اظهار نظر یک اقتصاد دان در یک نشست خبری:
مسئولیت درآمدهای نفتی ایران با اوپک نیست
خبرگزاری پانا: یک اقتصاد دان معتقد است حضور در اوپک برای کشورمان سودمند است و احتمال خروج از این نهاد اقتصادی بین المللی برای ایران موضوع بعیدی است و اوپک مسول درآمدهای نفتی ایران نیست.
به گزارش خبرنگار اقتصادی پانا، علی دادپی اقتصاد دان جوان کشورمان که هم اکنون در مدرسه بازرگانی دانشگاه ایالتی کلایتون، اقتصاد تدریس میکند جمعه شب در نشست خبری مجازی با خبرنگاران حوزه انرژی در گروه تخصصی «گفت و گوی نفتی» به گفت و گو پرداخت و با تحلیل مهمترین نکات پیرامون وضعیت نفت کشورمان و پرونده هسته ای با محور«تأثیر ورود ایران به بازار نفت بعد از توافق هسته ای» به پرسش های مرتبط پاسخ داد.
وی در ابتدا نسبت به جلسه اخیر اوپک و مواضع اعضا و خود این سازمان بین المللی به ویژه اعلام آقای زنگنه وزیر نفت کشورمان گفت: همینطور عربستان سعودی به عنوان بزرگ ترین دارنده ظرفیت های تولیدی در میان کشورهای عضو از جایگاه و نقش سنتی خود به عنوان تولید کننده شناور دست برداشته و بر اساس انچه که مقامات نفتی این کشور اعلام کرده اند اولویت انها حفظ سهم بازار است و به این ترتیب علاقه ای به کاهش تولید برای بهبود قیمت ها ندارند.
این اقتصاد دان عنوان کرد: زمانیکه اوپک بعنوان یک کارتل تعریف شد اعضایش بخش اصلی عرضه نفت را در اختیار داشتند. برای همین هم می توانستند بقول شما با تعدیل یا با تعیین میزان تولید و تعیین سهمیه برای اعضا بهای نفت در بازارهای جهانی را تعیین کنند.
دادپی افزود: رویدادی که رخداده است قبل از آنکه مقطعی باشد ساختاریست. در هر دو مقطع افزایش بهای نفت باعث تغییر ساختار تولید و مصرف انرژی شد. امروزه اوپک دیگر کارتل مقتدر دهه ۵۰ شمسی نیست.
قیمت های نفت به دهه ۸۰ بر نمی گردد
وی با پیش بینی از وضعیت پیش روی نرخ نفت گفت: کاهش بهای نفت الان نتیجه داده است و بسیاری از تولید کنندگان نفت رسوبی از بازار خارج شده اند. ولی افزایش مجدد بهای نفت آنها را به بازار باز خواهد گرداند.
این اقتصاد دادن کشورمان خاطر نشان کرد: در حال حاظر استراتژی حفظ سهم بازار بنظر استراتژی مناسبی برای کارتل هست ولی مانند هر کارتل دیگری بین منافع کارتل بعنوان یک موجود حقوقی و اعضایش بعنوان اشخاص حقیقی افتراق وجود دارد.
دادپی در مورد موقعیت نفتی ایران یادآور شد: ما باید آماده این باشیم که بازار بهای تعادلی را در بهترین حالت در بازه ۶۵ تا ۸۰ دلار حفظ خواهد کرد و خوشبختانه دهه هشتاد شمسی تکرار نخواهد شد.
نیروی متخصص نفت در آمریکا در دسترس است
وی همچنین در خصوص تنظیم این مقطه زمانی با به حدالاقل رسیدن هزینه نفت های غیر متعارف در آمریکای شمالی عنوان کرد: افزایش قیمت باعث می شود یا بهره برداری از حوزه های فعال بیشتر بشود یا میادین غیرفعال دوباره فعال بشوند.
این اقتصاد دان افزود: و از طرفی بر خلاف کشورهای اوپک صنعت خیلی پرتحرکتر هست در آمریکای شمالی. بعنوان نمونه پیدا کردن نیروی کار متخصص به سختی منطقه نیست، و بسیاری از این میادین سریع مجددا فعال می شوند و بعبارت دیگر کشش عرضه افزایش پیدا کرده است.
دادپی در اسخ به این سوال که حفظ سهم بازار و نه تعدیل قیمت ها استراتژی اوپک است، فلسفه وجودی این سازمان چیست؟ گفت: ببینید شما یک کارتل داشته اید، این کارتل برای ۵ دهه توانسته است بازار انرژی را تنظیم کند.
وی تأکید کرد: ولی کارتل تنها موجود ذی وجود نبوده است. هر بار که بهای نفت افزایش پیدا کرده است مصرف انرژی کارآتر شده است و سرمایه گذاری در منابع جایگزین افزایش پیدا کرده است. یعنی هم رشد مصرف کاهش پیدا کرده است و هم عرضه افزایش. حالا شما می خواهید بتوانید قیمت را تا حدی کنترل کنید که حداقلی از منافع را حفظ کنید یا نه می خواهید یک بازار رقابتی داشته باشید که بهای نفت در آن کاملا شناور باشد.
اوپک باید مازاد عرضه را حذف کند
این اقتصاد دان تأکید کرد: در سالهای آینده اوپک توان بسیار محدود و شکننده ای برای افزایش بهای نفت خواهد داشت ولی هنوز توان تثبیت بهای نفت را دارد با توجه به عوامل ناپایداری اقتصادی در بازار و در این کشورها تثبیت بهای نفت دستاورد بسیار بزرگیست که بعدی جدی به فعالیتهای اوپک اضافه می کند در نتیجه اوپک ماموریت جدیدی خواهد داشت و نقشش کم رنگ نخواهد شد.
دادپی همچنین در مورد رفتار کشورهای عضو اوپک گفت: در بازار نفت یک مازاد عرضه بوجود آمد که ناشی از فعالیت تولیدکنندگان نفت رسوبی و حفاری در آبهای ژرف دریا بود این مازاد عرضه در کنترل اوپک قرار نداشت در نتیجه کاهش بهای نفت در این مقطع شروع شد.
وی ادامه داد: در مدت ۴ ماه ۶۰ درصد کاهش بهای نفت داشتیم یک کارتل در این وضعیت یا باید خروجی خود را کاهش دهد تا جلوی سقوط قیمت نفت را بگیرد یا باید سعی کند مازاد عرضه را حذف کند و دوباره عرضه را کنترل کند.
اعضای اوپک خروج دیگر تولید کنندگان بازار را کلید زدند
این اقتصاد دادن در تشریح موقعیت عربستان اظهار کرد: این اشتباه است که فکر کنیم منافع ملی عربستان با کاهش بهای نفت بیشتر تامین می شد و عربستان برای ضربه زدن به ایران بود که جلوی کاهش بهای نفت را نگرفت. همه اعضا به این نتیجه رسیدند که اگر بهای نفت کاهش پیدا کند در درجه اول کشورهای غیر عضو و عرضه کنندگان غیر از اوپک از بازار خارج می شوند.
دادپی همچنین عنوان کرد: در درجه دوم بهای نفت در یک حد تعادلی پایدار تثبیت خواهد شد که برای سالهای آینده اعضا می توانند بودجه خود را بر مبنای اون تنظیم کنند.
وی خاطر نشان کرد: اگر اوپک تولید خود را کاهش داده بود الان دیگر در بازار سهمی نداشت که سطح تولیدش بخواهد بر قیمت نفت اثر بگذارد و نوسانات زیاد بهای نفت توان برنامه ریزی از دولتهای منطقه از جمله ایران را گرفته بود.
این اقتصاد دان با بیان فرضی مبنی بر ثابت ماندن بهای نفت، گفت: در حال حاضر می توان فرض کرد بهای نفت ثابت باقی خواهد ماند. چون با هر دلار افزایش بخشی از تولیدکنندگان نفت رسوبی به بازار بر می گردند و قیمت دوباره در نتیجه افزایش عرضه کاهش پیدا می کند.
بازار جهانی برای نفت ایران صبر نمی کند
دادپی همچنین در خصوص استراتژی مناسب برای بازگشت ایران به بازار جهانی عنوان کرد: پیدا کردن خریداران مطمئن، برنامه ریزی برای افزایش تدریجی تولید و مهمتر از اون کاهش وابستگی به نفت. ایران یک صادر کننده آسیب پذیر نفت است در شرایط فعلی بازگشت ایران به بازار تغییرات جدی بهای نفت را بدنبال نخواهد داشت.
وی در خصوص استراتژی نفتی ایران در بازگشت به بازار گفت: مسوولین می خواهند نفت ایران به بازار برگردد و البته این وظیفه را هم دارند که آثار و پیامدهای منفی تحریمها را هر چه زودند محو کنند. ولی همانطور که شما هم می دانید حتی فروش یک گونی برنج اضافی در بازار به زمان احتیاج دارد.
این اقتصاد دان متذکر شد: امیدوارم تلاش مسوولین باعث احیای توافقهای دوران قبل از تحریم بشود و آن مشتریان از ایران نفت بخرند ولی بازار برای ایران صبر نخواهد کرد و این یک واقعیت است.
آمریکا ابزاری برای افزایش نرخ نفت ندارد
این اقتصاد دان درمقایسه موقعیت کشورهای خارج از اوپک و عدم مشارکت آنها در تعدیل قیمت نفت که موضوع پرسشی در این نشست بود، گفت: شما این انتظار را از اوپک بعنوان یک کشور وابسته به درآمدهای نفتی بدون ذخایر ارزی مناسب برای مقابله با نوسانات بازار دارید.
وی ادامه داد: بهتر است بیاییم درباره توقعاتمان واقع بینانه حرف بزنیم. من هم بعنوان یک ایرانی این توقع را از اوپک ندارم. پس این انتظار کسانیست که افزایش بهای نفت را برابر با افزایش درآمدهای صادراتی و در نتیجه رونق اقتصادی می دانند. من به وجود این رابطه باور ندارم.
این اقتصاد دان در خصوص رفتار آمریکا و روسیه در تعدیل نفت، عنوان کرد: ساختار صنایع نفت در این کشورها خصوصیست و دولتهای آمریکا و روسیه بویژه دولت آمریکا نقشی در تعیین سطح تولید نفت در این کشور ندارد می تواند آنرا از طریق مثلا تخفیفهای مالیاتی تشویق کند ولی نمی تواند مثل دولت ایران سقف تولید تعیین کند.
دادپی ادامه داد: در نتیجه حتی اگر سیاستمداری از دولت امریکا بخواهد بهای نفت افزایش پیدا کند ابزاری برای تحقق این هدف ندارد.
نفت باعث قدرت روسیه شده است و برای روس ها ابزار بود
وی با تحلیل رویکرد تولیدکنندگان غیرعضو سازمان اوپک بخصوص روسیه در تحولات اخیر اظهار کرد: نفت صادرات اصلی روسیه نبوده و نیست و روسیه یک اقتصاد چند بعدی فعال دارد. نفت باعث افزایش قدرت دولت روسیه شده است. این دولت از آن بعنوان یک ابزار و نه تنها ابزار در جبهه های خاص استفاده می کند.
این اقتصاد دان در رابطه با کنترل شیل اویل ها و جایگاه عربستان و نقش ایران بیان کرد: عربستان بعنوان تولید کننده اصلی و در انزوای سیاسی ایران این نقش را بعهده گرفته است ایران مانند عربستان بازیگر یک بازار جهانیست و چه بخواهد و چه نخواهد در رقابت با نفت رسوبی و منابع جایگزین قرار دارد.
دادپی افزود: نفت رسوبی بخشی از واقعیت امروز و فردا و بلند مدت تولید نفت است. مثل روزی که در مسجد سلیمان نفت کشف شد، با این واقعیت نمی توان مبارزه کرد. آنرا فقط می توان مدیریت کرد.
سرعت بازگشت تولید نفت ایران به قبل از تحریم را نمی دانم
این اقتصاد دان در پاسخ به پرسشی مبنی بر احتمال خروج ایران از اوپک گفت: نظری ندارم. بنظر من رویداد بعیدیست. این با ساختار فعلی متمرکز و دولتی در صنعت نفت توان رقابت به تنهایی ندارد.
دادپی در خصوص رابطه اوپک و درآمدهای نفتی ایران اظهار کرد: با اثر اوپک بهای نفت افزایش پیدا کرد و کنترل شد. از دید اقتصادی عضویت در اوپک برای ایران سودمند بوده است. ولی اوپک مسوول میزان درآمد نفتی ایران و نحوه استفاده از درامدهای نفتی آن نیست.
وی در پاسخ به این سوال که ایران چه زمانی می تواند به تولید سابق خود بازگردد، گفت: افزایش یک و نیم میلیونی ممکن است. ولی این حجم را بدون خریدار نمی توان عرضه کرد و از نظر فنی من نمی دانم با چه سرعتی ایران اینکار را می تواند بکند.
ارسال دیدگاه