ایران؛ واجد همه ظرفیت های لازم برای میانجی گری در رفع بحران یمن

کارشناس جهان عرب: نشست صلح یمن باید در تهران برگزار شود

خبرگزاری پانا: در حالی که به نظر می رسد نشست اعراب در ریاض برای رفع بحران کنونی یمن به بن بست رسیده است، خبرهایی از منابع سیاسی در صنعا به گوش می رسد که جنبش مردمی انصارالله از اسماعیل ولد الشیخ احمد نماینده جدید سازمان ملل در امور یمن خواسته اند تا ایران در هر مذاکرات صلحی با نظارت سازمان ملل، حضور داشته باشد.

کد مطلب: ۳۵۰۱۲۳
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرنگار سیاسی پانا، درخواست گروه های مختلف از ایران برای حل مناقشات در منطقه نشان از تاثیرگذاری این کشور در مناسبات خاورمیانه دارد. نجف قلی میرزایی، کارشناس مطالعات راهبردی ایران و جهان عرب در خصوص لزوم حضور ایران در حل مناقشات موجود در یمن به خبرنگار پانا می گوید: چند عامل و مزیت نسبی در مواضع ایران و الگوی تعامل جهانی و منطقه ای این کشور وجود دارد که در طرف های دیگر این مزیت های نسبی و نقاط قوت دیده نمی شود. طرح هایی که ایران تاکنون برای برون رفت کشور یمن از بحران ارائه داده است، طرح هایی مبتنی بر صلح آمیزی، اولویت دادن به برون رفت ها، طرح های دیپلماتیک و سیاسی با تکیه بر ثقل و راهبرد گفت و گو بین تمام طرف های یمنی است.
به گفته این استاد دانشگاه ایران در طرحش هیچ طرفی یمنی حتی طرف های هوادار عربستان را هم بیرون نبرده است.

وی می گوید: ایران نوعی نگاه عادلانه استراتژیک و صلح محور و مبتنی بر کمک به کل مردم یمن برای بیرون رفت از این بحران دارد. در واقع راهبرد ایران برخلاف راهبرد عربستان و سایر کشورها ی عربی خلیج فارس است که راهبردی نظامی، فتنه انگیز و تفرقه انگیزانه و تبعیص آمیز دارند.
او با اشاره به تفاوت های ساختاری طرح های ایران با برنامه های اعراب می گوید: منطق ایران نه نظامی محور بوده و نه طایفه محور و مذهب گرا. اگر به ادبیات عربستانی ها و کشورهای حاشیه خلیج فارس دقت کنیم می بینیم که اساس این جنگ، براساس یک رویکرد مذهبی و طایفه گرا و قوم گرا آغاز شد و مبتنی بر ذهنیت آمریکا و اسراییل در مواجهه با پرونده های خاورمیانه بود. اما اکنون ایران با رویکرد عربی_اسلامی و صلح آمیز و با نگاه وفاقی، ائتلافی، توافقی، مسالمت آمیز و با مبانی اخلاقی و انسانی طرح برون رفت از بحران را داده است.
این پژوهشگر حوزه راهبردهای ایرانی و عربی ادامه می دهد: با این که به نوعی طرف های یمنی و بازیگران اصلی یمن به ایران اعتماد دارند و هوادار نگاه ایران هستند، اما ایران هیچ گاه در طرح های پیشنهادی اش سعی نکرده که نیروی ثقل خود را تحت عنوان حمایت های نظامی وارد یمن کند. این نشان دهنده آن است که ایران از منطق خویشتنداری و صبر استراتژیک استفاده کرده است.
او می گوید: امروز عربستان در ضعیف ترین موقعیت قرار گرفته و انقلابیون و مقاومت یمن و ارتش و انصارالله موضع دست بالا را دارند و نه فقط به توفیق نظامی رسیده اند، بلکه به نوعی توفیق در منطق و اخلاقی هم دست پیدا کرده اند. این نشان می دهد که طرح ایران به نوعی تامین کننده منافع راهبردی همه طرف ها هست و از دید ایران مشکل یمن راه حل نظامی ندارد.
عضو هیات علمی جامعه المصطفی به شاخصه های طرح ایران اشاره کرده و تاکید می کند: ایران همان نگاهی که به سوریه دارد را به موضوع یمن نیز دارد. در نتیجه طرح ایران به دلیل داشتن شاخص هایی همچون صلح آمیز بودن، راه حل سیاسی گفتگوی همه طرف های یمن و آتش بس همه جانبه و فراگیر و جلوگیری از دخالت طرف های بیگانه در حل مناقشات داخل یمن را ارائه می دهد و در واقع ایران با نگاه به حفظ امنیت استراتژیک دو آبراه بزرگ تنگه هرمز و باب المندب که یکی از عوامل اصلی نگرانی مصری ها و طرف های دیگر منطقه ای بود و همچنین با ثقل قدرت استراتژیک خود و تضمینی که می تواند از یک سو برای تامین و امنیت بخشی به این آبراه های اصلی دهد و از سوی دیگر از هرگونه خلل در مناسبات اقتصادی و نفتی و انرژی جهانی جلوگیری کند، همه ظرفیت های لازم را به منظور میانجی گری و وساطت و طرح برون رفت از این بحران دارد.
میرزایی تصریح می کند: حتی اگر طرف دیگری غیر از ایران وجود داشته باشد، که فاقد این نقاط استراتژیک و قدرت های ژئوپولتیک و منطق اخلاقی و استراتژیک سیاسی باشد، اگر حرف خوبی هم بزند اما امکان نقش آفرینی ندارد. امروز ایران برای تمام طرف های درگیری حتی عربستان باید یک فرصت تلقی شود. ایران خواستار نابودی عربستان نیست. خواستار جنگ با عربستان هم نیست بلکه خواستار آرامش و امنیت و صلح در خاورمیانه و جهان اسلام است و جنگ فعلی عربستان با یمن را به عنوان یک فتنه جهانی برای از هم پاشیدن معادلات اسلامی و عربی تلقی می کند و لذا راه حل ایرانی ها هم ناظر بر وضعیت پیچیده خاورمیانه است.
این کارشناس بین الملل می افزاید: به گمان من نه تنها همه طرف های درگیر در منطقه به نوعی به قدرت ایران در این نقش آفرینی رسیده اند بلکه طرف های یمنی که اصل قضیه هستند هم براین واقعیت صحه گذاشته اند. مهم نیست که اسراییل و آمریکا و عربستان به ایران چه نگاهی دارند، مهم طرف های یمنی هستند که امروزه نافذترین و تعیین کننده ترین راه حل جهانی برای حل معادلات یمنی را مبتنی بر ایران و نگاه و جایگاه او در بین طرف های درگیر یمنی می دانند. بنابراین معقول است که طرف های یمنی همان گونه که نفع خودشان است از ایران ها بخواهند تا چنین نقشی را ایفا کنند.
پژوهشگر حوزه راهبردهای ایرانی و عربی ادامه می دهد: متاسفانه برخی جریان ها، ریاض را به عنوان پایتخت گفت و گو مطرح می کنند. شاید با توجه به گرایش های قومی در طرف های عربی، عقلانیتی بین همه طرف های عربی بوجود نیامده تا نگاه جهان اسلامی کنند و تهران را به عنوان نقطه ثقل دولت در بحران ببینند. به همین دلیل است که با آن که طرح تهران به عنوان نقطه ای برای همخوانی و ایجاد ائتلاف یمنی یمنی بهترین طرح موجود است اما شاید در شرایط کنونی طرح قابل قبولی از طرف های منطقه ای و جهانی نباشد.
وی ادامه می دهد: این که تهران با توجه به این مختصات و راهبردهایی که ایران و جایگاه ایران دارد می تواند نقش راهبردی و استثنایی داشته باشد هیچ تردیدی نیست. حتی عربستانی ها هم به اصل قدرت نقش آفرینی راهبردی ایران برای برون رفت از این بحران واقف هستند و می دانند که تهران چه نقشی دارد و به احتمال قوی، عربستانی ها و آمریکایی ها هم طالب نقش آفرینی ایران برای آرام سازی فضای یمن هستند و این را انکار نمی کنند و تاکنون نشنیده ام که طرف های عربی و غربی خواستار حذف نقش مثبت ایران باشند.
او تصریح کرد: به اعتقاد من به جای این که در ریاض گفتگوهایی صورت بگیرد همان گونه که صورت گرفت و با شکست روبرو شد منطقی است که این نشست ها باید در تهران برگزار شود. این پیشنهاد حتی با منطق جهان اسلامی هم قابل قبول است. زیرا در شرایط کنونی ایران ریاست سازمان کشورهای غیرمتعهدها را بر عهده دارد. در واقع اکنون جایگاه جهانی و اسلامی ایران ممتازترین و بهترین جایگاه را برای این گونه نقش آفرینی ها دارد.
میرزایی در پایان به وقوف سایر کشورها به قدرت ایران در منطقه اشاره کرده و می افزاید: هرچند که برخی کشورها با مرکزیت ایران برای مذاکرات حل بحران یمن موافقت نمی کنند اما نمی توانند منکر نقش تاثیرگذار ایران برای برون رفت از این بحران باشند. چون آن ها می دانند که تهران تاثیرگذار و دارای نفوذ راهبردی معنوی و فرهنگی در طرف های مهم درگیر است. چنانچه گروه های انصار الله و مقاومت اسلامی در یمن به نقش راهبردی ایران باور دارند و مانند گروه های مقاومت اسلامی در لبنان و سوریه و عراق و جاهای دیگر، به تهران به عنوان یک طرف سالم، اخلاقی و خواستار وفاق و وحدت اسلامی_عربی نگاه می کنند.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار