گزارش پانا به مناسبت روز جهانی محیط زیست؛
بحران شاخصهای زیست محیطی در ایران/هشدار نسبت به مصرف زیاد منابع طبیعی
خبرگزاری پانا: روز پانزدهم خردادماه که مصادف با پنج ژوئن است را روز جهانی محیط زیست نامیده اند اما کشور ما طی دهه اخیر شاهد سقوط پی در پی شاخص های زیست محیطی کشور در سطح جهانی بوده به طوری که با بحران شاخص های محیط زیستی روبرو شده و اصلاح این شاخص ها، سال های طولانی به طول می انجامد.
به گزارش خبرنگار اجتماعی پانا، برای اولین بار سازمان ملل متحد در سال ۱۹۷۲ کنفرانسی را با موضوع انسان و محیط زیست در شهر استکهلم سوئد برگزار کرد. همزمان با برپایی این کنفرانس، مجمع عمومی سازمان ملل قطعنامهای را تصویب کرد که منجر به تشکیل UNEP (برنامه محیط زیست سازمان ملل) شد.
هدف از نامگذاری روز جهانی محیط زیست، افزایش آگاهی مردم برای حفظ محیط زیست و ترغیب مسئولان به اتخاذ تدابیری برای مقابله با تخریب محیط زیست و گونه های زیستی جانوری است. هر سال نیز یکی از مسایلی که به شدت محیط زیست را تهدید می کند، به عنوان شعار این روز انتخاب می شود. شعار روز جهانی محیط زیست در سال ۲۰۱۵ "هفت میلیارد رویا، یک سیاره، با احتیاط مصرف کنیم" انتخاب شده است.
هشدار نسبت به مصرف زیاد منابع طبیعی
دبیر کل سازمان ملل متحد در پیامی به مناسبت روز جهانی محیط زیست ۵ ژوئن ۲۰۱۵ برابر با ۱۵ خرداد ماه جاری ضمن هشدار در مورد مصرف بسیار زیاد منابع طبیعی، مردم جهان را فراخواند تا نسبت به پی آمدهای زیست محیطی فعالیتهایشان فکر کنند.
در بخشی از پیام بان کی مون آمده است: "هدف توسعه پایدار جهانی افزایش کیفیت زندگی مردم بدون افزایش نابودی زیست محیطی و لطمه زدن به منابع مورد نیاز نسل های آتی افراد است. این مهم را با تغییر الگوی مصرف خود به سوی کالاهایی که انرژی کمتر مصرف می کنند، بهره برداری بهینه از آب و سایر منابع همچنین کمتر هدر دادن غذا می توانیم به ثمر برسانیم".
هر چند طبیعت، محلی برای آرامش انسان هاست اما این انسان ها بوده اند که خواسته و ناخواسته، روند طبیعی محیط زیست پیرامون خود را دگرگون کرده اند به طوری که هر روز شاهد تخریب منابع زیست محیطی هستیم. هر روز درختان قلع و قمع می شوند، آب ها به هدر می رود و آلوده تر می شود، جنگل های طبیعی از بین می رود، نسل بسیاری از گونه های زیستی و جانوری در حال انقراض است، هوا هر روز آلوده تر شده و خاک نیز هر روز در حال دگرگونی است.
انسانها؛ عامل اصلی تخریب محیط زیست
در عین حال منابع طبیعی و زیست محیطی از با ارزش ترین منابع در اختیار آدمی در جهان هستی است که خداوند همه این منابع را در اختیار آدمی قرار داده اما انسان ها اصلی ترین عامل تخریب محیط زیست هستند.
از طرفی یکی از مهم ترین منابع حیاتی انسان آب است، اما آب منبعی محدود است. بر اساس مطالعات انجام شده، یک سوم آب های سطح زمین آلوده است که بیش تر آلودگی های آن، نتیجه فعالیت های انسان است. هر روز، فاضلاب محصولات خانگی و حیوانی، و نیز زباله های صنعتی به درون دریاها و رودخانه ها تخلیه می گردند و میکروب های بیماری زا را در سراسر آب منتشر می کنند و در نتیجه، زندگی انسان و دیگر موجودات را به خطر می اندازند.
موید حسینی صدر سخنگوی فراکسیون محیط زیست مجلس در گفت و گو با خبرنگار پانا، می گوید: در اواخر تابستان و اوایل پاییز که سطح آب ها به طور طبیعی پایین می آید، آلودگی ها نیز فراوان می شوند. بنابراین، از آن جا که فاضلاب های رها شده، منبع اصلی آلودگی در آب ها هستند، کنترل و مهار فاضلاب ها، یکی از مهم ترین جنبه های مقابله با آلودگی است که باید مد نظر قرار گیرد.
همچنین نمی توان از ظرفیت خاک در محیط زیست غافل بود. خاک، لایه بسیار نازکی از کره زمین را تشکیل می دهد که تغذیه موجودات زنده به آن وابسته است. خاک رطوبت را به منظور استفاده گیاهان در خود نگاه می دارد و سبب معتدل شدن آب و هوا گشته، مواد آلوده یا پس ماندها را به سرعت بی اثر و تجزیه می کند و اجزای آنان را به چرخه های طبیعی باز می گرداند. متأسفانه این روزها، شور شدن خاک های حاصل خیز، اسیدی و گاه قلیایی شدن آن ها و فرسایش خاک، خبر از پدید آمدن تغییراتی در لایه حیات بخش می دهد که استفاده طبیعی را از آن ناممکن می سازد و زیستن را تهدید می کند. انسان با بهره کشی بیش از حد از زمین برای کشت، چرای بی رویه دام ها و به شیوه های مختلف کاهیدن پوشش گیاهی، خواسته و ناخواسته به سوی تخریب و نابودی خاک گام بر می دارد.
به گفته حسینی صدر، آلاینده ها، معمولا بر اثر فعالیت های انسان پدید می آیند و مشکلاتی را در مسایل زیست محیطی به وجود می آورند. پیشرفت فناوری، افزایش جمعیت، تولید و مصرف و به دنبال آن تولید پسماند بیشتر، از عوامل افزایش آلاینده هاست که می توان با بازیافت پس ماندها از میزان آلودگی کاهید.
جبران خسارتهای محیط زیست نیاز به زمان دارد
سخنگوی فراکسیون محیط زیست مجلس همچنین به تنزل جایگاه محیط زیست کشور اشاره می کند و می گوید: برنامه های محیط زیست در کوتاه مدت عملیاتی نمی شود. همانطور که تخریب محیط زیست به مرور زمان صورت می گیرد، جبران خسارت های محیط زیست نیز به زمان نیاز دارد و زمان بر است. متأسفانه در دولت گذشته مسئولان فکر می کردند محیط زیست کاری تزئینی و تشریفاتی است در صورتی که محیط زیست تخصص و علاقمندی خاص خود را می خواهد و برنامه ها برای حفاظت محیط زیست باید تخصصی و کارشناسی پیش رود.
او می گوید: به خاطر بی توجهی هایی که در طول سال های گذشته صورت گرفت رتبه محیط زیست کشور هر سال تنزل پیدا کرد و هم اکنون رتبه صد و بیست و هشتمین کشور دنیا در میان کشورهای دیگر هستیم. در طول ۸ سال دولت گذشته رتبه محیط زیست کشور از جایگاه ۵۰ به ۱۲۸ تنزل پیدا کرده است. خوشبختانه در دولت یازدهم وضعیت محیط زیست رو به بهبودی است منتهی اقدامات محیط زیستی زمان بر است.
حسینی صدر معتقد است: برای ارتقای جایگاه محیط زیست شاخص های متفاوتی مانند بحث آب، خاک، هوا، جنگل ها وجود دارد و اینکه جنگل ها از بین رفته اند، فضای سبز رو به نابودی است، آلودگی هوا داریم جبران آن نیاز به زمان دارد و اگر خوشبین باشیم بعد از ۸ سال به همان جایگاهی که داشتیم، برمی گردیم.
دوره انکار مشکلات و مسائل زیست محیطی گذشته
همچنین به گفته معصومه ابتکار معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در حال حاضر دوره انکار مشکلات و مسائل زیست محیطی گذشته و دولت یازدهم با رویکرد زیست محیطی به این گونه مشکلات رسیدگی می کند. امروز مسائل محیط زیست رویکرد جهانی دارد و مختص یک کشور یا یک منطقه نیست، بلکه تاثیر این گونه مسائل زنجیروار بر روی نقاط مختلف تاثیر می گذارد.
او همچنین با اشاره به روز جهانی محیط زیست می گوید: گرم شدن زمین، به جا گذاشتن ردپای زیستی که امروزه بیش از ظرفیت و توان اکولوژیک طبیعت از آن استفاده می شود برخی از مشکلاتی است که جنبه جهانی دارند. همچنین مسائلی مانند گونه های زیستی، آلودگی های آب، هوا و خاک از دیگر مسائل زیست محیطی است که باید مورد توجه قرار گیرد که قطعا کشور ما هم از این مساله مستثنی نیست.
به گفته ابتکار، تصمیم سازان و حکمرانان باید مسائل زیست محیطی را جهانی ببینند زیرا دیگر این مسائل از بعد زمان و مکان خارج شده و افق دید جدیدی شکل گرفته است که خوشبختانه رییس جمهوری به این مساله واقف هستند. سازمان ها و دستگاه های دیگر باید نسبت به انجام وظیفه زیست محیطی خود برنامه ریزی داشته باشند. قطعا یکی از قوی ترین زمینه های فعالیت های اجتماعی در سازمان های مردم نهاد (سمن) بخش محیط زیست است.
به هر حال، آنچه که نمی توان انکار کرد تخریب هر روزه محیط زیست است که نباید از آن غافل شد، عوامل مختلفی برای بهبود شاخص های محیط زیست لازم است ضمن اینکه همکاری میان بخشی دستگاه های زیربط حوزه محیط زیست نباید از این مهم غفلت کنند که بیش از این شاخص های محیط زیستی تخریب نشود و ما شاهد بهبود شاخص ها باشیم.
ارسال دیدگاه