در نشست عوامل فیلم «ایران برگر»:
«ایران برگر» روایتی دیروز، امروز و فردای جامعه ایران است
خبرگزاری پانا: مسعود جعفری جوزانی کارگردان فیلم سینمایی «ایران برگر» که این روزها بر پرده اکران است، معتقد است که این فیلم به مفاهیمی می پردازد که مصادیق آن در هر دوره ای قابل جستجو است.
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا؛ مسعود جعفری جوزانی کارگردان فیلم سینمایی «ایران برگر» طی نشستی که با حضور تهیه کننده و نویسنده این اثر در خبرگزاری پانا برگزار شد، درباره شکل گیری ایده این فیلم توضیح داد: حدود سال ۸۰ بود که مشغول ساخت سریال «در چشم باد» بودم و چیزی که برای من آن زمان جالب بود، تکرار شعارهایی بود که در زمان مشروطه هم تکرار می شد. در واقع تلاش برای به دست آوردن آزادی های مشروع انگار در یک تسلسل باقی مانده بود و این برایم یک تراژدی محسوب می شد. تا این که به همراه آقای هادی کریمی شروع به نوشتن این ایده کردیم. آن زمان ساخت سریال «در چشم باد» متوقف شده بود و سال ۸۱ پروانه ساخت این داستان را گرفتیم و شروع به پیش تولید کردیم.
وی افزود: همچنین قرار بود عزت الله انتظامی نقش فتح الله خان و علی نصیریان نقش امرالله خان و امین تارخ نقش آقا مدیر را بازی کنند. اما همین میان مدیریت صداوسیما تغییر کرد و با روی کار آمدن عزت الله ضرغامی ساخت «در چشم باد» از سر گرفته شد که چند سالی طول کشید؛ اما همیشه من نگاهی به پشت سر داشتم تا «ایران برگر» را بسازم.
«ایران برگر» خود دلیل نامگذاری اش را توضیح می دهد / دخترم باعث ساخت این فیلم شد
این کارگردان با بیان این که سحر جعفری جوزانی مشوق او برای ساخت این فیلم بوده است، افزود: بعد از آن دخترم روزی به من گفت: شهر خیلی عبوس شده است و همه فکر می کنند فضیلت در عبوس بودن است. او من را به ساختن این فیلم تشویق کرد. بعد از آن برای تمدید پروانه به وزارت فرهنگ و ارشاد رفتیم و این تمدید صورت نگرفت. این ماجرا تا اردیبهشت سال گذشته طول کشید و به ما گفته شد مطرح که اگر نام فیلم تغییر کند، امکان تمدید پروانه ساخت وجود دارد. از طرفی قرار بود ابتدا شعار «چگونه آموختیم پیتزا بخوریم و خوشبخت باشیم» زیر اسم فیلم نوشته شود که در واقع نوعی شوخی با استنلی کوبریک بود؛ اما دوستان می گفتند که نام ایران برگر باید تغییر کند و این شعار جایگزین آن شود. در حالیکه من معتقد بودم خود فیلم می گوید که چرا ایران برگر نام دارد.
ایران برگر زمان ندارد
وی ادامه داد: خوشحالم که این فیلم بعد از ۱۲ سال ساخته شد. وقتی اجزای هر چیزی سر جای خود قرار بگیرد، برداشت های متفاوتی از آن خواهد شد. ما همواره مسائل سینما را با زندگی پیرامون خود وفق میدهیم. آن زمانی که می خواستیم ایران برگر را بسازیم، مصادیقی برای فیلم وجود نداشت؛ با این حال باز هم برای این دعواهای سیاسی در همه دوره ها می توان مصادیقی پیدا کرد. این تکرار و تناقض که از نگارش کنفوسیوسی که در ایران رواج داشته، وام گرفته و بر فردمحوری تاکید می کند. حالا نگرش تازه ای ظهور کرده که باید بر رای مردم استوار باشد؛ اما هنوز ایران برگر نشده است.
این کارگردان با اشاره به برداشت های متفاوت نسبت به سریال بیان کرد: همانطور که در سریال «در چشم باد» فرهنگ و فولکلور ایران تا جنوب کشور مورد توجه قرار داشت، در این فیلم هم مبنای تاریخی لحاظ شده است. وقتی تاریخ را مرور می کنیم، از حمله مغول تا مشروطه متوجه می شویم که هر چیزی با ورود به ایران با فرهنگ مردم عجین شده است.
«ایران برگر»؛درونی کردن فرهنگ غیرخودی
جوزانی خاطرنشان کرد: اسم ایران برگر در نوع و شکل نوشتن خود تناقض دارد. ایران به علاوه برگر؛ اما ما همبرگر را با ایران ادغام کرده ایم که هم بیگانه با غذای ایرانی نباشد و هم به نوعی همبرگر را در فرهنگ خود هضم کرده باشیم. ایران برگر روستایی به نام شید را دربرمی گیرد و ما برای این که بتوانیم یک جامعه را دقیق تر نشان دهیم، مقیاسش را کوچک کرده ایم. حال به این روستا یک ایده یا فکر وارد می شود یعنی همان مردم سالاری.
وی اضافه کرد: علت این که سال هاست به دنبال مردم سالاری می رویم و به آن نمی رسیم، کاستی هایی است که ما را از رسیدن به آن منع می کند. چراکه یک قدرتی از میان مردم برخواسته و به جایگاهی می رسد و عدم شناخت او باعث می شود خود را خان بداند و چون دستی در بیت المال هم دارد، فکر می کند می تواند با چلوکباب دادن، مردم را به رای دادن به نفع خود ترغیب کند؛ اما مردم آگاه شده اند و با این که چلوکباب می خورند، در نهایت رای شان چیز دیگری است.
جوزانی همچنین با بیان این که در قصه پردازی این فیلم از ادبیات وام گرفته شده است، عنوان کرد: از بالکن آب ریختن روی سر و پشت دیوار قایم شدن در فیلم از هزار و یک شب وام گرفته شده است و ما سعی کرده ایم در این فیلم به نوعی اریخ کمدی را مرور کنیم. از طرفی در این فیلم با کاراکتر رو به رو هستیم. حداقل کسوت شخصیت ها در فیلم مشخص می شود. این فیلم کاملا براساس طراحی پیش رفته است. زیرا در ایران وقتی سطح دستمزدها در بهترین حالت از یک یا دو میلیون بالاتر نمی رود، بنابراین برای سینما رفتن نمی توان از مردم انتظاری داشت. اگر هم قرار باشد بخشی از درآمد خود را صرف فیلم دیدن کند، باید شرایطی فراهم شود که در سینما به او خوش بگذرد و بعد درگیر مفاهیم فیلم شود. من می خواستم درد مردم را بیان کنم و هم این که آن ها هنگام تماشای فیلم از آن لذت ببرند.
کارگردان «در مسیر تندباد» اظهار کرد: اعتقاد دارم دوره کنونی زمان ساختن «در مسیر تندباد» یا سریال «در چشم باد» نیست. حالا وقت ساختن فیلمی به اسم «ایران برگر» است. نظامی که با خواسته مردم شکل بگیرد، محترم است. تا زمانی که ملت آن را بخواهند، باقی میماند و وقتی آن را نخواهند، نیازی به تظاهرات هم نیست. کافی است یک ماه خانه نشین شوند تا چرخ های نظام از کار بیافتد. اما معلوم است که وقتی مردم به کار و فعالیت مشغولند، نظام خود را دوست دارند. بیاندییشیم که دلیل انقلاب اسلامی در شکست انقلاب مشروطه تعریف می شود. ۱۲ سال قبل از انقلاب کبیر اتحاد جماهیر شوروی ایران در شرق انقلاب کرده است و در واقع دموکراتیک ترین انقلاب است. این انقلاب برای رسیدن به آزادی های مشروعی صورت گرفته که در چنگان خان هاست.
جوزانی یادآور شد: ما ملتی هستیم که یک پدیده ای را که وارد ایران شده است، درک نکرده ایم. اولین ملتی هستیم که غول شرق را بیدار کردیم و با انقلاب کردن به دنبال آزادی های مشروع خود رفتیم. اما نهایت تلاش ما برای رسیدن به آزادی های دموکراتیک رسیدن به دیکتاتوری بود. از طرفی با روی آوردن به فردی دانا و ملی گرا کودتا کردیم و او را از صحنه خارج کردیم. ممکن است بگوییم که کار آمریکا بوده است؛ اما به هر حال زمینه کودتا هم در ایران فراهم شده بود. بنابراین تنها چاره برپایی انقلاب دیگری بود که در ۵۷ رخ داد و انقلاب اسلامی ایران ادامه ای بر انقلاب مشروطه است. به نظرم همه ما از من فیلمساز گرفته تا یک کارگر باید قانون مداری از قدرت بخواهیم. ما باید از رای و حق خود دفاع کنیم و این دفاع کردن با دعوا و جر و بحث صورت نمی گیرد؛ اما فکر می کنم ما به عنوان ملت با زود تشکیل دادن حکومت ساختار خود را به خوبی حفظ کردیم. وی درباره مفاهیم مطرح در «ایران برگر» افزود: این فیلم می گوید اگر به رای دادن خود و اهداف رای گیرنده توجه نکنیم، نتیجه ای نداشته است؛ اما همیشه در پیچ های سخت تاریخی روحیه جمعی به کمک ما شتافته است. مثل مذاکرات هسته ای که امروز در جریان است.
ساختن فیلم های مردمی سینمای ملی را شکل می دهد
محمدهادی كریمی نویسنده گفت : حركت فیلمسازانی كه آثارمطرح و ماندگاری در كارنامه شان دارند به سمت سینمای مردمی و بخصوص سینمای مظلوم كمدی كه در چند وقت گذشته جولانگاه نگویم ابتذال بلكه استاندارد های پایین و كج سلیقگی بود، باید به فال نیك گرفت ،ضمن آنكه سیزده سال پیش كه قرار بود این فیلم به مناسبت یكصد سالگی خیزش مشروطه ساخته شود ، سینمای كمدی مورد اقبال نبود و بیشتر فیلم های سیاسی با نگاه ژورنالیستی در سینما طرفدار داشت ، به نظرم راهكار رسیدن به سینمای ملی این است كه فیلمسازان نخبه به سمت فیلم های مردمی روبیاورند
وی خاطر نشان کرد: اینكه نخبگان برای نخبگان در سالن های محدود و معدود فیلم بسازند گره گشا نخواهد بود.در لوكیشن فرضی ایران برگر كه جامعه ای است سنتی كه مدرنیزه شده اما مدرنیته در آن راه نیافته ورد هر پدیده یا مفهومی جدید،اتفاقی با كمی تامل كمدی را می تواند رقم بزند هر چند به ظاهر تراژیك باشد.
این نویسنده درباره نحوه برخورد تماشاگر با ایران برگر افزود: به نظرم اگر تماشاگر برای اولین بار خود را به فیلم بسپارد و در حین دیدن آن مدام در مفاهیم کندوکاو نکند، بسیاری از نکات را بی واسطه ی تلاش فكری خود ،درک خواهد کرد. باید گذاشت که فیلم تماشاگر را به حرکت در آورد. چه بسا اینگونه به چیزهایی پی ببرد که با تلاش فکری به آن نخواهد رسید. همچنین در ایران برگر باید دنبال مفاهیم بود و نه مصادیق.
جوزانی نیز در این باره افزود: نحوه دیدن یک فیلم هم موضوع مهمی است که به نظرم باید آموزش داده شود. چنانچه در دروس دبیرستان آمریکا این واحد وجود دارد و حتی در دانشگاه ها هم به عنوان درسی اختیاری تدریس می شود.
وی درباره شیوه فلمسازی خود تصریح کرد: من وقتی فیلم می سازم، به ماندگار شدن آن فکر می کنم. وقتی ایران برگر را می ساختم به این فکر می کردم که اگر ۵۰ سال بعد کسی این فیلم را دید، متوجه شود در روزگار گذشته چه می گذشته است. البته نه به این منظور که استنادات تاریخی در آن زیاد است، بلکه منظور فضای دوران قبل است.
برای تهیه «ایران برگر» منطق خشک سرمایه گذاری را کنار گذاشتم
نادر جعفری جوزانی تهیه کننده ایران برگر در ادامه با بیان این که در سرمایه گذاری برای ساخت این فیلم به آن به چشم اثری فاخر نگاه کرده است، عنوان کرد: متاسفانه کمدی در ایران شوخی گرفته میشود. نه تنها بسیاری از مخاطبان، منتقدان و داوران، بلکه خود هنرمندان هم چنین برخوردی با کمدی دارند. در حالیکه جدی تر از کمدی وجود ندارد. برای این فیلم شاید نزدیک به سریال «در چشم باد» هم از نظر هزینه ها و هم از نظر استعدادهایی که جذب شد، سرمایه گذاری کردیم. زیرا کمدی را شوخی نمی گیریم.
وی افزود: به طور کلی هر اثر هنری همانند یک شی سه بعدی است که وارد دنیای دو بعدی ما می شود و ما به فراخور زاویه دیدمان نگاه خاصی به او داریم؛ اما یک شی سه بعدی تنها زمانی حقیقتا دیده میشود که ما از دنیای دو بعدی خود بیرون بیاییم. این تهیه کننده ادامه داد: من معتقدم مصادیقی که امروزه از ایران برگر برداشت می شود، در روزگاری همچون ۳۰ سال قبل هم باز مصداق داشته اند و در آینده هم خواهند داشت.
وی افزود: من در سرمایه گذاری برای این فیلم گذشته از این که به فرمول های رایج در سینما توجه داشتم، ساخت این فیلم را به منزله خلق اثری هنری در نظر گرفتم که ایجاب می کند منطق خشک سرمایه گذاری را کنار گذاشت و وقتی فیلمنامه و ایده خوبی تولید می شود، نباید آن را دست کم گرفت. در حالیکه منطق خشک سرمایه گذاری دست و پای تهیه کننده را برای ریسک پذیری می بندد. من بارها گفته ام مسعود جدا از این که برادر من باشد، کارگردان مورد علاقه ام نیز هست. بنابراین حس می کردم باید دست او را باز گذاشت و تا آنجایی که امکان دارد، هزینه های این فیلم را تامین کرد. از طرفی حساب شده هم عمل کردیم.
ارسال دیدگاه