانیم باز هم حضور آن تعداد از تماشاگر و پایداری در ماندن در سالن تا پایان نمایش را فقط می توان با یک علامت تعجب پاسخ داد.
اما در واقع چقدر یک نمایش با اتکا به ویژگی های به ذات خود می تواند مخاطباش را جذب کند؟ مسلما یک نمایش موفق از نمایشنامه تا کارگردانی و بازیگری را ازمهم ترین مولفه های جذب تماشاگر می توان دانست. در کنار این چند مولفه ، تبلیغات حرف بعدی را می زند. ولی اگر یک نمایش حرفی برای گفتن نداشته باشد عمدتا در سه بخش نمایشنامه، بازیگری و کارگردانی انتظار جذب مخاطب آن هم با انبوه تبلیغات باز کار بیهوده ای است.
نمایش «راه مهر، راز سپهر» با اقتباس از «شاهنامه» فردوسی، جنگ رستم و اسفندیار را موضوع نمایشنامه خود قرار داده است. داستانی که تقریبا بر هر ایرانی که اندک سواد خواندن و نوشتن داشته باشد آشکار است و همه از سرانجام اسفندیار در جنگ با رستم آگاه هستند. اگر بگوییم که مطلع بودن از داستان، یکی از دلایل روی نیاوردن تماشاگران تئاتر به دیدن چنین نمایش هایی است، در واقع می توان با مثالی دیگر این مورد را رد کرد. در ماه های گذشته باز در سالن اصلی تئاتر شهر شاهد اجرای نمایش «ترور» به کارگردانی و نویسندگی حمیدرضا نعیمی بودیم. این نمایش نیز با الهام از یک واقعه تاریخی و چگونگی شهادت امام علی (ع) توسط ابن مجلم نگاشته و به روی صحنه رفت. داستانی که بدون شک اینبار برای تمام مسلمانان جهان آشناست و در نمایش نعیمی نیز اصل ماجرا مورد تاکید قرار گرفته است. شاید تصور می شد که بخاطر آشنا بودن داستان برای مخاطب زوم شدن بر اصل داستان باعث واپس زدگی تماشاگر شود. اما شیوه روایت نعیمی از داستان و کنکاش در درونیات شخصیت های داستان به نوعی نقبی بر درون شخصیت ها بود که ماجرا را از دریچه دیگری برای تماشاگر روایت می کند.
کاری که در نمایش «راه مهر، راز سپهر» صورت نگرفته است و کارگردان نمایش اصرار بر روایت داستان به همان شیوه روایت در شاهنامه داشته است. شاهنامه در قالب کتابی که به نظم درآمده است برای اجرای نمایشی خود موقعیت های نمایشی خاصی را ایجاد می کند که البته باید این موقعیت ها را شناسایی کرد. روایت نمایشی رستم و اسفندیار که فقط بر پایه اشعار فردوسی باشد در واقع از جنبه های متعدد نمایشی آن می کاهد. پایبندی بیش از حد به متن اصلی سبب از بین رفتن خلاقیت در نمایش شده است. یکی از کارکردهای نمایش استفاده از موسیقی و گروه کُر است که بخشی از روایت را بر دوش می گیرد. اما این تمهید و بازیگران فرم هم نتوانسته اند که به نمایش جذابیتی افزون تر از متن اصلی بیفزایند. حتی می توان گفت که حضور بازیگران فرم در بسیاری از نمایش نابجا و بدون استفاده است.
درباره انتخاب دو بازیگر اصلی نمایش باید اذعان داشت که انتخاب بازیگر اسفندیار مناسب با توانایی های بازیگر برای ایفای نقش اسفندیار نبوده است. گر چه بازیگر رستم و سایرشخصیت ها نیز دارای ویژگی های مشترکی هستند که شباهت های بازی آنها چنان است که اگر نقش ها را جابجا کنیم فرق چندانی در کنش بازیگران نمی بینیم. مشکلی که در تمام بازیگران این نمایش دیده می شد به هنگام ادای دیالوگهای شعرگونه بود. چنانچه بازیگران فقط به ادای دیالوگ می اندیشیدند و چنان دیالوگها را تند و سریع ادا می کردند که گویی ترسی پنهان در درون آنهاست که قبل از یاد بردن دیالوگ سعی می کنند که آن را بر زبان جاری کنند و خود را رها سازنند و گام در مرحله بعدی نمایش بگذارند.
نمایش «راه مهر راز سپهر» را می توان نمایشی بر شمرد که کارگردان تلاش چندانی برای نمایشی کردن داستان رستم و اسفندیار نداشته است و فقط به داشته های اصل داستان شاهنامه اکتفا کرده است.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار