پانا از روند انقراض گونه‌های جانوری حیات وحش گزارش می‌دهد؛

۷۶گونه جانوری کشور در فهرست سرخ جهانی

خبرگزاری پانا: حیات گونه های جانوری ایران در معرض خطر قرار دارد و این خطر آنقدر جدی است که حیات وحش کشور را در آستانه انقراض قرار داده و نباید از آن غافل شد. از طرفی نباید این واقعیت را انکار کرد که برای گونه های باقی مانده تا چند سال آینده سرنوشت شیر ایرانی و ببرمازندران تکرار خواهد شد به طوری که حدود ۷۶ گونه از رده‌های جانوری کشور در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت (IUCN) قرار دارد.

کد مطلب: ۳۵۰۸۷۱
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرنگار اجتماعی پانا، هرساله اول خرداد ماه مصادف با بیست و دوم ماه "می" که به عنوان روز جهانی تنوع زیستی نامگذاری شده، فعالیت هایی در تمام دنیا انجام می گیرد. مجمع عمومی سازمان ملل متحد شعار روز جهانی تنوع زیستی در سال ۲۰۱۵ را به عنوان "تنوع زیستی برای توسعه پایدار" نامگذاری کرده است.


تنوع گونه‌‌ای، شبکه‌ای از همه موجودات زنده، اعم از گیاهی و جانوری است و نژادهای انسان و انواع جانوران، گیاهان و موجودات تک سلولی را در بر می گیرد. گونه ها علاوه بر آنکه نیازهای ضروری و اولیه انسان ها نظیر خوراک، پوشاک، مسکن و دارو را فراهم می آورند، می‌توانند بر سلامت و شادابی روح و جسم، رونق اقتصادی و پیشرفت روزافزون جامعه بشری و پایداری محیط زیست جهان وکشورها نقش داشته باشند.


در عین حال تنوع زیستی، میراث ارزشمندی است که از نسل ها به یکدیگر منتقل می شود و حفاظت از آن، ریشه در اخلاق، فرهنگ و اعتقادات ملت ‌ها دارد. نحوه برخورد انسان با محیط زیست، رابطه نزدیکی با فرهنگ و ارزش‌های اخلاقی در ادیان و جوامع گوناگون دارد. در بیشتر مذاهب، از جمله دین اسلام به طور ویژه احترام به طبیعت و حفاظت از گونه‌های زیستی موجود در آن، مورد توجه و جزو تعالیم دینی محسوب می‌شود.

شناسایی ۱۱۴۰ گونه جانوری در ایران


خوشبختانه ایران، از تنوع گونه‌ای بالایی برخوردار است. براساس اعلام سازمان محیط زیست، ۱۱۴۰ گونه جانوری اعم از پستاندار، پرنده، خزنده، دوزیست و ماهیان آب‌های داخلی در اکوسیستم‌های خشکی و آب‌های داخلی ایران شناسایی شده، به علاوه حدود ۶۵۰ گونه ماهی که در آب‌‌های دریایی شناسایی شده است.


همچنین ۱۹۷ گونه پستانداران، ۵۳۵ گونه مهره داران شناسایی شده است. هم اکنون پرندگانی نظیر درنای سیبری، اردک سرسفید، اردک مرمری، میش مرغ، هوبره، پرندگان شکاری و تعدادی دیگر از گونه ها در کشور در معرض تهدید و انقراض هستند.


از رده خزندگان نیز تاکنون ۲۲۷ گونه مورد شناسایی قرار گرفته است. از رده دوزیستان نیز در ۲۱ گونه تاکنون گزارش شده و در بین آنها سمندرها از نظر وضعیت حفاظتی از درجه اهمیت بیشتری برخوردار هستند و اطلاعات بسیار کم و جزئی از بیولوژی و اکولوژی آنها در دست است. گونه هایی نظیر سمندر لرستانی، سمندر کردستانی، سمندرغارزی ایرانی و سمندر آذربایجانی در وضعیت بحرانی یا در معرض خطر انقراض قرار دارند.

ماهیان آب‌های داخلی ایران شامل ۱۶۰ گونه بوده که در ۲۵ خانواده جای گرفته‌اند. متاسفانه به دلیل عدم توجه لازم به حفظ و مدیریت آبزیان آب های داخلی طی سال های اخیر مطالعات جامعی برای شناخت ماهیان در اکوسیستم های آبی مختلف صورت نگرفته و از فراوانی و پراکنش بسیاری از گونه ها اطلاعات و آمار دقیقی در دسترس نیست و یا جمعیت برخی گونه ها نظیر ماهی کورغار در معرض تهدید است.


۷۶ گونه جانوری کشور فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت (IUCN)


طبق اعلام سازمان محیط زیست، حدود ۷۶ گونه از رده‌های جانوری کشور در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت (IUCN) قرار دارد و از گونه‌هایی همچون شیر ایرانی و ببر مازندران امروز جز نامی باقی نمانده و در کمتر از یک قرن گذشته منقرض شده اند و اگر برای حفاظت گونه‌های ارزشمند و در خطر انقراض مثل گور ایرانی، یوزپلنگ ایرانی، خرس سیاه، گوزن زرد و... اقدام لازم صورت نگیرد در آینده‌ای نه چندان دور شاهد انقراض این گونه‌های نادر نیز خواهیم بود.


در این میان ۱۹ گونه از پستانداران، ۲۵ گونه از پرندگان، ۱۶ گونه از خزندگان، ۴ گونه از دوزیستان و ۱۰ گونه از ماهیان آب های داخلی کشور در سال ۲۰۱۴ میلادی به عنوان گونه های مهره دار در معرض تهدید در لیست سرخIUCN قرار دارند.


متأسفانه از ابتدای سال ۹۴ تا کنون لاشه ۷ پلنگ در حیات وحش کشورمان کشف شده است، پلنگ را می توان یک گونه با ارزش در حیات وحش کشورمان به شمار آورد که نقش مهمی در طبیعت ایفا می کند، البته این مساله تنها به پلنگ بسنده نمی کند بلکه گزارشاتی نیز درباره سایر گونه های جانوری آهو، گوزن، کل، قوچ، خرس و ... وجود دارد.


موید حسینی صدر سخنگوی فراکسیون محیط زیست مجلس در گفت و گو با خبرنگار پانا دلایل عمده ای را به عنوان چالش پیش رو در حیات وحش کشور عنوان می کند و معتقد است که عوامل ناشی از توسعه و فعالیت‌های انسانی، توسعه راه‌ها و سکونت گاه ها جمعیت برخی گونه های جانوری را تهدید می کند.


او همچنین با بیان اینکه حوادث جاده ای را در تلف شدن بسیاری از گونه های جانوری بی اثر نیست، می گوید: تلفات گونه ‌هایی مانند پلنگ در حوادث جاده ‌ای از چالش های انقراض گونه های با ارزش جانوری است.


سهم ۴۹ درصدی گوشتخواران در تلفات جاده ای کشور


سازمان محیط زیست در گزارشی اعلام کرده که از ۱۴۲۲ مورد ثبت شده مرگ و میر در بین پستانداران بزرگ جثه از سال ۱۳۸۶ تا نیمه اول سال ۱۳۹۳، گوشتخواران با حدود ۴۹ درصد تلفات بیشترین سهم مرگ و میر را به خود اختصاص داده‌اند و مهم‌ترین عامل در مرگ و میر گوشتخواران تصادفات جاده ای ثبت شده است به طوریکه تصادفات جاده‌ای به تنهایی ۶۲ درصد مرگ و میرها را شامل می‌شود.


اما در عین حال نمی توان وجود اسلحه های شکاری و شکار غیرمجاز را در از بین رفتن گونه های جانوری بی تأثیر دانست، حسینی صدر در اینباره می گوید: اسلحه های شکاری مجاز و غیر مجاز در کشور و صدور پروانه شکار، بیش از ظرفیت و توان حیات ‌وحش کشور است که این مساله باید ساماندهی شود. قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات در سال ۹۰ به تصویب مجلس رسید که بر اساس آن دارندگان سلاح ‌های شکاری غیر مجاز می‌ توانند مجوز حمل سلاح دریافت کنند و این موضوع باعث شده تعداد زیادی اسلحه غیر مجاز توسط افراد سود جو وارد کشور شود.


مهم‌ترین چالش‌های پیش روی حیات وحش کشور


او همچنین یکی از چالش های حیات وحش کشور را تجارت غیرقانونی برخی گونه های جانوری می داند و می گوید: حیات وحش کشور در معرض تهدید پدیده تجارت غیرقانونی گونه های جانوری است که باید توسط متولیان جلوی آن گرفته شود.


به گفته حسینی صدر، بروز پدیده تغییرات جهانی آب و هوا و خشکسالی‌ سال های اخیر، حیات وحش کشور با تهدید روبرو شده است.


البته به گفته مجید خرازیان مقدم مدیرکل دفتر تنوع زیستی و حیات وحش سازمان محیط زیست، برای حفاظت این عرصه‌های وسیع وحساس، در حدود ۲۶۰۰ محیط بان (سرانه ۶۵۰۰ هکتار) در۴۳۰ واحد محیط بانی مشغول انجام وظیفه هستند. این در صورتی است که برای حفاظت مفید و مطابق استاندارد جهانی می‌بایست حداقل ۱۰هزار محیط‌بان به کار گرفته شود.گر چه با بهره گیری از فناوری و تکنیک های مورد نیاز و شیوه حفاظت هوشمند برای پایش مناطق تحت مدیریت (مانند بسیاری از کشورها) سرانه حفاظت از مناطق به طور قابل ملاحظه ای کاهش خواهد یافت.


جمع‌ آوری سلاح‌ های غیرمجاز و هدفگذاری در صدور پروانه حمل سلاح شکاری، کنترل و پیشگیری شیوع بیماری ‌ها در حیات‌وحش، افزایش جرایم شکار غیر مجاز و بازنگری در آن، جبران خسارات های حوزه حیات وحش به گفته موید حسینی صدر در برون رفت از چالش های پیش روی گونه های جانوری ضرورت دارد.

به طور کلی می توان گفت نسل بیشتر گونه های جانوری کشور در خطر انقراض قرار دارد و چنانچه به گونه های باقی مانده در کشور نیز رسیدگی نشود، نسل آن ها هم منقرض خواهد شد.


در نهایت می توان گفت، بی توجهی به محیط زیست در کشور سبب شده حتی از بسیاری گونه های جانوری آمار دقیقی نداشته باشیم و بعضا آمارهای ضد و نقیضی در این باره وجود داشته باشد. لذا سازمان محیط زیست که متولی محیط زیست کشور است باید توجه بیشتری به حیات وحش کند چرا که از بین رفتن گونه های جانوری قابل جبران نیست.


گزارش از آسیه اسحاقی

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار