درس
گزارشگران تیز هوش، نیاز امروز
واحد آموزش پانا:در روزنامه نگاری، خوب نوشتن، فنی اساسی است. بدون این فن، خبرهای مهم، ماجراهای عجیب و غریب، تحلیل و تفسیر، شایعه و نظر با پیام درونی خود به آگاهی مخاطبان نخواهد رسید. اما اوج نوشتن و خوب نوشتن، که هنر روزنامه نگاری است؛در گزارش نویسی تبلور می یابد. گزارش،تجمیع مهارتهای چندگانه روزنامه نگاری است: خبر و مصاحبه و حتی یادداشت نویسی از این رو این بار هم به گزارش نگاری پرداخته ایم. چون دفعات گذشته تکرار می کنیم؛ با مطالعه ی صِرف کسی گزارش نویس نمی شود! مطالعه کنید تَا اصول کار را بیاموز
انواع گزارش
از نظر حجم، کارکرد و تاثیر، گزارش ها را می توان در دو گروه کوتاه و مفصل(گسترده) تقسیم کرد. گروه اول، وقت، نیرو و کار کم تری را طلب می کند و موضوع آن محدودتر و مستقیم تر است. مجموعه گزارشهای خبری، آزاد و مراسم، از جمله گزارش های کوتاه و گزارش از پدیده(شخص، محل و حادثه)، وصفی، تحقیقی و پی گیرانه، از جمله گزارش های گسترده به شمار می آیند.
گزارش های گسترده
لذت اصلی از گزارش نویسی به تنوع آن بر می گردد: از یک گزارش آزاد و احساساتی گرفته تا یک گزارش مقطعی که به یک برش محدود یا محل مشخص می پردازد. از یک گزارش مصاحبه مدار تا یادکردی از یک انسان تازه در گذشته، همه لذت بخش هستند. این گوناگونی در ذات خود باید با قدرت تطبیق بالای گزارشگر همراه باشد.
شاید بتوان ویژگی گزارشگر را در یک واژه خلاصه کرد: تیزهوشی.
چرا تیزهوشی؟
شرط مهم گزارش این است که برای رسانه و برای خواننده، دلخواه به نظر برسد و خواندنی باشد. بنابر این، باید واژه ها و عبارات را با درک ناشی از شناخت برگزید. اگر در گزارش لازم باشد، ترکیب های "خودرو ی زهوار دررفته" یا "خودروی کشتی وار" یا "خودروی لوکس" به مراتب رساتر، دقیق تر و بیان کننده تر از واژه تنهای "خودرو" است. یا مفهوم های فرار کردن، بیرون رفتن، ترک کردن، بیرون رانده شدن یا جیم شدن با مفهوم خروج یکی نیست. خُب اینکه شما کدام واژه را در چه زمانی؟ برای چه رسانه ای؟ برای چه مخاطبی؟ بنویسید، نیاز به تیزهوشی دارد. واین قدرت تشخیص گزارشگر در انتخاب واژه هاست که آن را خواندنی می کند.
تنوع در کار گزارش نویسی، به دست دادن تعریف مشخص از آن را دشوار می کند. نکته مهم این که گزارش، خبر نیست. به همین سبب از قید خشکی، رسمیت و فشردگی آزاد است. در جایگاه نوشته ای پویا، گزارش ممکن است بر مدار یک شایعه، یک وصف صمیمی، یک تحلیل غافلگیرکننده، توصیه ای کاربردی، فاجعه زیست محیطی یا دل مشغولی جمعی شکل بگیرد.
به علاوه، همین تنوع، تدارک گزارش را دشوار هم می کند، زیرا گزارش بر پایه تمام آموخته های گزارشگر بنا می شود و نیاز به توجه دقیق گزارشگر به علاقه ها، گرایش ها و سلیقه های مخاطب دارد و باید از قید پرگویی های توضیحی آزاد باشد. گاهی باید در مورد زمینه هایی اساسی تحقیق کرد، باید نکته های بنیادی و تحقیقی را به بیانی قابل فهم برگرداند، با هم مقایسه کرد و از دل آن پیام اصلی را در میان گذاشت. خبرنگاران، بدون مقدمه گزارشگر نمی شوند و گاهی باید در این راه چند سالی آموزش ببینند.
برای گزارش نویسی سرفصل های پایه ای زیر را می توان در نظر گرفت:
• فکر کردن؛
• تمرکز روی موضوع؛
• در نظر داشتن یک پیام محوری؛
• توضیح کامل موضوع برای خواننده، از اول تا به آخر؛
• گزینش هوشمندانه واژه ها و شهامت در بیان
دشواری دیگر گزارش ، کارکردهای آن است: آگاهی دهی، یاری دهی، سرگرم کردن، ترغیب و تفریح. در عین حال هریک از این کارکردها حدود و درجه هایی دارند. آگاهی دهی مثلا از به دست دادن آمارهای دقیق و قابل دسترسی تا توضیح برخی نکته های پیرامونی متفاوت است. یا ترغیب ممکن است از ارائه یک شیوه تازه اصلاح سر باشد تا شیوه اصلاح دید اجتماعی! گزارشگران این هدف ها را از طریق ارائه واژه ها و ترکیب های تازه، پی می گیرند تا مخاطب را راضی کنند.
ارسال دیدگاه