درس

انواع سوالات مصاحبه /۲

خبرگزاری پانا:در درس قبلی، به اهمیت و ضرورت سوالات مصاحبه پرداخته و سپس به ذکر دو نوع از انواع سوالات یعنی سوالات باز و بسته بسنده کردیم. در ادامه امروز باز هم به سراغ انواع سوالات می رویم.

کد مطلب: ۴۵۶۵۹۶
لینک کوتاه کپی شد

۲ )سوالا ت باز


سوالاتی که به پاسخی بیش از چند کلمه نیاز دارد.در واقع چراغ سبز مصاحبه است یعنی به مصاحبه شونده اجازه می دهید هر چه می خواهد بگویدو معمولا سه عنصر از شش عنصر خبری در طراحی آن نقش دارند،(چه -چرا-و چگونه).


در سوال باز خبرنگار، مصاحبه شونده را محدود نمی کند.این گونه سوال ها مصاحبه شونده را تشویق می کند که به شرح وتوصیف موضوع بپردازد و پاسخ مفصل بدهد.


مثال :
هدف شما از پیوستن به ارتش آزادی بخش چه بود؟

چه شد که تصمیم گرفتید در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنید؟


۱-۲سوالات توضیحی و مشوق


یکی از انواع سوالات باز "تکرار آخرین جمله مخاطب به صورت یک سوال" است. از این روش زمانی استفاده می شود که احساس می کنید، مخاطب ممکن است حرفهای بیشتری برای گفتن داشته باشد؛ اما با پرسش مستقیم نمی توان وی را وادار به این کار کرد. به این ترتیب نشان می دهید به حرفهای مصاحبه شونده کاملا گوش می کنید و توجه دارید

.
* از این روش نباید زیاد استفاده کرد.


مثال :
مصاحبه شونده: از حرف او واقعا ناراحت شدم [وقفه در صحبت]
مصاحبه کننده: از حرفش ناراحت شدید؟

۲ - ۲ - سوالات دامنه دار


در این نوع سوالات باز از مصاحبه کننده می خواهید که برای گفته های خود مثال بزند، یا در مورد جزئیات بیشتر توضیح دهد. در واقع مثال پیوند ارتباطی موجود بین شما و مصاحبه شونده را تقویت کند.

۳-۲-سوالات رفع ابهام


این سوالات باز ، به منظور شفاف سازی موضوع و پیشگیری از سوء تفاهم پرسیده می شود فراموش نکنید!در جریان مصاحبه باید درکتان از گفته های مصاحبه کننده دقیقا منطبق با منظور اصلی وی از صحبتهایش باشد یعنی همان ارتباط کامل .


مثال:
پس منظور شما این است که ...

بنابراین آیا صحیح است که بگوییم...


به علت اینکه هر کلمه ای برای هر فرد معنای خاص و متفاوت دارد چنانچه در خلال صحبتهای مصاحبه کننده منظور وی را متوجه نشدید یا برایتان مبهم بود و تردید داشتید با عبارتهایی شبیه به آنچه گفتیم یا مثل: من منظور شما را درست فهمیدم که ..... گفته ها و منظور وی را کنترل کنید.


*به این سوال ها روشن کننده نیز گفته شده است.


* خبر نگارانِ تازه کار؛ باید خود را به پرسیدن سوالات رفع ابهام عادت دهند. در ابتدای کار ممکن است به علل مختلف از اشتباه تا شنیدن جمله تا طرز فکر متفاوت با مخاطب و به کار بردن لغات متفاوت و ... سوء تفاهم بوجود آید.


* سوالات باز، اگر بدقت انتخاب شوند و درست تنظیم شوند (ترتیب قرار گرفتن سوالات) مصاحبه شونده را سرذوق آورده و در را به روی انبوهی از اطلاعات باز می کند و نیز نشان گر علاقمندی مصاحبه کننده به مصاحبه است.


* عیب اینگونه سوالات این است که مصاحبه شونده ممکن است زیاد صحبت کند بحث از مسیراصلی منحرف شود . وقت زیادی گرفته شود و شما به سوالات دیگر نرسید و در کل خسته کننده شود. لذا تاکید می کنیم هدف خود را همان ابتدای مصاحبه روشن کنید و مسیر مصاحبه را معلوم و دائما کنترل کنید و اجازه پرحرفی به مصاحبه شونده ندهید! البته هوشمندانه و با رعایت نزاکت.

۳-۲- سوالات مستقیم،تاثیر گذار و جهت دار

این سوالات جذاب نیستند و پرسیدن آنها نوعی دغل کاری است. استفاده از آنها توصیه نمی شود.


توجه داشته باشید که این سوالات بار معنایی مثبت و یا منفی ویژه ای دارند و در حقیقت پاسخهای مخاطب را کنترل می کنند. معمولا خبرنگاران خاص چنین سوالاتی را برای حمایت از قدرتها طرح می کنند. شاید هم خبرنگار قصد دارد تنها با بدست آوردن چند بند نقل قول، آنها را در جای از پیش تعیین شده بچیند و خبر خود را سر هم بندی کند.


در واقع مصاحبه گر خودش جواب سوال را در سوال قرار میدهد. و پاسخ مصاحبه شونده محرز است.


مثال:
این موضوع در مناطقی که رانندگی با سرعت بیش از ۶۰ کیلومتر در آنها ممنوع است، به حفظ جان مردم کمک می کند، شکی نیست؛ پس چرا باید به حرف رانندگان خودخواهِ طرفدار سرعت گوش کنیم؟


پاپ گفته که عشق مهم ترین چیز در دنیاست، شما هم موافقید؟ (به جای پاپ می توانید از مادر ترزا، یا نام هر فرد مشهور دیگری را قرار دهید.)


۴-۲- سوالات تکمیلی


سوالات تعقیب کننده یا تکمیلی سوال هایی هستند که به دنبال هم می آیند تا مو ضوع نا تمامی را کامل کنندیا زمانی مطرح میشوند که خبرنگار در پاسخ اولیه، جواب خود را به خوبی دریافت نکرده است.به دلیل اینکه مصاحبه شونده خوب سوال را درک نکرده و یا احیانا نخواسته به آن جواب درست بدهد.سوالات "چرا" و "چگونه"نیز جزو این نوع است.یا اینکه خبر نگار پاسخی را دریافت کرده که راضی و قانع نشده و می پرسد: می شود کمی بیشتر توضیح دهید؟


مثال:
آیا در انتخابات ریاست جمهوری قصد کاندیدا شدن دارید؟
پاسخ: به هیچ وجه
سوال تکمیلی:چرا؟

ادامه دارد.......

---------------------------------------------------------------------------------------

منابع:۱.آداب مصاحبه مطبوعاتی: سالی آدامز -وینفورد هیکس ترجمه:سید محمد فکور پور

۲ . واژه های کلیدی در روزنامه نگاری :دکتر احمد توکلی


ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار