حق بازپخش های متعدد سریال ها در تلویزیون عاید که می شود؟
امضا کنید این اثر مال تلویزیون است!
چه کسی، چه سریالی را با چه هدفی و از چه مجرایی و برای چه مخاطبی بازپخش میکند؟!
به گزارش خبرنگار فرهگی پانا، تا اوایل دهه ۷۰ صرفا شبکههای یک و دو سیما نسبت به تولید و پخش برنامههای تلویزیونی اقدام میکردند تا اینکه در دی ماه سال ۷۲، شبکه سه با رویکرد جوان و سپس در آذر ۷۴، شبکه پنج با هدف تامین نیازهای مخاطبان پایتختنشین و در فروردین ۷۵، شبکه چهار با نگاه ویژه به نخبگان و فرهیختگان تاسیس شدند. در آذر ۷۸ هم شبکه خبر با رویکرد اطلاع رسانی به جمع شبکههای تلویزیونی اضافه شد.
این روند تاسیس شبکههای تلویزیونی جدید به صورت تدریجی ادامه یافت تا این که در دوران مدیریت عزت الله ضرغامی شتاب بیسابقهای به خود گرفت. راهاندازی شبکههای تلویزیونی ورزش، نسیم، آی فیلم، افق، شما، بازار، نمایش، سلامت و... را باید محصول این دوره دانست که بدون برنامهریزی و بسترسازی مناسب و کافی برای تامین آنتن آنها و در شعار با هدف تامین نیازهای رسانهای مخاطبان متکثر تلویزیون و رقابت با شبکههای ماهوارهای صورت گرفت. شعاری که هیچ وقت عملی و روی آنتن عیان نشد!
این روند همچنین در حال ادامه یافتن و قرار بر این بود که شبکههای جدید دیگری با عنوانهای علم و فناوری، فرهنگ و هنر، توریسم، گردشگری، اقتصاد، زیارت و۳ شبکه ورزشی دیگر نیز به لیست بلندبالای شبکههای تلویزیونی اضافه شود اما این روند با تغییر مدیریت در سازمان صداوسیما و روی کار آمدن محمد سرافراز نه تنها متوقف ماند، بلکه سیاست جدیدی با عنوان چابک سازی در مسیر حذف شبکههای بدون کارکرد و تعریف شبکه-کانالها برای شبکههایی که فعالیت همسویی دارند، تغییر رویکرد شبکههای سراسری اتخاذ شد که به نظر میرسد گذشته از کیفیت نامطلوب خروجی آنتن شبکههای تازه تاسیس، متاثر از شرایط و بحران مالی تلویزیون بود.
با این حال همچنان تعداد شبکههای تلویزیونی سازمان که مدعی ربودن گوی سبقت در جذب بینندگان ایرانی از شبکه های ماهوارهای هستند، زیاد است و برای پر کردن آنتن آنها چارهای جز تعبیه تکرارهای متعدد برنامههای تولیدی در کنداکتور شبکهها، روی آوردن به بازپخش فیلمها وسریالهای آرشیوی و بعضا تاریخ مصرف گذشته و مرور کردن نوستالوژیها نیست و کافی است جدول پخش یک روز از یک شبکه تلویزیونی را مرور کنیم تا به نسبت میان برنامههای تامینی و تولیدی پی ببریم اما آنچه در این گزارش مورد توجه قرار گرفته، قواعد حاکم بر بازپخشهای تلویزیونی است.
در شرایطی که رسانه ملی از کمبود سرمایه کافی برای تولید آثار درخور رنج میبرد، هوشمندی در انتخاب آثاری نمایشی که با شرایط روزگار اکنون همخوان باشند، مخاطبان انگیزه و تمایلی برای بازپخش آنها نشان دهند و یا مناسبت و اتفاقی بهانه مدیران تلویزیون برای مرور دوباره آنها شود، اهمیت بیشتری پیدا میکند. ضمن این که اساسا منبع تصمیم گیری برای بازپخش یک برنامه یا سریال در تلویزیون نیز در هالهای از ابهام قرار دارد و شاید سوالات ساده و مهم لاسول در نظریههای ارتباطی اینجا کاربرد یابد که چه کسی، چه سریالی را با چه هدفی و از چه مجرایی(شبکه) و برای چه گروه مخاطبانی روی آنتن میفرستد؟!
نکته قابل تامل دیگر اما حقوق و وظایف متقابل صداوسیما و صاحبان یک اثر است و بررسی این که در قراردادهای تهیهکنندگان تلویزیون با سازمان، مادهها و بندهایی برای تعلق مادی یا معنوی یک اثر تعریف شده است یا نه را در اولویت قرار میدهد. اگر پاسخ مثبت است، این سرفصل ها چگونه اجرایی می شوند، ضمانت اجراییشان چیست و چه نظارتی بر آن صورت میگیرد و اگر پاسخ منفی است، چرا؟
یادداشت از: رکسانا قهقرایی
ارسال دیدگاه