مرکز پژوهش‌های مجلس بررسی کرد

۳ سناریو بررسی لوایح بودجه ۹۵ و برنامه ششم

مرکز پژوهش‌های مجلس به سناریوهای موجود برای بررسی لوایح بودجه ۹۵ و برنامه ششم توسعه پرداخت.

کد مطلب: ۴۴۰۲۲۹
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرگزاری پانا مرکز پژوهش‌های مجلس نکاتی درباره بررسی برنامه ششم توسعه و بودجه ۱۳۹۵ کل کشور در مجلس شورای اسلامی منتشر کرد.

در این گزارش آمده است: با توجه به عدم تقدیم لایحه برنامه ششم توسعه به مجلس شورای اسلامی در موعد مقرر شده برای دولت در قوانین ذیربط، تداخل زمان ارائه آن با زمان تقدیم و بررسی لایحه بودجه سال ۱۳۹۵ قطعی است و از این رو مجلس شورای اسلامی هم در بررسی این دو لایحه به لحاظ آیین‌نامه‌ای و هم به لحاظ ماهوی با مشکلات روبرو است.

این گزارش نشان می‌دهد که امکان بررسی هر دو لایحه در مجلس شورای اسلامی تا قبل از پایان سال ۱۳۹۴ وجود ندارد، یا با سختی و احتمالاً کاهش کیفیت بررسی روبرو خواهد بود. سه‌سناریو درباره نحوه بررسی این دو لایحه وجود دارد.

طبق ماده (۸) قانون برنامه و بودجه کشور (مصوب سال ۱۳۵۱) دولت موظف است حداقل ۶ ماه قبل از پایان هر دوره برنامه، لایحه برنامه دوره بعد را جهت تصویب به مجلس تقدیم کند. بر این اساس دولت موظف است تا ۱۵ آذرماه ۱۳۹۴ لایحه بودجه سال ۱۳۹۵ کل کشور را به مجلس شورای اسلامی تقدیم کند.

با توجه به موارد مزبور و تجربه‌های گذشته در نوع تعاملات دولت و مجلس در خصوص لوایح بودجه و برنامه و نظر به تغییر اراده دولت مبنی بر ارائه لایحه برنامه ششم توسعه به جای اسفندماه ۱۳۹۴، همراه لایحه بودجه سال ۱۳۹۵ به مجلس و با توجه به اهمیت وجود ارتباط مابین برنامه و بودجه، سناریوهای ذیل قابل توجه خواهد بود:

سناریوی اول - سناریوی رسیدگی همزمان به برنامه ششم و لایحه بودجه سال ۱۳۹۵

در صورتی که مجلس شورای اسلامی پس از تعطیلی صحن علنی (منتهی به ۱۳۹۴.۹.۱۲) و احتمال ارائه برنامه ششم توسعه به همراه لایحه بودجه سال ۱۳۹۵ در تاریخ یکم دی‌ماه ۱۳۹۴؛ مجلس بررسی برنامه ششم را در دستور کار قرار دهد با زمان بندی زیر روبرو خواهیم بود:

فرآیند بررسی لایحه برنامه ششم توسعه در سناریوی اول

در صورتی که در روز کاری سه‌شنبه ۱۳۹۴.۱۰.۱، لایحه بودجه ۱۳۹۵ نیز تقدیم مجلس شود و همان روز چاپ و توزیع شود با زمان بندی زیر روبرو هستیم:

بدین‌ترتیب در فاصله زمانی ۱۳۹۴.۱۰.۱ تا ۱۳۹۴.۱۱.۳ هم کمیسیون‌های تخصصی مجلس شورای اسلامی و هم کمیسیون تلفیق و پس از آن صحن علنی باید هر دو لایحه برنامه ششم توسعه و لایحه بودجه سال ۱۳۹۵ به طور همزمان رسیدگی کنند و با توجه به تقویم کاری مجلس در روز ۱۳۹۴.۱۱.۴ هر دو لایحه آماده بررسی در صحن مجلس خواهند بود؛ در عمل انجام این کار توسط کمیسیون‌های تخصصی و کمیسیون تلفیق و صحن مجلس ناممکن است.

سناریوی دوم - رسیدگی به لایحه برنامه ششم در اولویت بررسی قرار گیرد:

در این حالت با فرض تقدیم لایحه برنامه در اول دی‌ماه و آغاز بررسی آن در مجلس شورای اسلامی، بررسی لایحه برنامه در تاریخ ۱۳۹۴.۱۱.۴ در کمیسیون تلفیق پایان خواهد یافت. اگر بررسی لایحه بودجه بلافاصله بعد از پایان بررسی لایحه برنامه آغاز شود، آنگاه کمیسیون‌های تخصصی و کمیسیون تلفیق در مجلس شورای اسلامی طبق فرآیند آیین‌نامه‌ای در تاریخ ۱۳۹۴.۱۲.۹ بررسی آن را به پایان رسانده و آماده رسیدگی در صحن مجلس خواهد بود که این امر به لحاظ مهلت‌های قانونی برای انتخابات مجلس دهم در عمل ناممکن است.

به عبارت دیگر، حدود دو ماه متوالی فرصت رسیدگی نمایندگان به مسائل حوزه‌های انتخابیه وجود ندارد و عملاً نمایندگان کمیسیون تلفیق بودجه با توجه به آغاز هفته سرکشی به حوزه‌های انتخابیه و ۲ هفته آماده شدن برای شرکت در انتخابات مجلس از ۱۴ بهمن تا ۹ اسفندماه سال ۱۳۹۴ امکان استفاده از آن زمان را نخواهند داشت و بررسی لایحه بودجه نیز در صحن علنی به بعد از انتخابات مجلس و در هفته‌های آخر اسفندماه موکول می‌شود.

سناریوی سوم - رسیدگی به لایحه بودجه سال ۱۳۹۵ در اولویت بررسی قرار گیرد با فرض عدم تمدید مهلت بررسی

فرآیند ذکر شده در خصوص بررسی لایحه بودجه سال ۱۳۹۵ حاکم است و بررسی لایحه بودجه در کمیسیون‌های تخصصی انجام شده و در زمان ۱۳۹۴.۱۱.۳ تا ۱۳۹۴.۱۱.۱۴ آماده رسیدگی در صحن علنی مجلس خواهد بود.

بدین ترتیب عملاً بررسی لایحه برنامه ششم توسعه در صحن علنی به بعد از انتخابات مجلس شورای اسلامی موکول خواهد شد.

نتیجه‌گیری

با توجه به نکات مزبور راه‌حل‌های زیر متصور است:

الف) اولویت دادن به بررسی برنامه ششم و اتمام آن که در بهترین حالت با توجه به تقویم کاری مجلس تا انتهای بهمن‌ماه طول خواهد کشید و سپس بررسی لایحه بودجه سال ۱۳۹۵. در صورت کمبود وقت، در این سناریو می‌توان از ساز و کار بودجه چند دوازدهم برای گردش امور مالی دولت در ماه‌های اول سال ۱۳۹۵ (تا تصویب بودجه سال ۱۳۹۵) استفاده کرد.

ب) اولویت دادن به بررسی بودجه سال ۱۳۹۵ و پذیرش ضمنی نظر دولت در خصوص رعایت چارچوب برنامه ششم در تدوین بودجه سال ۱۳۹۵ و درخواست رفع مغایرت‌های احتمالی آن از دولت، در این صورت بررسی لایحه برنامه ششم توسعه پس از اتمام بررسی لایحه بودجه سال ۱۳۹۵ می‌تواند تا آخر مجلس نهم (اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۵) ادامه داشته باشد. ارائه لایحه تمدید یک ساله یا ۶ ماهه برنامه پنجم توسعه به مجلس نهم در این صورت ضروری است؛ بدین‌ترتیب مجلس شورای اسلامی کار کارشناسی بررسی برنامه را به دور از تعجیل انجام خواهد داد.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار