در راستای تصویری امروزین از اخلاقی فراتاریخی
نخستین مسابقه فیلمنامهنویسی پیامبر رحمت (ص) برگزار می شود
خبرگزاری پانا: زمانی كه از بزرگان دین حرف میزنیم نخستین تصویر ذهنی ما تصویری تاریخی از زندگی این بزرگان در آن دوره تاریخی است. اما آنچه در شرایط فعلی راهگشا به نظر میآید ارائه تصویری امروزین و ملموس از اخلاقیات مورد نظر به مخاطب است.
به گزارش سرویس فرهنگی پانا؛ نخستین مسابقه فیلمنامهنویسی پیامبر رحمت (ص) با رویكرد ترویج اخلاق و سیره حضرت محمد (ص) توسط انجمن سینمای جوانان ایران در قالب فیلمنامههایی حداكثر ۱۵ دقیقهای برگزار میشود. علاوه بر خطمشیها و اهداف كلی چنین رویدادی، نگرش برگزاركنندگان این مسابقه ارائه تصویری امروزین و كاملاً آشنا از اخلاق اسلامی است. اینكه چطور و به چه نحوی فیلمساز میتواند گفتهها و رهنمودهای پیامبر آخرین دین الهی را در زندگی انسان امروز بازتاب دهد. طبعاً لازمه توجه به چنین موضوعی و چنین كاركردی عبور از یك ساختار كلیشه مهم را ایجاب میكند. اینكه حرف زدن از پیامبر یا هر زاویه دیگری از زندگی، اخلاق و احكام بزرگان دین صرفاً محدود به ارائه روایتی تاریخی نیست. طبعاً چنین رویكردی لازم و كاربردی است. اما با توجه به انبوه چنین ساختههایی نوعی ساختار كلیشهای... هم در مضمون و هم در فرم پیرامون چنین آثاری شكلگرفته است كه در درجه اول از میزان تأثیر مورد انتظار در مخاطب ــ به معنای عام كلمه ــ كم میكند.
در چنین شرایطی قرار دادن اولویت بر روی آثاری كه بتوانند تصویری آشنا ــ آشنا به مفهوم ملموس ــ از اخلاق اسلامی را به مخاطب امروز ارائه دهند یكی از راهكارهای مهم برگزاركنندگان این رویداد برای دوری از ساختار بارها تكرار شده است. دراینبین باید روی مفهوم ارائه تصویری آشنا بیشتر تمركز كرد. تصویر آشنا چه نوع تصویری میتواند باشد؟ انسان امروز، انسان احاطهشده با زندگی و ابزار امروز درواقع كمترین میزان اشتراك با اسطوره، داستان در مفهوم كهن خود و البته تاریخ را دارد. چراكه تاریخ هرچند ریشه در اسناد دارد بااینحال نمیتوان گرد اسطوره و داستان را از آن به این راحتیها زدود. این گرد اسطوره و داستان به همان اندازه كه میتواند یك نقطه مثبت و جذاب باشد میتواند در صورت تكرار به امری بازدارند نیز بدل شود. ازاینرو در چنین شرایطی نیاز شدیدی احساس میشود كه ترجمه امروزین از تاریخ و انسان تاریخی ارائه شود.
چنین ترجمهای البته در گرو پژوهشی ریشهای و عمیق از سوی فیلمسازان و هنرمندان در همان امر تاریخی است. چراكه شناخت هر چه دقیق ریشهها به تسلطی سازنده و كاربردی روی موضوع میانجامد. اما چنین پژوهشی نباید صرفاً محدود درگذشته و تاریخ باشد. به همان اندازه كفه ترازو را باید بهسوی شناخت انسان و زندگی امروز هم متعادل كرد. چنین رویكردی البته به مفهوم پیدا كردن نقاطی مشترك بین تاریخ و زندگی امروز: تاریخ امروزین هم هست. حقیقتی كه تاریخدانان و جامعهشناسان بارها به آن اشاره كردهاند. اینكه تاریخ و اسطوره در لایهلایه زندگی بشر مستتر و نهادینه است. دلیل چنین ادعایی نیز توجه به پایههای فرهنگ بشری است. تمدن مدرن امروز از ریشههای باستانی خود جدا نیست.
با چنین رویكردی است كه میتوان این ایده را مطرح كرد كه توصیهها و سیره شخصیتی تاریخی كه در فضای اجتماعی، سیاسی، اقتصادی دورانی مشخص در جغرافیایی مشخص و برای فرهنگی مشخص ارائهشده چگونه میتواند در زمانه امروز مطرح شود و كاربرد داشته باشد. دو تبصره بسیار مهم را نیز دراینبین نباید نادیده گرفت. رهنمودها و اخلاق پیامبر (ص) بهواسطه موهبتی الهی وجههای جهانشمول و فرا تاریخی دارند و از سوی دیگر علمای دین همواره حضوری پررنگ و حیاتی در ارائه راهكار به هنرمندان در چنین نیاتی دارند.
نخستین مسابقه فیلمنامهنویسی پیامبر رحمت (ص) آثار برگزیده خود را باهدف تمركز روی چنین ویژگیهایی انتخاب و در قدم بعدی از تولید این آثار حمایت خواهد كرد. چنین آثاری علاوه بر مخاطب ایرانی میتواند تأثیر فراوانی بر روی مخاطبین خارجی نیز بگذارند. آثاری كه طبعاً با رویكرد تولیدات حرفهای انجمن سینمای جوانان ایران تولید و عرضه خواهند شد.
ارسال دیدگاه