درس

کوتاه بنویسید! کوتاه

خبرگزاری پانا: خبرنویسی فعالیتی تخصصی و حرفه ای است که تابع اصول ، قواعد و استانداردهایی است که خبر را خواندنی می کند. خبرنگاران می نویسند و می گویند که خوانده و دیده شوند وگرنه چه بیهوده تلاشی است این نوشتن و گفتن! در این درس نکته ای مهم در خبرنویسی را از مقاله آموزشیِ ˝دکتر نعیم بدیعی˝ که در ویژه نامه آموزشی شماره /۱ رسانه به چاپ رسیده، با کمی تغییر می اوریم. نکاتی که بعدها در بسیاری از کتابهای خبرنویسی از همین مقاله آموزشی برگرفته و چاپ شده است.

کد مطلب: ۴۷۰۰۴۴
لینک کوتاه کپی شد

کوتاه ولی مفید و خواندنی بنویسید


روزنامه نگاری یک کار تخیلی نیست. بنابراین به ویژه در خبر نویسی نیاز به فضا سازی، شرح و بسط رخدادها - به ویژه در مورد وقایع عینی- نیست.


خبر را باید با جمله های کوتاه و رسا به صورتی نوشت، که قابل فهم و درک باشد. تحقیقات نشان می دهد؛ درک مفاهیم هر جمله با تعداد واژه های آن رابطه معکوس دارد. یعنی هر اندازه تعداد واژه های یک جمله کمتر باشد، درک مفهوم آن اسانتر است.


خبرنگار باید از نوشتن جمله های طولانی و مرکب خودداری کند، زیرا که چنین نوشته ای نه تنها به آسانی قابل فهم نیست؛ بلکه خواننده را خسته و او را از خواندن خبر دلسرد می کند.


فراموش نکنید! دنیای ما ، دنیای سرعت است. رقابت رسانه ای زیاد است. و البته مخاطب نه وقت دارد و نه حوصله که برای نوشته های طولانی ما وقت زیاد بگذارد، بلکه باید در حداقل زمان بیشترین اطلاعات را با جملات رسا منتقل کرد.


چرا باید کوتاه نوشت؟


۱-خبرنگار می تواند اهمیت و فوریت مطلب را با نوشتن جمله ها و بندهای کوتاه بهتر بیان کند.


۲-خبری که با جمله ها و بندهای کوتاه نوشته شود، صفحه بندی روزنامه را زیبا می سازد و خواننده را نیز خسته نمی کند.


۳- خبر ممکن است حتی بعد از تایپ و حروف چینی احتیاج به اصلاح داشته باشد. خبرهایی را که با جمله ها و بندهای کوتاه نوشته باشند ، آسانتر می توان تصحیح کرد.


نکات مهم


• وقتی میگوییم؛ جمله باید کوتاه نوشته شود. به این معنی نیست که خبر، حالت تلگرافی به خودبگیرد. خبر اگر به صورت تلگرافی و بدون ایجاد ارتباط میان کلمه ها و جمله ها نوشته شود، برای خواننده خوش آیند نخواهد بود. زیرا دارای ابهام بوده و رسا نیست.

• در مواقعی ممکن است که مطلبی را با یک جمله طولانی خیلی بهتر بیان کرد تا با چند جمله کوتاه، از اینرو باید دید که کدام نوشته مفهوم مطلب را بهتر منتقل می کند. باید توجه داشت که نوشتن جمله های طولانی احتیاج به تجربه و دقت بیشتر دارد.

• برای یک خبرنگار تازه کار بهترین روش آن است که از هر موضوع یک بند بسازد. تحقیق نشان می دهد که جملاتِ کمتر از ۲۰ کلمه درک آسانتری دارد. از اینرو در نوشتن هر جمله باید کوشش کرد که تعداد کلمه ها از ۲۰ واژه بیشتر نباشد.


رعایت این نکته ها در هر مورد الزامی نیست. اگر جمله ای بیش از ۲۰ کلمه داشته باشد باید آن را خواند و از صراحت و رسایی معنی آن اطمینان حاصل کرد.


معیار رسایی و روانی برای درک جملات چیست؟


اما از کجا بفهمیم که رسا و روان نوشته ایم و مطلب ما قابل درک است؟ اگر در بازخوانی مطلبی، برای درک معنی و فهمیدن جمله یا جملاتی، دو بار باید آن را خواند تا فهمیده شود یعنی آن مطلب را یا باید دوباره نوشت و نیاز به اصلاح دارد و یا به دو یا باید آن را به چند جمله کوتاه و رسا تقسیم کرد.


معیار کوتاهی خبر چیست؟


بنابر این شاید ملاک واضح و روشنی برای کوتاهی خبر نتوان بیان کرد. بهترین معیار برای یک خبر خوب، خواندنی و جذاب بودن آن است؛ بطوریکه در خواننده رغبت و حوصله برای خواندن و دنبال کردن مطب وجود داشته باشد. بخشی از این جذابیت و خواندنی بودن خبر و مطلب رسانه ای با کوتاه و روان و رسا نویسی حاصل می شود.


عواملی که در خواننده رغبت و حوصله برای خواندن خبر ما بوجود می آورد و خبر را کوتاه تر می کند:


*واژه های اضافی را حذف کنید


بخشی از جذابیت یک خبر را حذف واژه های اضافی بوجود می آورد چون باعث کوتاه شدن و احتمالا رسایی جملات می شود واژه های اضافی حشو و زواید هستند که خبر را ملال آور می کنند.


یک خبر نویس خوب وازه هایی که وجودشان تاثیری در مفهوم مطلب ندارد را حذف می کند .

مثال:
۱-جمله نادرست: سواری پس از تصادف با اتوبوس مسافربری به کلی منهدم شد.
۲-جمله درست: سواری پس از تصادف با اتوبوس منهم شد.


*پرهیز از کلیشه ها


یکی از راههای کوتاه کردن جملات پرهیز از عادت های کلیشه ای در خبرنویسی است به این دو جمله دقت کنید :
۳-جمله نادرست: وی در ادامه سخنانش اضافه کرد-...
۴-جمله درست: وی افزود....


توصیه می شود روزنامه نگاران تا حد ممکن از به کارگیری عبارتهایی مانند "وی ضمن اشاره به ... یا "وی ضمن انتقاد نسبت به ...." ... ضمن بیان این موضوع ..."خودداری کنند. به ویژه زمانی که این عبارت ها جملات را طولانی ، نامفهوم و یا سخت می کنند. هرچه جملات مرکب را به جملات کوتاه مبدل کنید؛ امکان انتقال پیام را به مخاطب، ساده تر کرده اید، و البته کوتاه تر نوشته اید .

مثال :
"جبهه نجات ملی مصر ضمن مخالفت با بیانیه قانون اساسی جدید این کشور که توسط عدلی منصور رئیس جمهور موقت مصر دیروز انتشار یافت، اعلام کرد: بیانیه قانون اساسی بدون هماهنگی با این جبهه تنظیم و اعلام شده است" .
بهتر است است اینگونه بنویسیم:
"جبهه نجات ملی مصر با بیانیۀ قانون اساسی جدید این کشور مخالفت کرد. آنها می گویند: بیانیه جدید بدون هماهنگی با این جبهه تنظیم شده است. عدلی منصور ، رئیس جمهور مصر دیروز این بیانیه را منتشر کرد.


*پرهیز از تکرار


متاسفانه برخی از خبرنگاران بریا حجم دادن های غیرضروری به خبرها به تکرار روی می آورند که این موضوع با اصل کوتاه نویسی و "ایجاز" در تناقض است و خواننده را نسبت به خبر دل زده و خسته می کند و شاید از خیر خواندن خبر بگذرد.


فراموش نکنید ! یک کلمه بهتر از دو کلمه است مثلا؛ تاکید بر ارجحیت نوشتن یک کلمۀ "گفت" به جای دو کلمه "اظهار داشت" است.

------------------------------------------------------------------------------------------------


منابع : ویژه نامه آموزشی رسانه شماره /۱ شیوه نگارش در رسانه ها: احمد توکلی نشر ثانیه

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار