درباره سی و چهار سالگی جشنواره بین المللی فیلم فجر؛
هیات انتخاب مهم تر از هیات داوری
آرای هیات انتخاب یک جشنواره چه بسا مهم تر از آرای هیات داوران است. چراکه راهیابی یک فیلم به جشنواره فیلم فجر به معنای فرصت یافتن برای نقد و دیده شدن و یک گام پیشرفتن در اکران عمومی و کسب امتیازی نسبت به فیلم های بازمانده است... .
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا، جشنواره فیلم فجر امسال در حالی ۳۴ ساله می شود که همچون هر دوره برگزاری بحث های فراوانی را به دنبال دارد. آذر ماه و دی ماه هر سال را شاید بتوان مهم ترین زمان برای تعیین سرنوشت یکساله فعالیت هنری فیلمسازان و البته بازیگران و دست اندرکاران سینمایی دانست که ویترین هنری و حتی زاویه دید و تفکر فرهنگی یک کشور را تشکیل می دهد. سینما به عنوان پرمخاطب ترین شاخه فرهنگی کشور البته در فاصله ای نزدیک با موسیقی بار یکساله خود را در جشنواره بین المللی فیلم فجر در بازه زمانی ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه همزمان با سالروز پیروزی انقلاب اسلامی ایران می بندد و افق پیش روی آن با نظرات، دیدگاه ها و میزان استقبال مردمی و هنرمندان و بازتاب رسانه ای مشخص می شود. از این رو بدیهی است اگر فیلمسازان و کارگردانان کشورمان به ویژه آنان که جوان تر هستند و سودای سیمرغ دارند، برای رساندن فیلم هایشان به این رقابت تنگاتنگ و البته ناگزیر متاثر از سلیقه داوران بکوشند. از ابزارها و روابط خود و میزان نفوذ و تاثیر و گاه سابقه شان برای به کرسی نشاندن این مدعا که فیلم خوبی ساخته اند و اگر میدانی برای عرضه بیابند آن را به عنوان
مهم ترین رویداد سینمایی سال معرفی خواهند کرد، به هر دری بزنند.
با این حال هر ساله عده ای هیات انتخاب جشنواره بین المللی فیلم فجر را تشکیل می دهند که آن ها الزاما سلیقه و البته معیارهایی استاندارد و تعریف شده بر اساس تجربه های شخصی خود با فیلمسازان علاقه مند به شرکت در جشنواره بین المللی فیلم فجر ندارند. اما بررسی اجمالی روند شرکت فیلم ها در بخش سودای سیمرغ جشنواره روال مشخصی را برای جامعه سینمایی کشور مشخص می کند. بدین ترتیب که معمولا لیست این بخش متشکل از چند فیلمساز نام آور است که سابقه تولید فیلم های جنجالی را در کارنامه کاری خود دارند. تعدادی دیگر در گروهی قرار می گیرند که به سینمای تجاری بیشتر می اندیشند و هدفشان بهره گیری از ستاره ها برای کسب گیشه است. در این میان اسامی فیلمسازانی که دومین فیلم خود را با سابقه ای درخشان در اولین تجربه ساخت فیلم بلند خود یدک می کشند نیز به چشم می خورد و این احتمال که آن ها باز هم خواهند درخشید. برخی از فیلمسازان که حتما به فیلم هایشان بلکه صرف حضورشان در جشنواره می تواند نوید اتفاقات جالبی را برای سینماگران رقم بزند هم انگار بنا به سیاستی نانوشته بهتر است در این لیست جای بگیرند. فیلم هایی متعلق به گونه دفاع مقدس نیز به دلیل
اهمیت مضمونی و اولویت های نظام هم عمدتا یک پای ثابت فیلم های جشنواره را تشکیل می دهند. برای همه این ها همچون دوره های پیشین برگزاری فیلم فجر می توان مصادیقی در لیست فیلم های سودای سیمرغ جشنواره امسال پیدا کرد و برای همه فیلم هایی که از این رقابت دوست داشتنی و جذاب و پر سر و صدا بازماندند، نیز می توان چنین مصادیقی در لیست ناکامان یافت. اما نکته قابل تامل در این است که در ترازوی متر و معیار کلی و ذهنیت عمومی جامعه سینمایی کشور و علاقه مندان جدی سینما کدامیک از این دو لیست راه یافته ها و بازمانده ها کفه سنگین تر را از آن خود می کنند؟! کدامیک از این دو گروه می توانند طبق پیش بینی هیات انتخابی که بدون شک و ناگزیر متاثر از سلیقه و مصلحت هستند، در آینده یکسال بعد سینما جایگاه بهتری را به خود اختصاص دهند و با سلیقه مردم نیز همخوان باشند؟!
به نظر می رسد تجربه برگزاری سی و چهار دوره مهم ترین رویداد سینمایی و البته فرهنگی کشور دست کم باید جامعه سینمایی کشور به ویژه تصمیم گیران و مسئولان این حوزه را به این نتیجه رسانده باشد که نگاهی به کارنامه فروش، استقبال مردم، حواشی و بحث ها پیرامون فیلم های اکران شده در یکسال اخیر به ویژه آن هایی که در جشنواره فیلم فجر حضور داشتند و مقایسه این کارنامه با میزان استقبال آن در بازه زمانی برگزاری جشنواره فیلم فجر می تواند جریانی کلی را ترسیم کند که سرلوحه کار ما در برنامه ریزی بهتر و دقیق تر برای برگزاری جشنواره بین المللی فیلم فجر در دوره های آتی خواهد بود.
جشنواره فیلم فجر همچنین در سال های اخیر برگزاری خود ثابت کرده است که انتخاب هایش با معیارهای مردمی در انتخاب و مهر تایید زدن بر یک فیلم تفاوت و فاصله بسیار دارد و همچنین از سویی دیگر بر اهمیت این ویترین فرهنگی صحه گذاشته است. مهم ترین مصداق این مدعا را می توان در رسیدن فیلم سینمایی «شیار ۱۴۳» به جشنواره فیلم فجر دانست که پس از بحث و حاشیه های فراوان راه خود را به سی و دومین دوره برگزاری جشنواره باز کرد. موفقیت این فیلم و دیده شدنش در سی و دومین رویداد سینمایی فجر نه تنها آینده این فیلم و سرنوشت آن را در موفقیت های پی در پی بعدی رقم زد، بلکه مسیر فیلمسازی را برای کارگردان جوانش نیز تسهیل کرد که حالا در تجربه ای نو قرار است سومین اثر سینمایی خود را در سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر در معرض نقد و بررسی قرار دهد. بنابراین در این که جشنواره فیلم فجر برای آینده یکساله سینما، فیلم های شرکت کننده و کارگردانانشان سرنوشت ساز است تردیدی نیست. اما جای سوال و شگفتی است که چرا این رویداد مهم و سرنوشت ساز باید تا این حد متزلزل عمل کند؟! آن طور که یک فیلم در مرز باریک میان راهیابی به جشنواره و بازماندن از آن سرنوشتی
معکوس پیدا کند و خود را به شانس و تقدیر خود بسپارد؟! و در پایان باید تاکید کرد که آرای هیات انتخاب یک جشنواره چه بسا مهم تر از آرای هیات داوران است. چراکه راهیابی یک فیلم به جشنواره فیلم فجر به معنای فرصت یافتن برای نقد و دیده شدن و یک گام پیشرفتن در اکران عمومی و کسب امتیازی نسبت به فیلم های بازمانده است و این رسالت خطیر وقتی به گروهی سپرده می شود، باید همه هم و غم خود را برای بهترین انتخاب ها با کم ترین سوگیری ها و خطاهایی که حداقل ناگزیرند، به کار بندند.
یادداشت از: رکسانا قهقرایی
ارسال دیدگاه