گزارش پانا از وضعیت نامطلوب پردیسهای خودگردان ؛
پردیس دانشگاهها؛ مجالی برای تحصیل پولدارها
خبرگزاری پانا: عدم موفقیت در جذب دانشجوی خارجی، کیفیت پایین آموزش، نبود امکانات پژوهشی، آزمایشگاهی و فضاهای نامناسب از عمده ترین مشکلاتی است که پردیس های خودگردان دانشگاه ها را از هدف اصلی خود دور کرده به طوری که در پی مشکلات عمده ای که این مراکز پس از سال ها داشتند، قرار شد جذب دانشجو با آزمون جداگانه در پردیسها متوقف شود و از مهر ۹۵ براساس برنامه بازنگری شده دانشجو پذیرش شود.
به گزارش خبرنگار اجتماعی پانا، فلسفه ایجاد "پردیس خودگردان" در ابتدا بین المللی کردن دانشگاه های کشور بود اما این مراکز امروز تنها به منبع درآمدی برای دانشگاه های دولتی تبدیل شده و دانشجویان در این مراکز با مشکلات عمده ای روبرو هستند. راهاندازی پردیسهای خودگردان دانشگاهها بر اساس ماده ٢٠ قانون برنامه پنجم توسعه بوده و درحال حاضر ۵۳ پردیس خودگردان در ۴۷ دانشگاه کشور در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری فعال هستند.
در اوایل دهه ۸۰ پذیرش دانشجوی پولی با عناوین پذیرش دانشجو بدون کنکور در شعب بین الملل و دوره های مشترک با دانشگاه های خارج از کشور آغاز شد و در آخرین شکل پذیرش پردیس های پولی دانشگاه ها مطرح شد. دانشجویان دانشگاه های کشور در شهرهای مختلف به پذیرش دانشجوی پولی که بدون توجه به گذشتن از سد کنکور و تنها بر اساس دریافت شهریه های میلیونی انجام می شد، معترض شدند اما اعتراض دانشجویان موجب توقف این روند نشد.
این طرح در ابتدا هدف خود را ارتقای جایگاه دانشگاه های کشور در سطح جهانی، جلوگیری از خروج ارز از کشور و جذب دانشجویان بین المللی قرار داد. اما متاسفانه نه تنها به اهداف خود نرسید بلکه مشکلات زیادی را نیز برای دانشجویان این مراکز به وجود آورد. اما پس از اعتراض دانشجویان، شیوه پذیرش نیمه متمرکز به متمرکز تغییر پیدا کرد تا شاید کنترل پذیرش دانشجو در این مراکز بهبود یابد.
متأسفانه طرح پردیس های بین الملل پس از سال ها فعالیت به جایی رسید که حتی عنوان بین المللی را تنها به بدک می کشید و اثری از فلسفه ایجاد این مراکز در آن دیده نمی شد. به طوری که امروز دیگر خبری از نام پردیس بین الملل نیست. هرچند دانشگاههای بینالملل یا همان پردیسهای امروزی قرار بوده با جذب دانشجویان خارجی، بخشی از هزینههای خود را تامین كنند و البته كمكخرجی برای دانشگاههای مادر باشند؛ اما این دانشگاهها نهتنها در پذیرش دانشجوی خارجی ناموفق بودهاند و به گفته برخی دانشجویان، دانشجویان خارجی این مراکز خیلی کم هستند.
در عین حال مطابق مفاد برنامه پنجم توسعه، دانشگاه های دولتی می توانند از ظرفیت مازاد خود برای جذب دانشجویان پولی استفاده کنند و همین قانون دست دانشگاه ها را باز گذاشته است تا هم دانشجویان متمكن بتوانند بی دردسر به مقاطع تحصیلات تكمیلی راه یابند و هم دانشگاه های دولتی نیز با دریافت شهریه، بخشی از مشكلات مالی دانشگاه را مرتفع كنند. پردیس هایی که با شهریه های چند ده میلیونی اقدام به پذیرش دانشجو در بهترین دانشگاه های کشور می کنند.
هزینه های سنگین واحدهای آموزشی پردیس، در واقع طی کردن مدارج علمی را به گروه های خاصی معطوف می کند؛ گروه هایی که قادر به پرداخت این هزینه ها هستند و به نوعی تبعیضی ناروا در برابر کسانی می شود که توانایی پرداخت این شهریه های سنگین را نخواهند داشت. از طرفی درست است که بسیاری از دانشگاه های معتبر جهان نیز هزینه تحصیل دریافت می کنند اما امکانات این دانشگاه ها، کیفیت آموزشی و همجنین فضای آموزشی این دانشگاه ها با پردیس دانشگاهی قابل مقایسه نیست.
به عنوان نمونه شهریه تعیین شده برای کل دوره دکتری شعبه شماره ۲ دانشگاه تهران برای دانشجویان گروه های علوم انسانی و علوم اجتماعی و رفتاری به صورت علی الحساب ۴۵ میلیون تومان و برای گروه های علوم پایه و فنی و مهندسی، ۵۵ میلیون تومان تعیین شده است.
از طرفی موضوع تعطیلی پردیس های خودگردان مطرح شد که مسئولان آموزش عالی اعلام کردند موضوع تعطیلی این پردیسها مطرح نیست، ولی سیاست وزارت علوم هم بر استمرار پردیس های خودگردان نیست. به طوری که به گفته این مسئولان در برنامه ششم توسعه پردیس های خودگردان در دستور کار نیست و طی یک سال گذشته مجوزی برای راه اندازی پردیس صادر نشده است.
توقف پذیرش دانشجو در پردیسهای خودگردان از طریق آزمون غیرمتمرکز
معاون آموزشی وزیر علوم در تازه ترین اظهار نظر خود طی هفته گذشته در نشستی خبری در مورد پردیسهای خودگردان اعلام کرد: فلسفه وجودی پردیسهای خودگردان این بود که از خروج جوانان به خارج از کشور جلوگیری کند و دانشجویان ایرانی که خارج از کشور مشغول به تحصیل هستند ترغیب به بازگشت شوند، اما ارزیابیها نشان میدهد که هیچ کدام از این اهداف محقق نشده است.
وی همچنین گفته که سازوکار و نحوه فعالیت این پردیسها مجدد مورد بررسی قرار میگیرد و تا اطلاع ثانوی پذیرش دانشجو از طریق آزمون غیرمتمرکز در این پردیسها متوقف شده است.
به گفته شریعتی نیاسر، در پردیسهای بینالمللی حدود ۲۱ هزار نفر دانشجو در یک هزار و ۳۳۳ رشته محل تحصیل میکنند که در حال حاضر این پردیسها به مراکز درآمدزایی برای دانشگاههای دولتی تبدیل شدند در حالی که فلسفه وجودی آنها این مسئله نیست.
وی همچنین به سیاستهای معاونت آموزشی اشاره کرده و می گوید: یکی از مصوبات معاونت آموزشی در مورد پردیسهای بینالمللی دانشگاه ها این است که امسال آزمون غیرمتمرکز بهمن ماه برای این پردیس ها ممنوع شد و این پردیس ها مهر ماه ۹۴ دانشجو پذیرش خواهند کرد و مهر ۹۵ نیز بر اساس برنامه بازنگری شده پذیرش دانشجو خواهند داشت یعنی در واقع ماموریت پردیس ها از مهر ۹۵ بازتعریف می شود.
توقف اعطای مجوز به پردیس های پولی دانشگاهها
جواد هروی رئیس کمیته آموزش عالی مجلس نیز با اشاره به فعالیت بی کیفیت پردیسهای بینالملل به خبرنگار پانا می گوید: فعالیت کنونی پردیسهای بینالملل با آنچه در اساسنامه این دانشگاهها آمده است متفاوت است. تاسیس واحدهای پردیسهای دانشگاهی با هدف درآمدزایی برای دانشگاهها و جذب دانشجوی خارجی به این مراکز بود. آنچه تحقق نیافت حضور دانشجوی خارجی در این مراکز است به گونهای که در برخی از پردیسهای بینالملل حتی یک دانشجوی خارجی هم وجود ندارد.
او از بازدیدهایی به منظور ساماندهی آموزش عالی و پردیس های بین المللی خبر می دهد و می گوید: در بازدیدهایی که داریم شاهد وضعیت نامطلوب این مراکز هستیم. در این مراکز شهریه های بالا اخذ می شود و این منجر به تجارت و دلایل اقتصادی شده است. در واقع وضعیت کنونی این مراکز با اساسنامه آن ها بسیار در تضاد است.
هروی که معتقد است دانشگاههای بی کیفیت در کشور باید منحل شوند، می گوید: در راس این برنامه پردیسهای بینالملل قرار دارند. بودجه جاری دانشگاه ها کفاف برنامههای عمرانی را نمیدهد و دانشگاهها مجبورند ظرفیتهای خالی خود و حتی اعضای هیئت علمی خود را در اختیار این پردیسها قرار داده و در عوض با اخذ شهریه بالا از محل آن به گذران امور خود اقدام کنند. اکنون شاهد هستیم افراد با معدل پایین با دادن شهریههای بالا در این پردیسها مشغول به تحصیل میشوند و پول در پذیرش این دانشگاهها حرف اول را میزند.
رئیس کمیته آموزش عالی مجلس همچنین معتقد است که اعطای مجوز به پردیس های پولی دانشگاه ها باید متوقف شود و می گوید: اینکه هر دانشجویی که توانایی مالی دارد، بدون پشتوانه علمی در رشتههای تراز اول بتواند تحصیل کند، دغدغهای است که اعتبار مدارک فارغالتحصیلان این پردیسها را زیر سوال برده است.
بالاخره پس از اعتراضات دانشجویی و مشاهده تبعات مشکلات جامعه دانشجویی در این مراکز، تصمیمات جدیدی برای شیوه پذیرش دانشجو اتخاذ شده است اما در عین حال دانشجویان پردیس های خودگردان نیاز به رسیدگی بیش از پیش متولیان دارند.
گزارش از آسیه اسحاقی
ارسال دیدگاه