درس
ویراستاری کنید ۲
بی شک هدف هر نوع ارتباطی انتقال معانی درونی افراد به یکدیگر و در نتیجه انتقال پیام است. این هدف در ارتباط جمعی که از طریق رسانه ها میسر می شود، کار انتقال معانی و پیام را مشکل تر می سازد؛ زیرا در این بخش با تکثر،تنوع و پراکندگی مخاطبان مواجه هستیم؛ پس لازم است در بهگزینی واژه ها،انتخاب کلمات ساده و روان و درست نویسی در رسانه ها دقت و وسواس ویژه ای صورت گیرد. در این گفتار در ادامه مبحث پیشین ویراستاری به برخی دیگر از غلط های شایع در روزنامه نگاری و شیوه اصلاح آن اشاره ای شود.
کاربرد غیراصولی "به عنوان"
روزنامه نگاران بعضی مواقع عبارت" به عنوان " را که از کلمۀ "as" انگلیسی وارد زبان فارسی شده به غلط در جمله به کار می برند.مثلا:
*غلط :مردم سعی می کنند از حقوق خود به عنوان شهروند دفاع کنند.
*درست : مردم سعی می کنند از حقوق شهروندی خود دفاع کنند.
غلط: علی دایی سعی می کند خود را به عنوان نمایندۀ شایستۀ جمهوری اسلامی معرفی کند.
*درست : علی دایی سعی می کند خود را نمایندۀ شایستۀ جمهوری اسلامی معرفی کند.
"عدم وجود" به جای "نبود"
"عدم" به معنای نیستی است، و البته به معنای نداشتن چیزی نیز پذیرفته شده است: عدم استقبال (استقبال نکردن) ، عدم اشتغال (اشتغال نداشتن) ، عدم امکانات(نداشتن امکانات)و ...
غلطی که قابل اغماض نیست ، به کاربردن دو کلمۀ "عدم" به معنای نیستی در کنار "وجود " به معنای هستی است.دو کلمۀ متضادی که وقتی کنار هم قرار می گیرند عملا همدیگر را خنثی می کنند. به طور مثال، عبارت "عدم وجود استقبال" به معنی "نبود بودن استقبال"؛ "عدم وجود اشتغال یعنی"نبود بودن اشتغال" و مواردی از این قبیل. بنابراین بهتر است به جای:
*سربازان دشمن به علت عدم وجود آشنایی با محل از میدان مین، جان سالم به در نبردند.
*بنویسیم : سربازان دشمن به علت آشنا نبودن به محل از میدان مین، جان سالم به در نبردند.
*یا: سربازان دشمن به علت عدم آشنایی به محل از میدان مین، جان سالم به در نبردند.
چنانچه و چنانکه
"چنانچه" در مورد شرط به معنی "اگر" به کار می رود، و "چنانکه" حرف ربط مرکب به شمار می رود: لذا این دو را نباید به جای یکدیگر به کار ببریم.(احمدی گیوی و دیگران، ۱۳۷۱)
*چنانچه (اگر) بتوانیم درآمد لازم را کسب کنیم، یارانه ها را تا پایان سال به همین شکل ادامه خواهیم داد.
*چنانچه (اگر) غرب در مذاکرات وقت کشی کند در نوع همکاری با آژانس تجدید نظر می کنیم.
*اعدام مجدد قاچاقچی چنانچه (اگر) بعد از اجرای حکم، مردن و فوت تحقق پیدا کرده باشد، جایز نیست.
اکنون به این جمله نیز توجه کنید:
*آمریکا را چنانکه هست باید شناخت نه چنانچه می نماید.
بدیهی است که واژۀ "چنانچه" در این جمله غلط است و باید "چنانکه" نوشته شود. گویا نویسنده برای پرهیز از تکرار به این اشتباه تن داده است. توجه داشته باشید که لغت "چنانکه" به معنی آن گونه که، به طوری که، آن سان که و به صورتی که معنا دارد.
*آمریکا را چنانکه هست باید شناخت نه چنانکه می نماید.(یا) آمریکا را آن گونه که هست باید شناخت، نه آن طور که می نماید.
تغییرهایی برای راحتی
استفاده از برخی ضمیرها کار خواندن را مشکل می کند در مطبوعات باید تغییراتی در این نوع ضمیرها ایجاد کرد تا مخاطب راحت تر و روان تر متن را بخواند مثلِ "پوشش شان" که از ۳ حرف "ش" پشت سرهم استفاده شده که سخت خوانده می شود. بهتر است؛ به جای آن بنویسیم :"پوشش آنها".
اسامی غیر فارسی نیز وقتی به فارسی نوشته می شود باید به شکل جداگانه باشد تا آسان تر خوانده شود. مثل "می سی سی پی" که جدا با رعایت نیم فاصله تایپ می شود.
---------------------------------------------------------------------------------------------
منبع:۱.شیوه نگارش در رسانه ها:احمد توکلی
۲.مجله رسانه :ویراستاری و مدیریت اخبار ش۱
ارسال دیدگاه