اقلیم قم را بهتر بشناسیم
خبرگزاری پانا: استان قم در مجاورت کویر مرکزی ایران واقع شده و دارای ۱۱ هزار و ۳۱۶ کیلومتر مربع وسعت می باشد که تقریبا ۶/۰ درصد از مساحت کشور را در بر می گیرد.
به گزارش خبرگزاری پانا، استان قم از شمال به استان تهران، غرب به استان مرکزی، شرق به استان سمنان و از جنوب به استان اصفهان منتهی می شود .
حدود ۲۵ درصد از وسعت استان قم را مناطق کوهستانی و کوهپایه ای تشکیل داده و مابقی به صورت دشت می باشد، به طور متوسط ۹۳۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد که اختلاف زیاد ارتفاع در استان قم موجب آب و هوای متفاوت و اقلیم های مختلف از خشک و کویری گرفته تا معتدل و کوهستانی شده است .
پست ترین نقطه در قم حاشیه کویر با ۸۰۰ متر و بلند ترین نقطه کوهستانی به ۳ هزار و ۱۷۶ متر شامل قله برف انبار یا غلیق می باشد و مهم ترین اقلیم آب و هوایی در قم مشتمل بر اقلیم گرم و خشک، نیمه خشک، مدیترانه ای و نیمه مرطوب است که در این میان اقلیم گرم و خشک تقریبا ۸۲ درصد از مساحت قم را شامل می شود .
از مهم ترین ارتفاعات استان قم می توان به کوه برف انبار، الوند وشنوه، سلطان سعد شاه، سخت حصار، کوه آله، کوخ تخت سرحوض، کوه کلاه قاضی، کوه خضر، کوه دو برادران، کوه گلستانی و کوه آقا نظر اشاره کرد .
البته کوههای کم ارتفاعی همچون کوه تیر، کوه کرمجگان، کوه وشنوه و کوه فردو نیز در قم وجود دارد که از جاذبه های طبیعی در گردشگری محسوب می شود .
گفتنی است زیست بوم های نادری در استان قم دارای بیش از ۴۰۷ گونه گیاهی در قم وجود دارد که حدود ۵۰ درصد از آن را گیاهان دارویی تشکیل می دهند که برخی از این گونه ها شامل کلاه میر حسن،خارشتر،گون،باریجه،بادام کوهی،گز و تاغ و...می باشد .
همچنین گونه های نادر جانوری در استان قم بر اهمیت حفاظت از مناطق افزوده و حدود ۱۵۰ گونه پرنده همچون هوبره، کبک، تیهو، انواع مرغابی ها و غازها را در دل زیست بوم های قم نگاهداری می نماید که بیشتر آن مهاجر هستند .
از دیگر گونه های نادر جانوری در قم ۳۰ گونه پستاندار شامل بز، قوچ، میش، گراز، یوزپلنگ، روباه، تشی، شغال، گرگ، خوک وحشی، گور خر، جبیر و آهو و همچنین انواع خزندگان و دوزیستان همچون مارها، سوسمارها، قورباغه ها، لاک پشت ها و بزمجه و انواع مورچه های کمیاب، موریانه، عنکبوت، رتیل و عقرب می باشد .
لازم به ذکر است پوشش گیاهی نواحی کوهستانی در قم غنی بوده و درختچه های بادام کوهی، ازگیل و پسته وحشی از شاخص های گیاهی این مناطق است و علاوه بر پستانداران می توان پرندگان شکاری همچون عقاب دشتی، دلیجه، شاهین، کرکس و انواع گنجشک را در این مناطق دید .
از مهم ترین نواحی کوهستانی استان منطقه شکار ممنوع پلنگ دره می باشد که ۳۶ هزار هکتار وسعت دارد و در جنوب غربی استان قم و در ۵۰ کیلومتری شهرستان قم واقع شده است .
وجود چشمه سارهای فراوان و مناظر طبیعی از ویژگی های مهم تفرج گاهی قم به شمار می رود که این نواحی غالبا در شمال و شرق استان با شیب کم از اطراف به سمت دریاچه نمک و حوض سلطان کشیده شده است .
هر چه از نواحی غرب و کوهستانی جنوب به سمت دریاچه نمک و دشت مسیله حرکت کنیم از کیفیت آب و خاک کاسته می شود و دشت هایی به شکل بیابان های خالی از سکنه با پوشش گیاهی منفرد به چشم می خورد .
در فصل پاییز و زمستان در اطراف دریاچه حوض سلطان و دریاچه نمک پرندگان مهاجر مختلفی شامل حواصیل، غاز خاکستری، آنقوت و لک لک به این مناطق دیده می شود .
بر اساس آخرین تقسیمات کشوری قم دارای ۵ بخش مرکزی، کهک، خلجستان، سلفچگان و جعفر آباد و ۵ شهر و ۱۰ دهستان و ۳۵۶ آبادی می باشد که طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۹۰ تعداد خانوارهای استان قم ۲۶۲ هزار و ۴۷۷ خانوار و جمعیتی بالغ بر یک میلیون و ۴۶ هزار و ۷۳۷ نفر است .
مطابق با مستندات به دست آمده در استان قم،قدیمی ترین آثار حضور انسان متعلق به اواخر هزاره ششم پیش از میلاد مسیح می باشد و شهر قم در سال ۲۳ ه ق به دست ابوموسی اشعری فتح شد و از همان ابتدای فتح این شهر مامن بسیاری از اشعریان و علویان به شمار می رفت .
با ورود حضرت معصومه(س) به شهر قم در سال ۲۰۱ ه ق و رحلت و دفن ایشان در قم، این شهر به پایگاه امنی برای شیفتگان اهل بیت(ع) مبدل شد و در عصر مغولان مردم زیادی در قم قتل عام شدند اما در عصر صفوی دگرگونی های زیادی در قم اتفاق افتاد و با توجه به اینکه صفویان شیعه مذهب بودند قم در این دوران از لحاظ آبادانی و کثرت جمعیت از شهرهای شاخص در ایران به شمار می رفت .
در عصر قاجار نیز قم پایگاه مذهبی خود را حفظ کرد و این شهر در دوران پهلوی نیز نقشی اساسی در پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی داشت .
خاطرنشان می شود؛ درباره نام قم آمده است در گذشته های دور دو رودخانه با نام انار بار و تبصره در هنگام طغیان در فصل بهار با توجه به فقدان مجرای مناسب در این اراضی آب های زیادی جمع می شد و در اطراف آن گیاهان بسیاری می رویید که مردم این سرزمین را "کبود دشت" و اعراب نیز آنها را قم به معنای محل جمع شدند آب می نامیدند .
همچنین گفته شده چشمه بسیار پر آبی مقابل "تبصره" به نام "کُب" قرار داشت و از آن رودخانه ای جاری می شده که به نام "کبرود" و پس از آمدن اعراب معرب گشته و "قمرود" نامیده شد و سرزمینی را که این رود در آن جاری بود را "قم" نامیدند .
منبع: ایسنا قم
ارسال دیدگاه