در حاشیه نشست تخصصی نجوم مطرح شد
گنجینه نجوم موزه آستانقدسرضوی در ایران، منحصربهفرد است
خبرگزاری پانا: نشست علمی «مبانی نجومی استهلال و بررسی ابزارهای رصد»، با حضور جمعی از اساتید و علاقهمندان به علم نجوم، در موزه آستانقدس رضوی برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری پانا به نقل از روابطعمومی و امور بینالملل سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستانقدسرضوی، در این نشست که با حضور معاون امور موزههای آستانقدسرضوی و جمعی از متخصصان و علاقهمندان به علم نجوم برگزار شد، محمدمهدی مطیعی، دانشجوی مقطع دکترای اختر فیزیک، و صاحب کتاب «رویت هلال؛ آشنایی با مقدمات نجومی استهلال» که در بیست و هفتمین دوره جایزه کتاب فصل (ویژه پاییز) بهعنوان اثر برگزیده معرفی شد، طی سخترانی خود، به بررسی مبانی نجومی استهلال پرداخت.
این عضو کمیته نجوم ستاد استهلال استانهای خراسان، با بیان اینکه در قرآن کریم به هیچ علمی به اندازه نجوم پرداخته نشده است و به تفکر در خلقت آسمانها و زمین امر شده است، مواردی چون پنج ایده متفاوت کشورهای جهان اسلام در حوزه رؤیت هلال ماه، ملاک آغاز ماههای قمری در ایران و تدوین تقویم هجری قمری، چرایی دشواری رؤیت برخی ماهها مانند رمضان و عید فطر، پارامترهای مؤثر در رؤیت هلال ماه، پارامترهای مهم در رؤیت هلال، و مواردی از این دست را مورد بررسی قرار داد. مسؤول رصدخانه دانشگاه فردوسی مشهد، با اشاره به جایگاه منحصربهفرد منجمان ایرانی در ثبت رکوردهای بینالمللی، ایران را در عرصه رؤیت هلال، در مرتبهای بالا در سطح دنیا ارزیابی کرد.
سید محمدهادی طباطبایی، نیز یکی دیگر از سخنرانان این نشست بود. وی با ایراد سخنرانی با موضوع «رصد و رصدخانه با نگاهی به ابزارهای رصدی موزه مرکزی آستانقدس رضوی»، ضمن بررسی تاریخچه رصد و رصدخانه از گذشته تاکنون، به معرفی برخی از نفایس ابزارآلات نجومی موزه مرکزی آستانقدسرضوی پرداخت.
طباطبایی یزدی، «اسطرلاب عبدالائمه» را نفیسترین، ابزار نجومی در این مرکز لقب داد و تصریح کرد: این اسطرلاب از جهات گوناگون همچون قدمت، اصالت، پیچیدگی و تعداد محدود آن در جهان، اثری منحصربهفرد به شمار میرود و ضروری است در ویترینی مجزا در معرض نمایش قرار گیرد.
رئیس هیأت مدیره «تعاونی دانشبنیان انگاره فیزیک توس»، با اشاره به اینکه نمونهای از این اسطرلاب در موزه لوور پاریس در شرایطی ویژه نگهداری میشود، اظهار کرد: موزههای بسیاری از کشورها، اسطرلابهای برنجی و اصیل در اختیار ندارند و نمونههای چوبی و بدل را به نمایش میگذارند و این درحالیست که اصلیت اسطرلاب در حال نمایش در موزه آستانقدس، با توجه به ظرافتهای موجود در آن، کاملاً مشهود است.
وی همچنین از تلسکوپ نیوتونی این مرکز یاد کرد و افزود: علاوه بر این تلسکوپ، این مرکز چندین تلسکوپ نفیس متعلق به قرن ۱۸ در اختیار دارد که از جهت قدمت تنها حدود سی تا چهل سال، از دوره نیوتون فاصله دارد و دکترسید جلالالدین تهرانی، نایب تولیه وقت، آنها را از اروپا به ایران آورده است.
این کارشناس ارشد تاریخ علم، همچنین در حاشیه این نشست، گنجینه نجوم موزه مرکزی آستانقدسرضوی را از جهت تعداد اشیاء و نیز آثار به نمایش درآمده، در ایران استثنایی توصیف کرد و اظهار کرد: طی ده سال اخیر این گنجینه رشد چشمگیری داشته و امید است که این روند ادامه داشته باشد.
وی با اشاره به بازدیدهای خود از موزههای نجوم و تاریخ علم ترکیه و استرالیا و همچنین آگاهی از سایر موزههای سطح دنیا، بر لزوم نزدیک شدن این موزه به استانداردهای جهانی از جهت ساختمان موزهای و نحوه نمایش تأکید کرد و اظهار کرد: شاید موزههای بسیاری از این کشورها، در مقایسه با موزه آستانقدسرضوی تعداد بسیار کمتری از ابزارهای نجومی را در اختیار داشته باشند اما نحوه نمایش به صورتی است که چشمگیرتر به نظر میرسد.
طباطبایی یزدی، موزه آستانقدسرضوی را پر بازدیدترین موزه خاورمیانه برشمرد و این ظرفیت را زمینه مناسبی دانست تا افراد به صورت آموزشی با این ابزارآلات آشنا شوند. وی با اشاره به وجود ساعتهای آفتابی بسیار خوب در این موزه، به ذکر مثالهایی برای ارائه بهتر و ارتقای سطح علمی بازدیدکنندگان پرداخت و تشریح کرد: ساعت آفتابی میتواند به گونهای نمایش داده شود که افراد، سایه شاخص را روی ساعت ببینند و با چگونگی کارکرد آن آشنا شوند.
رئیس هیأت مدیره «انگاره فیزیک توس»، افزود: «آستانقدس رضوی، اسطرلابها و تلسکوپهای بسیار نفیسی در اختیار دارد، که جدا کردن صفحات اسطرلاب و همچنین نمایش ماکتهای برشخورده تلسکوپ به صورت طولی و عرضی، در کنار تلسکوپهای در حال نمایش میتواند به ارتقای دانش بازدیدکنندگان منجر شود.
ارسال دیدگاه