ویراستاری، سانسور نیست
خبر گزاری پانا: ویراستاری یکی از تخصصی ترین کارها در روزنامه نگاری است که بسیار می تواند به تفهیم مطالب کمک کند و حتی درک آن را سرعت بخشد. در درسهای گذشته به اهمیت و ضرورت این حرفه و تعریف آن و نیز برخی از مصداق های عینی ویراستاری در روزنامه نگاری پرداختیم. به منظور آشنایی بیشتر با ویراستاری در درس امروز که برداشتی از مصاحبه احمد میرعابدینی- استاد دانشگاه علامه طباطبایی و صاحبنظر حوزه رسانه و ارتباطات˝- با ماهنامه مدیریت ارتباطات است، به وجوه دیگری از این حرفه تخصصی خواهیم پرداخت.
ویراستار از بین برنده ی موانع ارتباط
همانطور که می دانیم بزرگترین مانع ارتباطی اختلال (Noise) است هر جا اختلال یا نویزی وجود داشته باشد ارتباط به درستی برقرار نشده و پیام بدرستی به مخاطب نمی رسد. ویراستاری در واقع به رفع موانع و اختلالات ارتباطات کمک شایانی می کند؛ زیرا با ویرایش و پیرایش مطالب موانع فُرمی ارتباطات را از میان بر می دارد و از این جهت دارای اهمیت بسیار است.
در واقع ویراستار از آن جهت که مخاطب را در راحت و خوب خواندن مطالب کمک می کند، در وقت او صرفه جویی کرده و خواندن را برایش سهل تر می سازد و خواننده را سپاسگزار خود خواهد کرد. باید گفت کار ویراستار کمتر از کار نویسنده ی مطلب نیست .
تفاوت ویراستار و سانسورچی
ویراستار مطالب را پیراسته و اضافات و حشو و زواید را کم می کند کار او گرچه برخی موارد حذف مطالب است اما این سانسور و دروازه بانی به معنایی رایج نیست.
ویراستاری با سانسور تفاوت بسیار دارد . ویراستار حجاب ها را بر می دارد و مطلب را طوری تنظیم می کند که حرف اصلی نویسنده به مخاطب برسد ولی در سانسور این اتفاق نمی افتد و از آن جلوگیری می شود بطوریکه پیام اصلی به مخاطب نمی رسد. در واقع سانسور و ویراستاری نقطه مقابل هم هستند. "ویراستاری" برای "وصل کردن" مخاطب با فرستنده پیام است ولی "سانسور" برای "فصل کردن" است که گاهی با تغییر و یا تحریف مطالب و حتی حذف امکان پذیر می شود.
ویراستار از نویسنده می پرسد که مثلا منظورش از این جمله خاص چه بوده است و سعی می کند با انتخاب درست کلمات در جای خود آن مفهوم را به اطلاع خواننده برساند؛ حال آنکه سانسورچی یا منظور نویسنده را می داند و یا نمی داند و آن گاه است که ادعا می کند منظور نویسنده آن چیزی است که خودش بیان می کند و بدین ترتیب به تحریف نظر نویسنده می پردازد.
از سوی دیگر در حال حاضر با فعالیتی دیگر از سوی ویراستاران مواجه هستیم؛ با وجود حجم زیاد اطلاعات و شبکه های اجتماعی و رسانه های مختلف اطلاع رسانی با نوع دیگری از اختلال مواجه هستیم؛ که براحتی مطالب مورد نیاز و درخواستی قابل دریافت نیست؛ بنابراین سایت های اینترنتی باید طبقه بندی تخصصی بشود تا افراد مختلف بتوانند به آسانی اطلاعات مورد نیاز خود را پیدا کنند و البته ویراستاری باید در سطوح مختلف انجام شود.
شاخصه های برجسته ویراستاران
*تسلط به زبان؛ اگر ویراستار کار ترجمه انجام می دهد تسلط به زبان مبدا (زبان فارسی) و نیز زبان مقصد را به خوبی بشناسد.به عبارت دیگر شناخت زبان، قابلیت درک معانی زبانی، تسلط بر آواهای آن زبان، دیگر اینکه از ساختار زبان آگاه باشد، که گرامر و دستور زبان است و نیز کاربردهای خاص کلماتِ ظاهرا هم معنی را بداند با فرهنگ زبانی آشنا باشد و مهمتر از همه اینکه نوشتن آن زبان (وقتی کار ترجمه است) را بلد باشد.
*تسلط به موضوع؛ میلر معتقد است ویراستار باید حتما به موضوعی که ویراستاری می کند مسلط باشد یا حداقل شناخت خوبی از موضوع داشته باشد مثلا اگر راجع به روان شناسی ویراستاری می کند مباحث روان شناسی را بشناسد یا مثلا اگر ویراستاری مشغول کار روی آثار "گوته" است باید "گوته"، اندیشه اش، سبکش را بشناسد.
*شناخت مخاطب: همه تلاشها برای مخاطب است.هدف اوست. باید در نظر داشت، شرایط مخاطبان متفاوت است. آنها از نظر جنس سواد، سن و موقعیت اجتماعی در درجات گوناگون قرار می گیرند بسیار مهم است که ویراستار این شرایط را از مخاطبان بداند و مطابق این شرایط و گروه هدف خود مطلب را ویراستاری کند که موفقیت خود را بوسیله تضمین می کند.
* توجه به زمانه و اقتضائات: باید توجه داشت که مخاطب معاصر ما به دنبال چه چیزی است؟ نیازهای زمانه چیست؟ زبان زمانه کدام است؟ فرهنگ رایج چیست؟ امروز مخاطب معاصر ما هجو زیاد را بر نمی تابد و رویکردها عوض شده است؟
ویراستاری عکس
از آنجا که برداشتهای متفاوتی از یک عکس وجود دارد ویراستار نباید مصادر به مطلوب کند مثلا برای شرح عکس آنچه خود از عکس فهمیده را در نظر بگیرد این کار حرفه ای ها نیست. ویراستار حرفه ای اگر می تواند با عکاس تماس می گیرد منظور دقیق آن عکس را می فهمد و آن را انتقال می دهد .
----------------------------------------------------------------------------------
ماهنامه مدیریت ارتباطات شماره ۶۴
ارسال دیدگاه