مرگ تدریجی خلیج گرگان ، میراث گذشتگان در خطر تهدید جدی

اگر احتمال ادامه پایین روی آب تا حدود یک متر دیگر طی ۴ الی ۵ سال آینده در عمل اتفاق بیفتد به طور قطع و یقین بر اساس میزان کاهش عمق سالانه می توان پیش بینی کرد این خلیج به مرگ محکوم و دیگر قابلیت گردشگری – تفریحی – صیادی – زیستگاهی پرندگان و غیره را از دست خواهد داد.

کد مطلب: ۴۴۷۰۳۸
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش پانا از استان گلستان ، همانگونه که مطلع هستید خلیج گرگان در منتهی الیه جنوب شرقی دریای خزر واقع شده است و دارای قدمتی به طول چندین قرن می باشد که توسط شبه جزیره میانکاله که به صورت یک موج شکن طبیعی است این خلیج را از دریای خزر جدا نموده و همچون حصاری طبیعی او را از گزنه امواج خروشان دریای خزر حفظ می نماید. لازم به ذکر است که این خلیج در زمان بالا بودن سطح تراز آب دریا در حدود ۴۰۰ کیلومتر مربع وسعت داشته بطوری که حداکثر عرض آن ۱۴ کیلومتر در قسمتهای شرقی بوده و در قسمتهای غربی آن از عرض آن کمی کاسته می شود.

در سوابق تاریخی آن در کتب و مقالات متعدد گفته شده است که در زمان قاجار جزیره آشوراده در دست روس ها بوده و به عنوان مهمترین مرکز استعمال خاویاری از آن نام برده می شد که آثار و بقایای حضور آنها ، هنوز در میانکاله باقی است و البته قدیمی های بندرگز هم از تردد روس ها با کشتی های باری و مسافری در دریای خزر و نهایتاً عبور از کانال و پهلو گرفتن در خلیج یاد کرده و فانوس دریایی بندرگز را صحت گفتمان خویش مطرح می نمایند - عده ای هم زمانی را که آب دریا در پای فانوس و سد احداثی تا زمین های کمالی در جریان بود از اشیاء و شیشه های مختلف و ظروفی که در کف دریا هنگام شنا پیدا می کردند به اهمیت تردد کشتی های روسی پی برده و آن را نقل می کنند .

لنگر بزرگی که الان در میدانی کوچک در جلوی کارخانه اخوین نصب شده از باقی مانده های ورود و خروج کشتی های روسی آن زمان است که توسط شناگران و ماهیگیران بندرگز ی از قعر دریا خارج و به عنوان سمبل و نماد دریایی این شهر نگهداری و در مسیر دریا نصب شده است تا آثار و اعتبار بندری این شهر در اذهان مردم و گردشگران باقی بماند.

اگر فقط کمی به دو سه دهه قبل بازگردیم در دهانه رودخانه های منتهی به خلیج گرگان نظیر قره سو و مرزن جو مرکز تخم گذاری ماهیان و صید ماهیانی نظیر کپور - کفال - سیاه کولی و اورنج بوده و صیادان محلی در این محل ها به صید ماهی مشغول بودند. مانند این رودخانه ها در رودخانه های منتهی به دریا در املاک نوکنده هم وجود داشت که ماهی ها تا زمین های شالیزاری مالکان مزنگی و نوکندی نفوذ کرده و کشاورزان در زمان تخم گذاری در املاک شالی زاری خویش آنان را علاوه بر رودخانه های همجوارش صید می کردند.

اگر چه روند تحقیقات و بررسی ها نشان از آمار نوسانات آب دریای خزر در طی ده قرن گذشته داشته بگونه ای که هر ۴۰ الی ۵۰ سال یکبار آب دریای خزر سیکل (هیدرولیک) را طی می نماید یعنی در سال ۱۳۵۶ سطح آب دریا پایین رفته و به حدود تراز ۲/۲۸ متر رسیده بود و پس از آن به مدت ۱۸ سال آب دریا بالا آمده و در سال ۱۳۷۴ به اوج خود رسید و سواحل را مورد تهدید قرار داد به گونه ای که دولت وقت به ناچار روستای قره سو را از خط ساحلی به محدوده نزدیک راه آهن منتقل و جابه جا نمود و در سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۹۳ به مدت ۱۹ سال روند پایین روی آب دریا ادامه یافته و هنوز هم ادامه دارد و طبق بررسی های انجام گرفته از سوی مرکز ملی مطالعات و تحقیقات دریای خزر (زیر مجموعه موسسه تحقیقات آب وزارت نیرو) احتمال ادامه پایین روی آب دریا طی ۵ سال آینده در حدود یک متر دیگر نیز دور از نظر نخواهد بود.

با این همه باید گفت قصه اینبار فرق می کند اینبار آنچه مهم است(کاهش آبدهی رود ولگا - عدم بارندگی کافی - پدیده گرم شدن زمین - تبخیر آب دریا و دهها عوامل دیگر بر روند نوسانات آب دریای خزر تاثیرگذار هستند ولی تاکنون میزان اثرگذاری هر یک از عوامل به طور دقیق و به تفکیک اندازه گیری مشخص نشده است.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار